User Tools


MS Cambridge CUL Add. 2491

Published in by in .

  • Cambridge University Library
  • Cambridge, UK
  • Known as: Add. 2491.
  • Siglum: C

A paper manuscript in Devanāgarī script.

More ▾
Title NyāyacandrikāNyāyacandrikā
Author Gayadāsa
Physical description
Language/Script Sanskrit in Devanagari script.
  • ba and va not distinguished.
Format pothi
Material paper
Hand
  • (sole) Newa script in ink black.
History
Date of production
Place of origin

  • C
(From digital_image 2r) L
bālo tikaṃ kṛtaṃ prāṇikāyaṃ tasyedaṃ hetusvalakṣaṇakāryaciṃtayā sthānam iti|| hetutvād iti eva viśeṣo ralivyākhyā prakathayiṣyāmā|| yathovāca dhanvaṃtarir iti pratisaṃskartṛsūtraṃ||
tatrādau hetuniścaṃtanam āha|| sarvabhūtānām ityādi|| sarvabhūtāni kṛtyāni utpādayaṃti| vakṣyamāṇamahadāyāmūlatagaṃ tasya kāraṇaṃ kiṃ tad ity āhā avyaktaṃ nāma || nāmaprasiddhyupasaṃgrahe|| tatra vyaktam api yat dravyaṃ prasiddhaṃ || tena vyaktād avyaktam iti || paramātmany api avyaktasaṃjñā nirastā | kiṃ tad avyaktaśabdaprasiddham ity āha| satvarajastamolakṣaṇam iti| carake || punar ātmany evāvyaktavyapadeśā|| ata eva caturviṃśatikatatvaṃ || tasyāvyaktasya kāraṇam athāstīti darśayann āha|| akāraṇam iti avidyamānotpattihetrur aṣṭarūpam iti|| aṣṭau rūpāṇi cāsya|| etā ca tā buddhi ahaṃkāraspāñcatanmātrāṇāṃ pṛthakkāraṇatvaṃ niṣiddhaṃ|| anye pi pradhānasyaiva pariṇamato buddhyādīni rūpāṇīty ūcuḥ||cha|| aṣṭarūpam ity atra jajā|| avyaktabuddhyahaṃkārā|| pañcamahābhūtānīty āha|| paṭhaṃti ca vyāsam|| bhūmir āpo nalo vā....... mano buddhir eva ca | ahaṃkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtir aṣṭadhā||1|| tathāpi hi vara ke 'pi|| svādīni bu...........sahaṃ kāras tathāṣṭama iti|| tatra vyāsasya manasā pratiṣṭā nirddeśo na carakasya va........... (From digital_image 2v) L .........ruṣo pa śatabhinna darśanatvāt|| atra sarvabhūtānām ity asya bhāṣyaṃ nirddiśann āha|| akhila....................ma stasya mahadāditatvabhūtabhavanopakaraṇātmakaviśvasya bhavahetur iti||cha|| upādānakāraṇam iti|| atha || saṃbhavasya hetur ity ato bhavaṃti|| tatrākhila jagadutpādakārakasya mahadādir ity arthaḥ|| tadekamiti śilopaṭṭavat sāmyāvasthāyāṃ sthitena punas tridaṃḍavat|| ataḥ śilākākalyaṃ bhinnam etat vyavasthitam| anekeṣāṃ bahūnāṃ kṣetrajñānāṃ śarīravidāṃ karmmapuruṣāṇāṃ teṣāṃ śarīrabhāvāya|| adhiṣṭāṇaṃ viṣayaḥ|| eteṣāṃ karmmātmakānāṃ punaḥ parityāgam eva|| ekam anekeṣāṃ adhiṣṭānam iti|| prasrutam upamānena saṃbaṃdaṃ kurvann āha||cha|| audakānāṃ bhāvānām iti||udakabhāvāsv audakāḥ|| nadīnadasarastaḍāgaprabhṛtayaḥ|| ānye audakabhāvā matsyādaya ity āhuḥ|| tan na manyaṃte|| gaṃgādyadhiṣṭānatvāt|| audakānāṃ bhāvānāṃ pradeśākhyāpako dṛṣṭoparsmmavatad evāvyaktaṃ karaṇatve nādhikṛtaṃ|| sarvabhūtānāṃ kāraṇam iti vacanāt|| ātmanaḥ punar bhūtasadbhāvina akāraṇatvaṃ nityatvaṃ ca|| sadakāraṇavan nityam iti vacanāt|| ata eva kṣetrajñasya paṃgvaṃdha.......r iva saṃyogaḥ|| tad uktaṃ|| puruṣasya darśanārthaṃ kevalyārthaṃ|| tathā pradhmanasya|| paṃgvaṃdhavad ubhayor api| saṃyo (From digital_image ?) L