User Tools

Sitemap
Trace: • London Wellcome [L]: ch3 • London Wellcome [L]: ch4 • Provisional Edition: chapter 1

Provisional Edition: chapter 1

Published in by in .

  • [collection]
  • [repository]
  • University of Alberta
  • Edmonton, [region], Canada
  • Known as: [manuscript identifier], [NCC identifier] (NCC).
  • Siglum: DW-Ed-ch1

[description of manuscript]

More ▾
Title Rasendramaṅgala
Commentary [title of commentary]
Author Nāgārjuna Siddha
Commentator [commentator]
Rubric (folio 1v1)|| śrīvardhamānajineśvarāya namaḥ || śrīgurubhyo namaḥ ||
Incipit (folio 1v1)natvā sureṃdraṃ śivasaukhyadāyakaṃ kārakaṃ apārasaṃsārasamudratārakaṃ
Explicit (folio 24v)śrīr astuḥ kalyāṇam astuḥ śubhaṃ bhavatuḥ śreyo stuḥ sakalasajjanasya śrīr astuḥ
Physical description
Language/Script [Sanskrit in Devanāgarī script.]
Format pothi
Material paper
Extent 999 folios.
Dimensions
  • (leaf) [height] x [width] cm
  • (written) [height] x [width] cm
Foliation
  • () Scribal foliation 1-25.
  • () Modern numerals written in pencil, centre-right margin, recto and verso.
Condition [whether the manuscript is complete, description of wear and damage]
Layout [description of marginal frame lines, etc.]
Hand
  • (sole) Devanāgarī script in black ink.
  • (major) Devanāgarī script in red ink.
  • (minor) English script in green highlighter.
Additions
  • Marginal annotations and corrections throughout.
  • Marginal illustration of alchemical apparatus on leaf 2r, and 27 fuller illustrations on leaves 24v-25v.
Binding [description of cover, binding, and/or stringholes]
History
Date of production Vikrama Saṃvat 1737 (AD 1681).
Place of origin [place of production]
Provenance [record of ownership]
Acquisition [how it was acquired]
gvovgnxhka
  • DW-Ed-ch1
  • A1
  • A2
  • G
  • Ko1
  • L
  • P
  • Pa
  • R
[rasoparasaśodhanādhikāra] [rasapraśaṃsā]
natvā rasendraṃ śivasaukhyakārakaṃ
apārasaṃsārasamudratārakaṃ|
sarvārthasiddhipradamukhyamaṅgalaṃ
granthaṃ pravakṣyāmi rasendramaṅgalam| 1|
R A2: om A1, G, P: sureṃdraṃsurendraṃsurendraṃ Ko1: sureśedraṃ L: suresendraṃ A1: °khyadāyakaṃkārakaṃ G, Ko1, L, P: °khyadāyakaṃ°khyadāyakaṃ °khyadāyakaṃ °khyadāyakaṃ/ P: athāra° G: apāra saṃsāra sa° A1: savārtha° G: °khya maṃgalaṃ
rasendramaṅgalaṃ śrutvā yaś cikitsec cikitsakaḥ
tasya siddhir na sandeho svayaṃ nāgārjuno'bravīt| 2|
R A2: om A1: yaścikitsecciki° Ko1: om A1: siddhirna G: saṃdeho Ko1: svaya A1, Pa: nāgārjuno bravītnāgārjuno bravīt 2nāgārjjuno 'bravīt|| 2|| Ko1, P: nāgārjuno vravīt 2 L: nāgārjuno bravītaḥ
rasoparasalohānāṃ rasādau śodhanaṃ tathā
vajrādau māraṇaṃ vakṣye drāvaṇaṃ sarvadhātuṣu| 3|
R A2: om A1: sodhanaṃ G, Ko1, P: sādhanaṃ G, Ko1, L, P: tataḥtataḥ|| tataḥ tataḥ tataḥ| G: vakṣyādau Ko1: vakṣādau L: vahnādau P: om Ko1, L: vakṣevakṣe| G: drāvaraṇaṃ Ko1: sarvadhātuṣuḥ⸤3
tṛtīye rasabandhaṃ <ca> caturthe guṭikāvidhiḥ
vātādau sarvarogeṣu cikitsā pañcamo mataḥ| 4|
R A2: om P: rasasa° Pa: rasasaṃbaṃdhaṃ| A1, G, Pa: om Ko1, L, P: caca| P: guṭikā vidhiḥ Ko1: °vidhi G: vātādi P: om G: cikitsāpaṃcadhā Ko1, L: paṃcadhāpañcadhā A1, G, Ko1, L: matāmatā 4matā||matā 4matā|
citragandhakayuktyādi añjanaṃ ṣaṣṭham eva ca
saptame viṣatantraṃ tu aṣṭame guṇasañjñakam| 5|
R Pa: cittagaṃ° A1, L, P: citraṃ ca gandhayu°citraṃ ca gaṃdhayu° G: citraṃ ca gaṃdhayuktyādiḥ Ko1: citraṃ ca gaṃdhayutyādi A2: om L: aṃanaṃ G: ṣaṣṭhame Ko1, L: ṣaṣṭameṣu P: ṣaṣṭhameṣu A1: eṣu G: smṛtaṃ|| A1, G: saptamaṃ G, Ko1, L: ca aṣṭamaṃca| aṣṭamaṃ A1: aṣṭamaṃ P: ca G, L: gaṇa° Ko1: gaṇasaṃjñakaṃ 5
aṣṭādhyāyam iti proktaṃ śāstre'smin rasamaṅgale
tatrādau maṅgalaṃ kṛtvā maṅgalaṃ maṅgalāyate| 6|
R G: aṣṭādhyāyāś A2: om G: add ca G: om G: saṃproktā A1, Ko1, Pa: śāstre smin G: sa maṃ° G: tatrādau⸤maṃ° P: om
aṇimādyaṣṭaguṇair vibhūtido
ghanasaṃsāram apārapāradaḥ
muktaikaṃ rasarājabhūtale
ko'nyo'py asti ca jarāpaho'paraḥ| 7|
R Pa: °ṣṭavibhūtido A2: om A1: vibhūtidau G: ghama⸤saṃ° Pa: ghanaṃ| saṃsārapā° P: °sāramapārakapāradaḥ Ko1, L: apārakapā° G: °rahaḥ|| G, Pa: muktvaikaṃ Ko1, L: sukaikaṃ P, Pa: rasarājaṃ ca bhū°rasarājaṃ ca| bhū° Ko1: rasarājaṃ⸤ca bhū° L: rasarāgaṃ ca bhū° A1: rasarājaṃ bhū° P: ko npo py G: ko+nyopyasti Pa: ko'nyosti G, Ko1, L, P, Pa: om Ko1: jarāpaho 7 A1, Pa: °ho paraḥ°ho paraḥ 7 L: °'para
baddhaṃ khecaratāṃ padaṃ nayet
harate vyādhisamūhamūrcchitaḥ
jārīto janmavināśano
kramito rañjitabhuktimuktidaḥ| 8|
R Ko1: add para G: bahuḥ Ko1: baddha P: vaddhaṃ Pa: baddhaḥ A1, L: baddhakhe°baddhakhe° A2: om G: sveya⸤na gāmitāṃ G: na Ko1, L, P: padāṃ G: yed Ko1: na yai L: nayai P: mayai Pa: naye A1: nayevyādhimū° G: dravate Ko1: ddharatai L: haratai P: dvaratai Pa: travyā° P: vyādhisaṃmū° Ko1: vyādhi saṃmūhamurjjitaḥ L: °mūrdditaḥ A1: jarito G, Pa: jārito A1: janmajarāvināśanāśanau Pa: janmajarāvināśato| G: °nāśinaḥ svayaṃ Ko1: °no⸤kramito A1: krami to P: kta⸤mito Pa: raṃjito bhu° A1, Ko1: raṃjita bhu°raṃjita bhu° G: raṃji⸤to bhukti muktidaḥ|| L: raṃjitamuktibhuktidaḥ
yadi pañcatvagati hi sūtakam
asitam syād amaratvakārakaṃ
jalukākāranibaddhasarvajo
granthito manmatharūpadāyakaḥ| 9|
R A2: om Ko1: paṃcatva gati A1, Pa: °gataṃ G: °gatir Pa: dvi G: sūtake G, Pa: aśitaḥ A1, G, Pa: °rakaḥ°rakaḥ °rakaḥ|| °rakaḥ||8 G: jalukala Lnibaddha sa° Pa: jalūkākāranibaddhasarūpadā A1: °ravibaddha sarvajo P: °ddha sarbajo Ko1, L: °rvajño°⸤rvajño °rvajño Pa: add yakṛtvā A1, G: grathito Pa: sākāranirākāratāgataṃ P: graṃthitoman° Pa: hi sūtakaṃ || 9||
