Gayadāsa on 1.2.3
brāhmaṇakṣatriyavaiśvā ⸤nāṃ madhyesamam ekatamaṃ | an...............atrānvayaḥ āyurvedādhāyikuloṃ
vayo bālyāvasthādikaṃ | śau⸤caṃ śucitā|
bāhyamābhyaṃtaraṃ ca|............. vānādikaṃ | ābhyaṃtaraṃ manaḥsaṃśuddhiḥ |ācā raḥ
kulade⸤śādyanugataṃ laukikaṃ vidhānaṃ.............teṃdriyapūrvikā
śāuṇapravṛttiḥ| śaktir utsāhaśaktiḥ ba⸤laṃ
kriyānirvarttanakṣamatā anye.............r
viparyayam āhuḥ | dhṛtimanir manaḥsaṃtuṣṭiḥ smṛtiḥ pūrvānubhūtasya smara⸤ṇaṃ
| pratipattir avabodhaḥ | anuṣṭhān...........r yuktam adhitu| tatrādvayayukto
dhyāyo dhikṛtatvāt dhāyoḥ pratha⸤maṃ tatraidati ghā____kṣity āha...........ravayo vacchāsucividyāphalāvāptaḥ | bāhyaḥ śaucayogād
adi (From digital_image 2r)
L
. ⸤gahaṇīyaḥ_
1yantaraśaucayogād ānurādhisacādhī|
ācārayogāna...........praphalamaṃbhrutādhanaṃyayogāt ⸤sanmārga pava
pravartate | śaktiyogāt sadā śāstrodyogaṃ karoti| balayogāt śāstrakleśaṃ
kṣayate | te prayāty⸤sthāne vā____śenagraṃvaṃ vibhurtti| dhṛtiyogād avyākulavittaśāstraṃ cintayan
prasannīkaroti|| yogād abhyasta⸤na vismarati pratipattyā śāstrārtham
avagachati ricyate|| _________nuśabdo jihvādibhiḥ
pra ⸤tyekam abhisaṃbadhyate| ceṣṭā kāyaparispaṃdaḥ ato viparitaguṇaṃ
nopanayet| sa hi guṇavān atosmai deyam ity e ⸤tāvāt eva guṇavato
dāmadyasya siddhatvāt || guṇahīṇaniṣedhasya la_tvāt punarvacanaṃ niyamārthaṃ viparītagu⸤ṇaṃ
nopanayed eva| śūdram api kṛtaguṇasaṃmpannam anupanītam adhyāyayed ity eke||
saṃpannaśabdaḥ kulaguṇān pratye⸤kaṃ saṃbadhyate| guṇā vayaḥśau
dhe
cā
dedhaḥśiśruguṇasaṃpannā uktāḥ| kulam
atrāyurvedādhyāyikulaṃ | yad āha cara⸤kaḥ|| rogabhijitiye vinā na
śiṣyādhyāyanavidhautavidyakulajagadvavātadridyaḥ___| sā vidyā eṣāṃte ta ⸤dvidyaḥ| āyurvedādhyāyino
brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ teṣāṃ kula jejātaṃ| adyavātadvidhād evāvṛttaṃ
⸤tam āyurvedādhyayanajām ity arthaḥ|
yeṣv eva hi brāhmaṇādīnāṃ kaścidd eva kaṃ cid eva kaṃcideva viśiṣṭaṃ svakulani L
⸤nānya iti| yapi śūdram api kulaguṇasampannasanupanītatīnyādikaṃ
athamaprārthavarṇavatti| te punar āyuvedo⸤dhyāyikulaja sa śūdrayā_________sarvajanā na ca gītena nirākṛtāḥ| tatprāsa
śūdravaiśya⸤ vidhyati| deśahāritāṃyārthāgrattilalakṣaṇā____lyām api śiṣyaguṇasaṃpadasatimabhidhyāyodhāya
upanayana⸤vidhiṃ vaktum āha||