bhasmākāragataṃ girīśajam
asitaṃ bhūcarabhūtasiddhidaṃ
pārāvāram apārapāradaṃ
tasmāt kaḥ karuṇāparoparaḥ| 10|
R A1, L: tasmā° Ko1: tasmā kā° P: tasmākāragatiṃ Pa: om A2: om G: girīrājaṃ Ko1: girisajaṃ L: girājaṃ P: girirājaṃ Pa: om G, Pa: aśitaṃ Pa: add syād amaratvakārakaḥ|| L: om bhū° Ko1: bhūcara bhū° G: bhūcāra G: pārāvāra Ko1, P: pārāvāramapā° G: mapā° L: apāradaṃ| L: tasmā tū G: tasmātkaḥ Ko1: karuṇā pa° G: karuṇā karo'paraḥ|| A1: om °raḥ| 10|
brahmamūrtir abaddhaś ca baddhaś cātha janārdanaḥ
rañjitaḥ krāmitaḥ sūtaḥ sākṣāt pratyakṣam īśvaraḥ| 11|
R P: vrahma° Ko1: vrahmamūrttirabaddhaśca A2: om A1: abaddaś G: abrahma⸤baddhaś P: avaddhaś G: om P: vaddhaś Pa: baddhś Ko1: baddhaścāgha L: cāgha P: cāryaja° G: kramitaḥ L: krāmita P: krāmitaṃ A1: krāmitasūtaḥ Pa: krāmitataḥ G: sākṣyat P: prātyakṣam Ko1: pra⸤tyakṣamīśvaraḥ 11
tasmāt sevaya bhūpāla rasarājaṃ mahītale
nirujatvaṃ mahāsattvaṃ yadīcchet siddihim ātmanaḥ| 12|
R A2: om G: sevayabhūpālasura⸤rājaṃ G: nīrujatva P: nirijatvaṃ A1, Pa: mahīśatvaṃmahīśatvaṃ| G: yadīśātvaṃ Ko1: mahāśatvaṃ P: mahā⸤ śatvaṃ G: yadīcche Ko1: yadīcchetsiddhimātmanaḥ 12⸤ A1, G, Pa: siddhim P: sadvimātmanaḥ||
śatāśvamedhena kṛtena puṇyaṃ
gokoṭidānenagajendrakoṭibhiḥ
suvarṇadānena samānadharmaṃ
nṛṇāṃ labhet sūtakadarśanena| 13|
R P: śatāścame° Pa: °medhaḥ A2: om Pa: kurute na G: puṇya Pa: gokoṭidānena ga° G: gau koṭidānena ga° Ko1: gaukoṭidānena na ga° A1, L, P: gaukoṭidānena ga°gau-koṭidānena ga° L: °dāna Ko1, P: sūvarṇadānasa° G: suvarṇa bhūdānasamānadharmma Pa: suvarṇabhūdānasamānadharme| G: bhavet P: labhetsūta° Ko1: sūtaka da° G: sūtakaṃ da°
L
yat sarvatīrtheṣu kṛtābhiṣekaṃ
puṇyair avāpyas tridaśeṃdranāthaḥ
tad apy avighnaṃ labhate manuṣyaḥ
sākṣādrasasparśanasevanena| 14|
R Ko1: yatsarva° A2: om P: sarbbatī° Pa: °ṣekaḥ| P: avāpyaṃs G: vā pitri° P: tridaśai A1: °nātha P: om A1: tadapy G: tadṛṣṭa Ko1: tadaṣṭa Pa: yadaṣṭaniṣṭhaṃ L: aṣṭa P: sida A1: avighnaṃvighnaṃ G, L: nityaṃ Ko1: nighnaṃ P: ṣṭanityaṃ P: labhete G: manuṣyosya A1, Ko1, P: sākṣād rasa° G: śādra sasparśanena se° Pa: sākṣād rasasparśanadarśanena||14||
kāruṇyapuñjaṃ harim īśarūpaṃ
sākṣādrasendraṃ prathitampṛthivyāṃ
ye vai na jānanti rasendrakarmāṇy
asyāṃ pṛthivyāṃ ca kathaṃ sa vaidyaḥ| 15|
R G: kāruṇya puṃjaṃ Ko1: karuṇa puṃja L: kāruṇyaghuṃja P: ka⸤ruṇyapuṃjaharirāśa A2: om Ko1: harirāśa L: harir Pa: haram Ko1: sarvarūpaṃ L: āśasarvasūpaṃ P: sarba sūpaṃ A1: sākṣād raseṃdra L, Pa: sākṣād raseṃdraṃ P: sākṣād raseṃdrathaṃsthitaṃ pṛ° Ko1: °draṃṣṭaṃ sthitaṃ pṛthivyāṃ L: saṃsthitaṃ pṛ° Pa: prathitāḥ pṛ° A1, G: prathitaṃ pṛ° A1: yai G: ⸤yovai P: yevaina A1: jānāṃti G, Pa: jānāti Ko1: raseṃdra karmmā⸤ A1, Pa: °karmma°karmma tasyāṃ pṛthivyāṃ°karma| P: °rmmā ṇasyāṃ Ko1: add ṇya A1: tasyāṃ Ko1: syāṃ Pa: tasya G: hi Ko1, L, P: om Pa: sa Pa: hi P: savaidya A1: vaidya 15
kiṃ challapallair varavaidyarājaḥ
sa rājate bhūpatim agratasya
na vetti yo vai rasarājaveśanaṃ
kāruṇyakīrttiṃ sa kathaṃ hi lebhe| 16|
R A2: om G: ballapatsair P: chalapalai⸤ Pa: vapar P: varivedya° Ko1: varavedya° Pa: varayogaratnai|r Pa: na G: jāyate Ko1: rājane Pa: yāti Pa: tulyaṃ Ko1: bhūpatimagra° G: bhūpatimagrastaḥ || L: agra tasya| P: agratastha Pa: naranātha Pa: bhūtale| P: naveti G: vaitti Pa: raseṃdrayogād Ko1, P: yau Pa: dharakoṭir Pa: aṃśitaḥ| Ko1: vairasarā⸤L ja ve° G: vaira sa rājasevanaṃ Pa: tasmāt Pa: add prayatnena Ko1: kāruṇya kīrtti G: kāruṇakīrtiḥ A1: °kīrthi P: °kīrti Pa: om A1: add sa kathaṃ A1: add hi lebhe A1: aṣṭādaśa G: sakathaṃ⸤ A1: add karma mardana 1 śvedana 2 mūrchana 3 tatpātana 4 pātana 5 śodhana 6 grāsana 7 A1: add dīpana 8 abhrabhakṣaṇa 9 vāraṇa 10 garbhadhṛtiḥ 11 bahirdhṛtiḥ 12 jāraṇa 13 sāraṇa 14 A1: baṃdhanaṃ 15 Pa: raseṃdra A1: add pramāṇa 16 raṃjana 17 bhakṣaṇa 18 A1: etāny G: śi Pa: sevyaḥ||16|| A1: add aṣṭādaśa karmāṇi A1: upaparyayapaṭalībhedī dugaṃdhi saṃdhīvigrahī ādravī ca laghudrāvī saptaitāḥ kaṃcukā matāḥ| kaṃcukair abhiyutaṃ hi sūtakaṃ dehakarmaṇi prayojayetyaḥ brahmahā sa ca naro hi duṣṭadhīḥ pūrvabhāṣitaṃ idaṃ munīśvaraiḥ2 dhūmaś ca ṭiś caivamaṃdūkattir eva ca kaṃpotikaṃpatā caiva traṃ dāvasvā rasasya ca3 paṃcāvasthādinirmukto raso yogyo rasāyane atosau śodhyate śvedamardanādikakarmabhiḥ3|16 Pa: om
L
sarvoṣadhānāṃ kriyayopayogataḥ
sa challapallair varayogaratnaiḥ
nāyāti tulyaṃ varayogibhūtale
rasendrayogāc chatakoṭir aṃśataḥ| 17|
Pa, R A2: sarvauvyadhānāṃ G: sarvvauṣadhīnāṃ P: sarvovadhānāṃ A2, G: kṛtayogam ekataḥkṛtayogam ekataḥ Ko1: om A2: sasthaichasvapalvair G: sabalapalasair Ko1: challadalla° P: chalapalair G: °rataiḥ|| P: °ralaiḥ A2: na yāti Ko1: ttulyaṃ L: alpaṃ G: na⸤yanātha bhū° Ko1: narayogi bhū° A2: naranāthabhū° A2, P: °gā chatakoṭir G: °gā cutakoṭir Ko1: °gāc catakoṭir L: °gā śatakoṭir Ko1: aṃsataḥ
iti rasapraśaṃsā [rasaśodhana]
malaṃ viṣaṃ vahnigurutvacāpalaṃ
naisārgikaṃ doṣam uśaṃti tajjñāḥ
utpāditau dvau trapunāgasaṃbhavau
raseṃdrarājo sa kathayanti vaidyāḥ| 18|
R A2, G: vanhigu° P: va⸤ktigurūtva° Ko1: vanhi gurūtva cā° A1: naisargikaṃsahaja G, Ko1, P: naisarggikaṃnaisargikaṃnaisargikaṃ Pa: naisagikā P: doṣavuśaṃti A1: uśati A1, Ko1, L, P: tajñāḥtajñāḥ tajñāḥ tajñāḥ| A2, Pa: tajñātajñā |tajñā| A1: upādhiutpāditaukau A2: aupādhikau Ko1: upādhiko L: upādhikodbon P: upādhikodvon G: aupādhidvautra° Ko1: dvo L: om tra° Ko1: napu° P: punāga saṃ° G: sasendrarāje A1, A2, Ko1, P: °rāje L: °rājye A1, A2, G, Pa: om P: sakathaṃ hi Ko1, L: kathaṃ hi A2: tajñāḥ 18 Ko1, L, P: vaidyaḥvaidyaḥ 18vaidyaḥ||
[ṃS Bom begins]
malena mūrchā śiṣinā ca doṣaṃ
viṣeṇa mṛtyuṃ pravadaṃti saṃtaḥ
gurutvadoṣeṇa karoti śūlaṃ
na tiṣṭhate tac capalatvadoṣāt| 19|
R G: malenamū⸤rdhaśikhinātha A2: mūrchāśi° A1, Ko1, L, P, Pa: śikhināśi⸤khinā A1: dādhaṃ G, Pa: dāhaṃdāhaṃ dāhaṃ| Ko1: dāghaṃ L: dādyaṃ P: dāyaṃ A1, L, P, Pa: mṛtyuḥ Ko1: mṛtyu G: pravahaṃti P: °tisaṃtiḥ Pa: sāṃtaḥ| P: gurūcca do° Pa: ma A2, P: tiṣṭate A2: taccapa° Ko1, P: taccapalatvadoṣāntaccapalatvadoṣān 18 G: capalacadoṣāt|| L: °ṣān||
dvau nāgavaṃgau pravalau ca doṣau
syus tatprabhāvād galagaṃḍagulmāḥ
aśuddhasūtaṃ lihitaṃ pramādāt
karoti kruṣṭaṃ pravalaṃ raseṃdraḥ| 20|
R Pa: yo G, Ko1: dvaunā°dvau⸤nā° A1, Pa: prabalau G: pracalau Ko1, L, P: pracalo Ko1: syu Pa: syāt P: myustatpra° Ko1: statprabhān Pa: sūtarājo G: galagaṃgagulmāḥ || Pa: galadaṃḍagulmān| A1, Ko1, L, P: °ḍarogā°ḍarogā| A2: °ḍa doṣāḥgulmāḥ A1: abaddhasūtaṃpāro G: a⸤baddha sūtaṃ Ko1, L, Pa: abaddhamūlaṃ P: avaddhamūlaṃ A1: add sojādvita A1: naihitaṃ Ko1, P: nihitaṃ Pa: nihataṃ Ko1: om A1, Pa: kuṣṭhaṃ G, L: kuṣṭaṃ A1, G, L, P, Pa: prabalaṃ
tasmād ādau saṃproktā karmāṇy aṣṭādaśaiva tu
pūrvācāryai raseṃdrasya jñātavyāni prayatnataḥ| 21|
R Ko1: add karoti kuṣṭaṃ prabalaṃ ra⸤seṃdraḥ G, Ko1: tasmādādau A2: kīrttitāni G: ca proktāni Ko1: saṃśektā Pa: vasaṃ proktā| A1: karṃāṇy Ko1: karmāṇyaṣṭādaśāni A1, L: aṣṭādaśāni G: ṣaṣṭādaśāni ca|| P: aṣṭāda⸤ Pa: aṣṭādaśāni ca| P: add śāgni A1, Ko1, L, P: caca| G, Pa: om A1, Ko1, P: purācārye G: pūrācārye L: purācāryai Pa: purācāryau A2: raseṃdrastha L A1, L, P: jñātavyās te Ko1: jñātavyāste Pa: jñātavyokta
saṃsvedanaṃ marddanamūrchanaṃ syād
utthāpanaṃ pātanadīpanaṃ ca
niyāmanaṃ ruṃdhanacaraṇaṃ ca
dvaṃdvaṃ hutīnāṃ dravagarbha jāraṇaṃ| 22|
R A1: saṃsthedanaṃ Pa: rasachedanama° A1: mardanaṃ mū° Ko1: °mūrchha⸤naṃ A1, G, Ko1, L, P, Pa: caca ca ca ca ca| A2, Pa: ucchāpanaṃuchāpanaṃ Ko1: nutyāpanaṃ P: utthīpanaṃ Ko1: pātana dī° A1: pātanaṃ dī° G: °pane A1, Ko1, L, P, Pa: nivāsanaṃ G: niyāmakaṃ A1: ruṃdhanaṃ G: rodhana cāraṇaṃ L: sodhanavāraṇaṃ P: rudhanavāraṇaṃ⸤ Pa: vāruṇaruṃdhanaṃ Ko1: rudhana A1: om A1, Ko1: vāraṇaṃ L: saṃsāraṇaṃ Pa: baṃdhadrutīnāṃ P: om G: drutīnāṃ L: om A1, Ko1: om L: krāmaṇabodhasogaṃ| ......................... G: drvagarbhajāraṇaṃ || Pa: varagarbhamāraṇaṃ||24|| A2: °rbhajāraṇaṃ22 A1: va ... Ko1: ca ... ...
grāsapramāṇaṃ vidhir aṃ[[ca]]janaṃ ca
saṃsāraṇaṃ krāmaṇavedhayogaṃ
na vetti yo vai vapuṣiprayuṃjanaṃ
raseṃdrarājasya karoti nāśaṃ| 23|
R A1, Ko1, P: om L: om G: vidhi A2: vidhiraṃcjanaṃ G: raṃjanaṃ Pa: aṃjanaṃ A1: kāma° G: krāmaṇayedha° Ko1: krāmaṇa vedhasogaṃ 22 A2: °vedayogaṃ P: °dhasogaṃ Ko1: navetri P: navetriyovai Pa: vaitti Pa: vapuṃṣi Lpra° A1, A2, G: vapuṣi pra° Ko1: trapuṣi prayu⸤janaṃ L: vapuṣi prayujya taṃ P: vapuṣi prayujanaṃ G: °rājaḥ sa Ko1, L: °ja sa P: °ja A1: °rājaṃ prakaroti Pa: °rājaḥ prakaroti A2: karo P: māśaṃ A1: add baṃdhadratīnāṃ varagarbhajāraṇaṃ grāsapramāṇaṃ vidhir aṃjanaṃ ca ghanatvabhāṃdratvacapalatvamuktaḥ śvetatvaśīkharatvaṃ malāśa muktaḥ 20padī 21
tasmāt sūtavidā sārddhaṃ sahāyair nipuṇair yutaḥ
sarvopaskaram ādāya rasakarma samārabhet| 24|
Pa, R G: sūta vidāḥ Ko1: sūta vidā G: sārddaṃ Ko1: sahāyairnipuṇairyutaḥ 23 A2: sarvopaskam G: sardhopasvāra⸤m Ko1: sa vopaskaramādāya P: sarboskaramādāya Ko1: rasa karmma⸤sa°
dve sahasropalānāṃ tu sahasraṃ śatam eva ca
aṣṭāviṃśatpalāny eva daśapaṃcaikam eva vā| 25|
R A2: sehalepa° G: sahastrepa° A1, Pa: sahasre pa° Ko1: sahasre palānāṃṃ P: sahastre palānāṃtu A2: ca G: om G, P: sahastraṃ Pa: sahaśraṃ A2: śataveva Ko1, P: śatameva A1: ca aṣṭāviśatti palāny A2: vā palīdhāneva Pa: °śatipalāny G: vā|| aṣṭāviśatpalā⸤tyeva Ko1: °lānyeva A2: saṃsvāraḥ A2: karttavyaḥ G, Pa: daśapaṃcakam Ko1: °caikemeva A2: sūtakasya A2: tu 25 P: va Pa: ca||29||
[henceforth based on L.]
palārddhena ca saṃskārā kartavyaṃ sūtakasya tu
sudine śubhanakṣatre rasaśodhanam ārabhet| 26|
R Ko1, P: palārdve napalāLrdve na Pa: palārddhe na A2: om G: om G: saṃskārāḥ Ko1: saṃska⸤rā Pa: saṃskāraḥ| Pa: karttavyaḥ G: kartavyāsū° P: sūtakasyantu Pa: ca|| Pa: subha° G: °⸤kṣaye P: rasasodhanam Ko1: rasasodhamārabhet
phalatrayaṃ citra karatka sarṣapāḥ
kumārikānyā brhatī kaṣāyaiḥ
vimardya sūtaṃ tridināni yāvat
vimucyate paṃcamalādidoṣaiḥ| 27|
R A2: pūlapatraṃ Pa: phalachikaṃ A1: add triphalā A1: citrakaṃ Ko1: citrakarattka P: citrakaratkasa° G, Pa: citrakaraktasa° L: ciprakaratka-sa° A2: citrakaraktasavyaṃ pā A1: vāraktasarṣapāḥ A1: add garharātāra ca A2: aumārikaṃnyā G: kumārikanyā P: kumārikānpāvṛha⸤ tī Ko1: °nyāvṛ⸤halī G: Lbṛhatī A2: vṛhatīka° A1: vṛhatīkaṣāṃyaiḥ Pa: bṛhatīkakhāya|| P: kaṣāyaḥ A1: add kua vāṃkaṃriga G: sūtaṃbhidinā A2: paṃca Lma°
saptavārasaptamūrddhapātanaṃ tām
akṣamiśritarasendrapiṣṭikāṃ|
mucyate sa gatidoṣasūtakaṃ
nāgavaṃgakagurutvāpi cāpalaṃ| 28|
R A1: saptavāram adhamūrddhapātayet G: sadāvānam⸤rka ūrddha pātayen Pa: saptavārānamadhamūrdva pātayet| Ko1: °sadha mūrccha pātanaṃ P: °sadhamūrchapātanaṃ A2: saptavāram adha ūrddhvapātananmlechamiśritarasasya piṣṭikā G: om A1: tāmremami° P: tāmachamiśrita ra° Ko1: tāmac⸤miśrita ra° Pa: mlechamiśritaraseṃdrapiṭhikāṃ| G: mṛrembumi° A1: mūcyate A2: mucate Ko1: mucya Pa: muṃcatebhyagurido° A2: om G: kha A2: rigiti° P: gati do° Ko1: gati doṣa sū° A2, G, Pa: °gagurutāpi°gaguru⸤tāpi Ko1: °ka gurutvāpi P: °gurūtvāpi
nāgabalātibalā varṣabhūmeṣaviṣāṇimulaṃghananādaṃ
ebhi rasair mathitaṃ navasāraṃ svedam idaṃ tridinaṃ rasarāje| 29|
R A1: nāgagaṃgebalāṭīti° Pa: °balaṃ A2: nāgavalātivalāvarṣā bhūmeṣmaviṣāṇi yutaṃ ṣana° P: °lāni balāvarṣābhū meṣaviṣāṇimulaṃ vananādaṃ G: °lāvarṣābhūmeṣu viṣāṇi yutaṃ ghananādaṃ|| Ko1: varṣābhū meṣa⸤viṣāṇi mulaṃ gha° A1: varṣābhūmeṣaviṣāṇiyutaṃ ghananādaṃtājaladau Pa: varṣābhūmipaviṣāṇiyutaghanatorda|| L: °ṣa viṣāṇi mulaṃ ghananādaṃ G: ebhididaṃ P: ebhir Pa: ebhir Ko1: ebhirasairmaghitaṃ G: om P: asairmaghitaṃ⸤ Pa: mathitair P: tava° A2: navavāraṃ G: na ca⸤vāraṃ A2, P: svedamidaṃ Pa: śvedanamṛdutri° Ko1: svedamidaṃtri° A1: add navabhāradārī erajaparaṭījaipaṇai tehanuṃ kūlauṃkījaiyā romuṃkī upari ḍhākaṇī dījai hāṃ bhūmimadhye dvātīhe upari agnidīhaṃ 12 pa34 sarvadhāpālaka jikatavagalitakara tasmin kāṃkoroṣadhīrvapadinaṃdrita tathdamaḥ punaḥ28
rasasya ṣoḍaśāṃśena uṣṇaṃ paṭurājikā
arddhasaṃkhyātrayaṃ caiva āranālaṃ samānayet| 30|
R A1: ṣoḍaśeṃśena tryuṣaṇaṃ G: ṣotaśāṃśena tryūṣaṇaṃ Ko1: ṣoḍaśāṃsena tryuṣaṇaṃ A2: °śena tryūṣaṇaṃ Pa: °śena|ūṣaṇaṃ A1: ṣaḍarā° Pa: ṣaṭrājikā| Ko1: paṭu rā⸤jikānurddhasaṃkhyā trayaṃ A1: urddha° P, Pa: ūrdvasaṃ° G: uḍusaṃ° A2: laḍusaṃ° G: om G: prāra° Pa: samā nayet||34||
sarvadhānyasaṃdhānaṃ tuṣavarjaṃ tu kārayet|
tatas tatraiva saṃdhāne nikṣiped oṣadhai rasaiḥ| 31|
R A2, Pa: sarvadhānyāmlasaṃ° A1: sarvadhānyāstaṃdhānaṃ Ko1: °nya saṃdhānaṃ P: sarba⸤dhānyasaṃdhānaṃtruṣavarjaṃ G: sarvadhānyāmanasaṃ° Ko1: tatriva P: traiva P: saṃdhāneti Pa: saṃdhānaṃ| Ko1, L: saṃdhāneti kṣi°saṃdhāneti⸤ kṣi° P: kṣipe A2: auṣaṣair G: oṣadhīr P: doṣadhai Ko1: oṣedhairasai Pa: auṣadhairimaiḥ||35|| A2: imaiḥ 31 G: imāḥ|| L, P: rasairasai|
svedana
girikarṇā ca mītākṣī sahadevī punarnavā
uragā triphalā krāntā laghuparṇā śatāvarī| [31a]|
R Ko1, L, P: girakarṇā A2: girikarṇī A1: °rṇāgiraṇī G: girikasyā⸤ca A2: va A1, A2, Ko1, Pa: mīnākṣīmīnākṣī| G: nīlākṣī A1: add kaṃsapadī A1: koraṇāsa° Pa: savadervapu° P: punanāva| Ko1: punanāvā A1: °vāpārodī Ko1: nuragā Pa: urugā A1: add sāpa P: trika⸤lā A2: grāṃtā Ko1: kāṃtā A1: ela° G: laghu paṇīṃ Ko1: laghuvarṇā Pa: laghupaṇīśa° A2: laṣuparṇaśa° A1: add pajīvi A1: rātīurī31 A2, G, Ko1, L, P, Pa: om
tena yuktaṃ rasaṃ svinnaṃ tridinaṃ mṛduvahninā
dolāyantreṇa tīvreṇa marddayitvā punaḥ punaḥ| 32|
R Pa: tanu G: yuktarasaṃ⸤svinnaṃ Pa: kṣinnaṃ| A2: mṛduL va° G: muhuvanhinā|| Ko1: mṛduvanhinā P: mṛduvad dinā G: dolāyaṃṇa G: tīvareṇa Pa: pu||37|| A1, Ko1: om
svedanaṃ [mardana]
urṇā haridrāḥ paṭur iṣṭikāmlaiḥ
samāranālai grahadhūmamiśraiḥ
siddhārtharāji tridināni svalpe
saṃmardanaṃ sūtam u saṃti saṃtaḥ| 33|
R A1: add svedanaṃ G: ⸤ur Ko1: nurṇā A1: urṇaha° A2: ūrṇāharidrapaṭur Pa: ūrṇāharidrāṭuriṣṭakāmlaiḥ| G: haridrā Ko1: paṭuriṣṭi° A1: paṭuriṣṭikālaiḥ A2, G: iṣṭakāmlaiḥiṣṭakāmlaiḥ G: śubhāratālair A2: °nālair Pa: °nāler A2, G: gṛha° Pa: gṛhadhūmamiśrai| Pa: °rājī A2: °rājīvi A1: °jitridināni khalve saLmardayet paā tīvradolāyaṃtreṇa śvedayet||31||ḍamaruyaṃtranirūpaṇaṃ G: siddhārtha rājītridinānāni Ko1: °jitridināni A1: triphalārājikā vahnivikhaśisamāṃśakaiḥ ūrdvaālī A2: dināni A1: add samālepya kartavyaṃ saṃpuṭaṃ varaṃ 1 aṃdhe ca mṛyāveṣṭya ḍamarūyaṃtram uttamaṃ kāryā tayordvapi kuṃḍalī vihitā purāratadadhā jvālayed agniaṃ ahorātrim ataṃdritaḥ adhaḥsmāīṃ parityajya cordhasyābhyāṃ rasaṃ varajet 3 adhapātanavidhiḥ tāmracūrṇaṃ A1: add samādāya pīṣaṇaṃ ca vinikṣipet pāṣāṇamardakenaiva mardanaṃ kārayed budhaḥ 1 stokaṃ A1: stokaṃ kṣipetsūtaṃ śulvacūrṇe ca buddhimān pādena A2: ṣalve G, Pa: khalvekhalve khalve| A1: add va tribhāgena śulvacūrnaṃ vinikṣipet jāyate navanītāo yāmamātraṃ pramardanāt tasmād utpatāṃ pīprakṣālpa ca viśodhayet 3 vastreṇa poṭalāṃ baddhvā yaṃtre vidyādho kṣiptet ahorātraṃ prayogeṇa pātane jāyate sme 4 upariṇānī kuṃḍalī|| udaka
grapīṭī maṃdāgnir Ko1: om saṃ° P: sama° G: saṃ ma° A1: yāma3karavī|| ma° A2: sūta L, P: sutam G: sūtamuśaṃti Ko1: sutamuśaṃti A1: usaṃti A2, L, P, Pa: uśaṃtiuśaṃti
mūrcchanamardanaṃ
rājikārkapayakā ca māvikā-
meṣaśṛṅgīrasakṛṣṇahemajam
āranālasahitaṃ sutāpācitaṃ
saptavārarasarājamūrcchanaṃ| 34|
R A1: add mardanaṃ P: rāji⸤ kā° Ko1: °rka payakā A1: rājikā kapayakāmāikā G: rājikakai payaḥ kākamācikā Pa: rāikākayakākamācikā| A2: °rkayayakākamācikā Ko1: ca⸤mā° P: mādhikā G, Ko1, L: meṣaśṛṃgira°meṣaśṛṅgira° P: mevaśṛṃgirasakṛṇahe° A2: meṣaśṛṃgirasakṛṣṇahaimajaṃ Pa: mekhaśṛṃgirasakala|| A1: °kṛsnahemajaṃ Ko1: °la sahitaaṃ A1: °samahitaṃ P: sutā pā° A1, A2, G, Pa: sutāpitaṃsutāpitaṃsutāpitaṃ sutāpitaṃ sutāpitaṃ| Ko1: sutāpavitaṃ Ko1: saptavāra ra° P: °mūrdhvaṃ
iti mūrcchanaṃ
kaṃcukī ca gurujīva rāhikā
naṃdinīśvarabalā ca sūlinī
sarpavallī rasarājamarditaṃ
mūrcchati bhramati yāti paṃcatāṃ| 35|
Ko1, R Pa: om Pa: garuḍi vā A2: garuḍī varā° A1, P: guruḍī varā° G: gasatī⸤bahākā Pa: vārā° Pa: naṃdinī śvaribalā G: naṃditīśvara latā A2: °śvarivalā P: °ra valāvarmūlinī L: °lārmūlinī A2, G, Pa: śūlinīśūlinī|| śūlinī| P: sarpaballīra° Pa: sarpavallira° A2: sūryavallirasarājamārdditaṃ G: mūrcciti L: mūrccati P: bhūmati Pa: om Pa: add nayet||40||

utthāpanaṃ pātanaṃ pūrvavat

[rādhanaṃ]
adhordhvāpātanāyantre pātayitvā niyojayet
kṣodrāmlalavaṇakṣāra māranālena saṃyutaḥ| 36|
R P: add utthāpanaṃ pātanaṃ pūrvava⸤t L: adhodhāpā° G: adhordhvapā° A1: adhorddhapātanāyaṃtraiḥ A2: ādhārddhayaṃtravidhinā Ko1: adhodhvāpātanā mūtre P: adhodvāpātanāyaśre Pa: adho rddhe yaṃtravidhinā Ko1: pālayitvā P: mīyo° Ko1: nīyo° Pa: niyojayat| Pa: kṣādrā° A2: kṣaudrā° A1: kṣaudrāmlalavaṇakṣāram Ko1: kṣodrāmla lavaṇa kṣāra L: °ramāranālena G: om A1, A2, Pa: āra° A1: saṃyuta 36 Pa: saṃyutāṃ|
dāpayet trīṇi vārāṇi ahorātraṃ tu sūtakam
sṛṣṭyāṃbujair yuto rodho hy agninā sūtakasya ca| 37|
R A2, Pa: dīpayet P: dāpayed Ko1: dāpayetriṇi G: dāpayotriṇivā° A1, P: triṇi A2: triṇivā° A1: vāreṇa aho° A2, Pa: āhārārthaṃ P: ahorātrānu G: tu⸤sutakaṃ|| Ko1: sutakaṃ A1, P, Pa: sṛṣṭyāṃbujai A2: sṛṣṭyāṃvujair Ko1: sṛṣṭyāṃnujai L: mṛṣṭāṃbujair G: sṛṣṭyaṃbujairyuto A2: rodhā Pa: rodho| G, Ko1: hyagninā
rādhanaṃ niyāmaka
karkoṭikaṃcukīyogā yogayet tu niyāmake
nirmalas te javān sūto jāyate nātra saṃśayaḥ | 38|
R A1: add rādhanaṃ Ko1: kakoṭi° L: kakoṭikaṃ bukī° A2: karkoṭī kaṃcukī yogaṃ Pa: karkoṭī kaṃcukī yogāt| G: karkoṭīkaṃ cukīyogoyojayet|| P: kakoṭikaṃbukīyogāyogayenuni° A2: yojayet Pa: yojayen Ko1: yogayettu A1: yogayeyāmakair G, Pa: om Pa: nirayā° G: ⸤niyāmako|| Ko1: nirmalasteja° G: nirmalastejavānsūto A1, A2, P: tejavān Pa: tejasā
niyāmakaṃ dīpana
karatu ḍa garuḍī ṛṣichadā
kanyakumārikā ca vāyasī
āsurī ca vijayā jayā tathā
vahnidīpanakarā ca sūtake| 39|
R A1: add niyāmakaṃ Ko1: karatuṃ A1: karatuṃḍaṃ A2: kīratuṃḍi P: karatuṃḍī Pa: kīratuṃḍī G: kīratuṃmigasdvi⸤ṛṣikvadā L: karanumīvākahīkṛṣinnadā Ko1: kīvāruḍī P: vāruḍī A2: ṛṣichaṃdā Pa: vichaṃdā| Ko1: ṛṣicchadā⸤ka° Pa: kanyakā ku° P: kanya ku° A2: kaṃnyakā aumarikā G: kalyakākulathī A2: om L, P: va A2: vṛvā° G: varayasī|| G: āsurītravi° Pa: om Pa: jayā Pa: add ca G, Ko1, L, P: om Pa: vijayā A2: jayā Pa: ca| G: jayāvanhidī° Ko1: vanhidīpanaṃ karā P: vanti dīpanaka⸤ rā G: ca⸤sūtake||
iti dīpanaṃ

aparāṇy agre vakṣyāmaḥ

rasaśodhanaṃ [uparasaśodhana] rājāvarttaśodhana
kim atra citraṃ yadi rājavarttikaṃ
śirīṣapuṣpārdrarasena bhāvitam*
āruṇyakair utpalakair vipācitaṃ
karoti tāraṃ tripuṭena kāṃcanam| 40|
Pa, R P: add aparāṇy agre vakṣyāmaḥ rasasodhanaṃ| A2, G: rājavarttakaṃrājavarttakaṃ rājavarttakaṃ Ko1: rājavattikaṃ A2: śarī° A1: °puṣpāṃ ca rasena P: °puṣmādrasena G: °pārdarasena Ko1: °pādra rasena G: bhā⸤vāvitaṃ|| A2: add kimatra citraṃ yadi pītagaṃdhakaṃ paṃjāśayaṣṭīmahagaṃdhabhāvitaṃ sitaṃ suvarṇaṃ tadgaṇārkasannibhaṃ karoti guṃjāśatam ekaguṃjayā1 L A2, G: āraṇyakair L: āruṣyakair A1, L, P: utpalakai Ko1: ulpalakaivi° A2: supā° A1: śulvaṃ A1: tridinena Ko1: tripuṭe na P: tripuṭema A2: kāṃcana 40
    • Corresponds to the text at MS Jammu Raghunatha 3153, f. 1v.
rājāvarttaśodhanaṃ rasakaśodhanaṃ
kim atra citraṃ rasakaṃ rasena
rajasvalāyāḥ kusumena bhāvitaṃ
krameṇa kṛtvā urageṇa raṃjitam
karoti śulvaṃ tridinena kāṃcanam| 41|
R A2, Ko1: kimatra Ko1: rasake L, P: rasakesenarasakesena Ko1: senarajasvalā A2: rajaḥsva° A1: °lāyā L, P: °lā°lā A1: add kusumena L: kuṃkumena su° Ko1: krameṇa⸤kṛtvā Ko1, P: dura° A1, A2: tura° Pa: turugaṃ na G: raṃjita⸤ P: śrutvaṃ A2, G: tripuṭena Ko1: tridine Pa: tripuṭe na A2: kaṃcanaṃ41 P: kācanaṃ P: add rasakasodhanaṃ
rasakaśodhanaṃ daradaśuddhi
kim atra citraṃ daradaṃ subhāvitaṃ
payena meṣā bahuśo'mlavargaiḥ
sitaṃ suvarṇaṃ bahuvarmatāpitam
karoti sākṣād varakuṃkumaprabhaṃ| 42|
R A2: kiṃmatra Ko1: kimatra Ko1: citraṃda° G: haradaṃ A1: daradasu° G: subhāṣitam|| Ko1, P: subhavitaṃsubhavitaṃ Pa: bhusāvitaṃ| G: ⸤yena A2: meṣī G, Ko1: meṣyā P: me⸤ ṣā Pa: mīdhī A1: bahuśo sti vargeḥ A2: vahuśo amlapagaiva G: bahuśo mlavargaḥ|| Pa: bahuśo mlavarggeḥ| Ko1, P: °vargeḥ°vargeḥ A1, Pa: sitasu° L: suvarṇāṃ P: suvarṇākarmma tā° L: karmma° A2: vahudharma° G: bahugharmma° A1, Pa: bahudharmma°bahudharma° Ko1: karmma tā° Ko1: sākṣādvara° A2: varaku aumaprabhāṃ42 P: vara kuṃkuma prabhaṃ G: °kumam⸤bhaṃ|| Pa: add iti daradaśuddhiḥ
daradaśuddhi mākṣikaśodhana
kulatthakodravakvāthair naramūtreṇa pācayet
cetasāmlāmlāvargeṇa dattvā kṣāraṃ paṭutrayam| 43|
R G: kulatako° A1: kulatthako dra° A2: kulako dravakvāthe Pa: kulatthako dravakvātha| L: °vakādyair P: °kvāghairnaramūtre⸤ ṇa Ko1: kulasya kodrava kvāghairnaramūtreṇa⸤pā° Pa: vitasāyāmlava° P: cet sāmlātmma va° A2: vetasāmlāmlava° A1: vetasāmlava° G: vitasāmāmlavāpu Ko1: °mlāmlavargeṇa G: Litya A1: kṣārapa° Pa: kṣārapuṭatrayaṃ||47|| G: paṭatrayaṃ || Ko1, P: paḍatrayaṃ L: ṣaḍatrayaṃ| 43|
kim atra citraṃ kadalīrasena
supācitaṃ sūraṇakaṇdasaṃsthaṃ
vātāritailena kṛtena tāpyaṃ
puṭena dagdhaṃ varaśuddhim eti| 44|
R Ko1: kimatra A1: citraka° G: saṃpā° Ko1: supacitaṃ A2: sura° A1: sūraṇadaṃda° Ko1: sūraṇā kaḍasaṃsthaṃ P: °kaṃ dasaṃsthaṃ G: °dasastraṃ|| Pa: °saṃsaṃ| A2: vānāri° P: vātāri tai° G: vātāri⸤tāpena Pa: °le na A1, A2, G, Pa: ghṛtena Ko1: sādhyaṃ P: puṭema A1, L: varaśuddham G: varaśuddhimeti || Ko1: vara suddhameti P: varasuddhameti
mākṣikaśodhanaṃ iti mahārasaśuddhiḥ| aparadhātuśuddhi
munikusumarasasubhāvitamanaḥśilā vārān saptake śuddhyati|
kūṣmāṇḍasalilasvinnaḥ stālaḥ śudhyati sākṣādi naikena
kṣāraiḥ snehair ādo paścād amlena bhāvitam
bahuśaḥ śudhyanti rasoparasān vi dhātavaḥ sarvān| 45|
R A2: °vitā manaḥśilā Ko1: °ta manaḥ śilā G: °naḥ śilā Pa: °vitaṃ| manaḥśilāvārān A1: °tamaḥśilāvārāt P: °lāvārān⸤ G: om A2: sapta G: saptavārataḥ Ko1: saptakesu Pa: saptaśudhyeti| A1: śuddhyeti A2: śuddhim eti G: śuddhyet|| Ko1: hyati Ko1: kūṣmāṃḍa sa° A1: kuṣmāṃḍakhinna A2, Pa: kūṣmāṃḍarasena P: kūṣmāṃḍa salila svinnaḥ G: kuṣmāṇa rasaiḥ svinnatāśuddhyeddi⸤nai° A2: tālaṃ Pa: tāpyaṃ| A1: tāpyaṃśu° A2: sākṣād dinai° Ko1: sākṣād inai° A1, P, Pa: sākṣādinai° Pa: add pākṣikaśodhanaṃ| punaḥ Ko1: kṣārai Pa: kūṣmāṃḍena tālaśodhanaṃ| 49|| iti mahārasaśuddhiḥ|| tāraiḥ P: kṣāraistehairādopaścādamlena L: te hair A1: āho A2, G, Pa: ādau G: amṛtena A2: bhāvitā A2: vahuśaḥ L: bahuśa A2: śuddhyati P: śuddhyaṃ⸤ ti G: śuddhyatirasoparasā Ko1: rasopi ra° L: raso pi rasāna P: rasopi rasāna A2: °sā aparā Pa: add parān A1: piparān A2, Pa: api G: aparepyu⸤pa L: vidhā° Ko1: avidhā° A2, G: sarvesarve46sarve||
aparadhātuśuddhiḥ| abhrakaśuddhi
kuḍūlikā ghanaravaiḥ karavīrakīra
jaṃbīranīra kapivetasamāranālaiḥ
raktotpalaikaṣavasā samiśāgataila
saṃpācito pi gaganaṃ rasarūpam eti| 46|
A1, R G: ⸤kaṃḍū° L: kaḍalikā A2: kaṃḍūlikādhanaravaḥ Ko1, P: kaḍalikāghanaravaḥkaḍalikā⸤ghanaravaḥ Pa: kaṃdūlikāghanaravaḥ G: ghanakhaḥ A2: °rajaṃvīranīraka paceta samāranālaiḥ Ko1: °rajīvīranīrakapiveta samāranālaiḥ Pa: °ra|jaṃbīranīrakapavetasamāranāliḥ| L: jīvīra° P: jīvīranīraka piveta sa° G: kapivesa māranālaḥ|| L: °mā sālaiḥ ranālaiḥ | L: rakto lpalaikaṣvasā Pa: °lai kuṣaviśāśini| P: °ka ṣavasā G: raktotpalaḥ śaśavasā⸤śaśi śāṃrgatailaḥ Ko1: raktolpalai kaṣava sāsamiśāga taila A2: raktotpalair ṛṣavaśāśamiśarṅgatailasaṃpācitaṃ Pa: Lsyāha tailaiḥ| G: saṃpācitaṃ Pa: saṃpātito P: °topi Ko1: °topi⸤gaganaṃ A2: ca G: hi A2: rasarūpiṇaṃ G: rasa saṃnnibhaṃ Ko1, P: rasarūpameti Pa: rasarūpiṇansyāt||51|| A2, G: syātsyāt47syāt||
saptarātreṇa abhrakaśuddhiḥ vajraśodhana
śāmāśamī bhadalakodravamāṣukarṇīṃ
śṛṅgīghaṭodbhavaghanadhvanivetasaś ca
kvāthaṃ kulitthajaghanīrajavāraśūraṃ
saṃpācito tridinaṃ pariśuddhim eti| 47|
R A1: add saptarātreṇa abhrakaśuddhyati A1: śamā° A2, Pa: śyāmā śamī G: śyāmaśāmī P: °mīmadalakodravamā⸤ ṣukaṃṇī A1: madalako dravamāṣukarṇī A2: madanako dravamūṣakarṇī G: madanakodravamāṣara⸤rṇī Ko1: madala koḍava māṣukaṇīṃ Pa: madanako dravam āśukarṇī| A1, Pa: śṛṃgī gha°śṛṇgī gha° P: śṛṃgī ghaṭodbhava gha° A2: śṛgīkaṭodbhavadhanadhvanivetasānāṃ G: śṛṃgī ghaṭodbhava ghanadava nivetasaśva|| Ko1: śṛṃgī ghaṭodbhaghanadhva⸤nivetaśca A2: om A1: kāthaṃ L: kulitthajahemaśodhanaṃ nāge kṣārarājena prānetaṃ śuddhim itdvati tāras trivāranikṣipto pi/sācī kvātha kulitthaja gha° G: kulaththa jaghanīra jaṃvīrasūra Pa: kulatthajadhananīrajabīrasūraṇaṃ| Ko1: °ja ghanīrajavāraśūra P: °ghamīrajavāraśūra A1: °raśūra A2: kulitchajaghanīraṃjanīrasūrasaṃ pācito hi A1: saṃyācito G: °to¦⸤pi A1, Pa: add pi A2, Pa: tridinaiḥ A1: pariśuddham Pa: paraśuddhim Ko1: pariśuddhimeti P: pariśuddhyemeti Ko1: add ghanīraṃ punarnavya sūraṃ sūraṇaṃ

ghanīraṃ punar na vā śūraṃ śūraṇaṃ iti vajraśodhanam

vaikrāṃtaśodhana
vaikrāntasamaparipācitam amlasūtraiḥ
kṣārais tathā paṭuvaśā kaṣamehamiśraiḥ
kvāthena kodravakulatthasamudbhavena
saṃsveditā tridinam āśu bhavanti śuddhāḥ| 48|
R L: vekrāṃ° A2: vaikrītaLsaptapa° A1: vekrāṃta saptapa° Pa: °saptapācitam Ko1: vaikrāṃta samaparipācitamamla° P: vekrāṃta samaparipācitamamla° G: vaikrāṃta saptaparipācitamamlamū⸤traiḥ A2: amlamūtrai Pa: amlamūtraiḥ| P: kṣāras Pa: tārais Ko1: kṣāraistathā Pa: tathāṣaṭvasāgaraghane hi miśraiḥ| A2, G: paṭuvasā A1: paṭu vaśārūpame° P: °śākaṣamehamiśrai A2: ṛṣa° G: vṛṣameghamiśraiḥ|| Ko1: maṣameha miśre Ko1, L, P: kāthena Pa: kvāthe na Ko1: koḍavakuja⸤sya sa° P: kodravaku⸤ lattha sa° A1: ko dravakulasya sa° Pa: ko dravakulatthasamudrave na| A2, G: saṃsveditāssaṃsvedi⸤tās Pa: saṃśveditā P: tridinamāśrubha° Ko1: tridinamāśrubhavaṃtiśuddhāḥ
vaikrāṃtaśodhanaṃ śulvaśuddhi
dvividhā vimalāpācyāraṃbhā toyena saṃyutā
lavaṇena vājidugdhena tāmrapatrāṇi lepayet|49|
R A1: add vaikrāṃtaśodhanaṃ Ko1: dvividvā P: dvividvāvimalāpāvyāraṃbhāto° G: om A1: vimalā pācyā rabhā Ko1: vimalā pātyāraṃbhāno L: °pātthāraṃbhāno Pa: vimalā pācyā| raṃbhāto° A2: vimalāṣāraṃ bhāto° Ko1, L: yena Ko1: saṃyutāla° A2: lavaṇe G: lavaṇair P: javabhenavaji⸤ du° Ko1: vaji° Pa: vakṣadu° A2: vajradu° A1: vajridu° G: vajridugdhane P: tāmrapareṇa
agnau saṃtāpya nirguṃḍī rase kṣiptaṃ ca saptadhā|
mādyārkasvarasenaiva śulvaśuddhir bhaviṣyati| 50|
R Ko1: saṃtāpyanirguḍī P: nirguḍī A1: niguṃḍīrase A2: nirguṃḍīrase A2, G, Pa: siktaṃ P: māghārka° A1: māṣārka° Ko1: māghārka sva° G: meṣikā sva° A2: māravārkasya ra° Pa: mārkvavarase naiva A1: sulva° Ko1: sulva⸤śuddhi P: strulvaśuddhi Pa: śulbaśuddhir A1: bhaviṣyati 50iti A1: add śulvaśuddhiḥ

iti śulvaśuddhiḥ

sarvalohaśodhana

punar ataḥ sarvalohaśodhanam

sarvarasaśuddhi
āmlavetasadhānyāṃbu meṣītoyena śudhyati
vimalā śuddhipalāṣādhātavaḥ sarve jaṃbīrarasambhāvitā
karkoṭī śṛṅgī kātoye śudhyante nātra saṃśayaḥ| 51|
Pa, R A2: amlavetasadhānyāṃvu P: °sa dhānyāṃbu G: amlavetasadhānyāṃbumeṣīyoyena A1: °bumeṣītoyena Ko1: meṣīto yena P: meṣito yena A1, Ko1: śuddhati G: add atha G: sarvalohaśuddhiḥ|| ⸤capalādyā dhā° Ko1: vimalāśu⸤ddhi palāṣā dhā° A2: vimalaśuddhiḥ 52 capalādyā dhā° P: śuddhi palāṣā dhā° A1: śuddhiḥ ca palāṣā dhā° Ko1: jaṃvīra rasa bhā° G: jaṃbīra rasabhāvitāḥ|| A2: jaṃvīrarasabhāvitāḥ P: jaṃvīrarasabhāvi⸤ tā A1: °rasabhāvitā L: karkoṭīśṛṅgīkā° A1: karkoṭiśṛṃgīkātoyaiḥ A2: karkoṭīśṛṃgikātoyai G: karkoṭīśṛṃgīkāto ye Ko1, P: śṛṃgīkā° A2: śuddhyate G: śudhyaṃ tenātra
sarvarasaśuddhiḥ hemaśodhana
vījamarakaphalāmlabhāvitā
śoṣitatridinapaṃcamṛttikā
bhūtibhasmalavaṇena saṃyutā
sodhayaṃti puṭapāka kāṃvanaṃ | 52|
Ko1, Pa, R P: add sarvarasaśuddhiḥ A1: bījapūra° G: bījapūraphalāmla bhā° A2: vījaLpūrakaphalāmlavhāvitāḥ P: °mla bhavetā A2: śoṣitās tri° G: śoṣitāstridi° P: śoṣina tridina paṃ° A1: bhūmibha° P: bhū⸤ tibhasmaṃ la° G: saṃyutāḥ A1, A2, G: śodha° P: ghuṭapākakāṃcanaṃ A1: °kakaṃcanaṃ52 A2: °kakāṃcanaṃ54 G: kāṃcanaṃ || P: add hema śodhanaṃ
hemaśodhanaṃ tāraśuddhi
nāge kśārarājena drāvitaṃ śuddhim icchati
tāras trivāranikśipto piśācītailamadhyataḥ| 53|
Pa, R A2, G: nāgena P: nāgekṣāra° A1: nāgakṣāra° G, Ko1, L: kṣāra° A2: kṣāraḥ rā° A1: drāvati G: śuddhi P: śuddhimichati A1: ichaṃti A2: ṛchati G: mṛ⸤dyuti|| G, Ko1: tāraṃ P: tārastrivārani⸤ kṣipto G: trivāraṃ nikṣiptaṃ A1: °nikṣipto A2: °nikṣiptaḥ L: °niklsipto Ko1: trivāra nikṣiptopi śācītailamadyataḥ A1: paśā° G: piśācīte samadhyataḥ|| Ko1: add tāraśuddhiḥ
tāraśuddhiḥ
aho na citraṃ pṛthivītaṭena
rakṣāreṇa meṣīpayasā ghṛtena
tālena vṛddhataṃḍuti ṣoḍaśāṃśe
bhavec ca śuddham śaśiśaṃkhasaṃnibham| 54|
Pa, R A1: ahonacitraṃ Ko1: na⸤citraṃ A1, A2, G: pṛthivībhaṭenapṛthivībhaṭena⸤ P: pṛthivī taṭe nara kṣā° Ko1: pṛthvī taṭenara kṣā° A1, A2, G, L: om ra° G: meṣī pa° A1: meṣāpa° A2: tailena A2: viddhaṃ Ko1: vṛddha ḍuṃḍuni L: vṛddhatuṃḍuti A1: biddhaṃ drutaṣoḍaśāṃśo G: vidvanhutaṣoḍaśāṃśaṃ P: vṛddha druṃduniṣoḍa⸤ śāṃśe A2: hṛtaṣo° Ko1: °śebhavec P: bhavecca A2, G: śulvaṃ Ko1, P: śuddhyaṃ G: śaśaiśaṃ° Ko1: śaśi saṃkha° P: śaśi saṃkha saṃnibhaṃ
śulvaśodhana

atha

prakāśo dhṛtāṃ sulvam āroṭam appavāṃ budhaḥ
ṣaṭguṇena ca nāgena śodhayitvā tato budhaḥ| 55|
Pa, R A1: add atha A2: prakāśoddhṛtaṃ G: kāṃśyodhdhṛtaṃ Ko1: prakāśodhṛtāṃ G: śulvaṃ A2: śulvamāroṭam Ko1: sulvamāroṭamathavāṃbudhaḥ P: sulvamāroṭamapyavāṃbudhaḥ G: māroṭamathavā A1: āroṭapyavobudhaḥa A2: athavā L: apyavāṃ A2: vudhaḥ A2, G: ṣaḍguṇena A2: śoṣayitvā
śritārvisiṃduvārasya rasamadhye tu ḍhālayet
kuṣmāṇḍakarise paścāt niṣekāt sa sadā payet| 56|
Pa, R A1: sitā° G: śatārdhaṃ⸤sin° L: śritārvi siṃuvā° A2: śatārddhaṃsiṃduvārastu Ko1: °sya⸤rasamadhye A2: ṭāla° Ko1: kuṣmāḍa° A2: kūṣmāaṃḍakarase G: kuṣmāṇḍa rase L: °kamirise G: paśvānbhiṣekānsapta A2: niraṣakātsupta dāyapet śatārddhaṃ L: niṣekāṃt P: niṣekātsa Ko1: nivekāṃtsasadāpayet A2: siṃduvāras L: sasa A2: add tu A2: rasamadhye tu ḍhālayet kūṣmāṃḍakarase A1: sapta dāpayet56 G, L: dāpayetdāpayet||dāpayet| P: sa dāpayet A2: add paścāt niraṣakātsupta A2: dāyapet58
tatas takre niśāvakre punaḥ saptaiva dāpayet
śulvasya kālikā hy evaṃ praṇaśyaṃti nātra saṃśayaḥ| 57|
Pa, R A2, Ko1: tatastakre G: om A1: niśācakre A2: niśāyukte P: niśā vakre Ko1: saptaivūdā° P: saptaivadāpayet śulvasya A1, A2: dāpayet śulvasya A2: brāhmevaṃ G: hyeva Ko1, P: hyevaṃ A1: praṇasyaṃti A2: praṇasyati Ko1: praṇanūpaṃti A1, A2, G, Ko1, P: na Ko1: saṃśaya
śukatuṃḍakiṃśukābhaṃ chede raktaṃ mṛduṃ tathā
snigdhaṃ tāpena bhavati tatsukhaṃ kālikāhitaṃ| 58|
Pa, R Ko1: śukatuṃḍa kiṃ° A2: śukatuṃkiṃ° L: ścukanuṃma kiṃsukāmaṃ P: °ḍa kiśukābhaṃ G: chedaraktaṃ A2: mṛdu G: mṛdustathā|| A2: toyena Ko1: tāpenaLbha° P: bha⸤ vati G: bhavati⸤kālikārahitaṃ A1: tatsu A2: kṛṣṇāṃtachulvaṃ L: tatmukhaṃ A2: kālikārahitaṃ60 Ko1, P: kālikā rahitaṃ L: kālikārhitaṃ| G: add ca tat||
śulvaśodhanaṃ āraśodhana
kṣāraṃ guḍahaṃsapadaṃ ca lākṣā
rase dhṛṣṭā rasadalāni paścāt
saṃlepya kaṃkuṣṭa niśācitāsu
śuddhācitā śudhyati saptavārān | 59|
R Pa: guḍaṃ ca haṃ° A1, A2, G: guḍaṃ haṃ° Ko1: °sa padaṃ G: calākṣā A1, Ko1: lākṣārase A2: lākṣārasena P: lākṣāraseghṛṣṭā Pa: rasena A1, Pa: ghṛṣṭvāghṛṣṭvā| G: taghṛṣṭvā Ko1: ghṛṣṭā A2: vṛṣṭārada° G: radalani Pa: radalāni Ko1: paścāt⸤saṃlepya Pa: salepyakam A2: saṃlipyakaṃ kruṣṭaniśānvitena P: saṃlepyakaṃ kuṣṭhaniśā⸤ nvitāstu A1: kaṃkuṣṭhaniśānvitāmbu G: kaṃkuṣṭaniśācitāni Pa: add tūṣṭha Ko1: niśānvitāstu Pa: niśānvitā Pa: add ca A1: śuddhānvitā A2: sudhāmitā G: dhmātāni P: śaddhānvitā Pa: śudvān Ko1: śraddhānvitāśuddyati G: śuddhyaṃti Pa: viśuvyati G: add ca
āraśodhanaṃ ghoṣaśodhana
kṣāraṃ saṭaṃkaṇayutaṃ lavaṇāni paṃca
jaṃbīranīraparibhāvita saptavārān
kalkena tena parilupya puṭena dugdham
tārāraśulvaghanadoṣam upaiti śuddhim| 60|
R Pa: vāraṃ G: kṣāraṃLcaṭaṃ ka° A2: puṭaṃ ka° A2: lavaṇoni Pa: yeca| Ko1: paṃca⸤jaṃvīra° P: jaṃvīra° G: jaṃīranīraparibhāṣita A2: jaṃvīranīraparibhāvitasa° Pa: °ritāpitasaptavārān| A1: °tasaptavārān P: sapta⸤ vā° A2: kalke L, P: katkena Ko1: add na Ko1, L: te P: ta A2: bhateparilipyapu° P: tepa° Pa: paritapya G: parilipta⸤pu° Ko1: °pyapuṭena A2, Pa: dagdhādagdhā| G: dagdhaṃ P: tārārasulva gha° A1: tārārasulve gha° Pa: tārāṇi śulvanaghoṣam A2: °naghoṣam G: tārāśulva ghanaghoṣamupaiti Ko1: tārāsulvaghanadoṣamupaiti Pa: śuddhiḥ||62||
ghoṣaśodhanaṃ tīkṣṇaśodhana
tārāraśulvayaṃ ghanadohaṃ sāhavalpāmṛtaratnamālikāṃ
phalatrayaṃ taṃbarulohanighnakaḥ
gopālikā gorasanāgu pūrvā
haraṃti sarve giridoṣam āyasāt| 61|
R A1, A2, G, L, Pa: om Ko1: tārā sulva yaṃ P: tārārasulva yaṃ Ko1, P: ghana dohaṃ L: haṃsāhavalyāmṛ° A1: sārārasulvayaṃ ghanadohaṃsāvallyāmṛ° A2: haṃsānhi vallyām avaratnamālikā G: haṃāhṛbalyāmṛtaratna⸤mālikā Pa: haṃsāṃdrivalyāmṛtaratnamālikā| Ko1: sāhavalmāmrta ra° P: sālva⸤ valpāmṛtaratnānimā° A2: kala° Ko1, P: tuṃba° A2: tuṃ varalo° G: tuṃburu lo° A1: tuṃbarulohanighnaḥ Pa: taṃtvarulohanignaḥ| A1: °kāgorasanā guḍūcī A2: °kākogoraLsanāguḍacī Ko1: °kā⸤gorasanā guhurvā G: gorasa nāgaḍucī Pa: goragranāgarūrūcī| P: °nā guḍurvāhayaṃ A1, A2, G, Pa: om L: dūrvā P: sarbbe P: giridoṣamāya° Ko1: giridoṣamāyasāt P: add tī
tīkṣṇaśodhanaṃ
gorīphalāni rajanīkṣurakaḥ kubera
bījāni tuṃbaruyutāni ca mallikāyāḥ
kṣārāṇi modgaka phalā samayurajāni
saṃbhāvitani payasā kuliśadramasya| 62|
R Pa: gīrī° A2, G: gaurī° Ko1: gorī pha° A1: gaurīphalā nīrajanī kṣu° G, Ko1, P: rajanī kṣu° Pa: °rasaḥ A1: kuberabī° A2: kuṭeravījāni Ko1: kuberabījāni⸤tuṃbaru yu° P: vījāni G: tuṃburu yu° Pa: tuṃbarayu° A2: tuṃ varayu° G: ca⸤ma° P: kṣārāṇimokṣakaphalā Ko1: mokṣaka Pa: mokṣakaphalāśamahāra° A2: mokṣakapalāsamayūra° G: mokṣakapalāśamayūra° A1: mokṣakapalāsamayūrajāniṃ Ko1: phalāsa° P: sama⸤ yu° A1, A2, G, Ko1, P, Pa: saṃbhāvitāni Pa: payasaliśadrumasya||64|| A1, G, Ko1: kuliśadrumasyakuliśadrumasya62kuliśadrumasya||⸤ A2: kuliśaṃḍūmasya 64 P: kuliśa drumasya
nāgaśodhana
vārāni saptaparivā si tanāgarājaṃ
kalkena tena khalu śuddhim upaiti sadyaḥ
yuktā krameṇa disitkapayeṇa phullī
sthaṃbhaṃ karoti kuṭilasya vadanti santaḥ| 63|
R A1, G, Ko1, P, Pa: vārāṇivā⸤rāṇi A2: cārāṇi Pa: sapta paritāpita° A2: saptaparitāpita° L, P: samavāraparivāritanāḥ nā° Ko1: samavāra parivāritaaḥ nā° G: saptaparirvāpananā° A1: °vāpināgarājaṃ A2: kalvena G: add na P: om Pa: om G, Ko1: śuddhimupaiti P: śuddhimupai⸤ ti Pa: eti A2, G, Pa: yuktyā P: yuktākrameṇādi silkapayeṇadullīsthaṃbhaṃ Ko1: diśitka° A1: yadiśakrapa° A2: yadi siktapayena G: yadi⸤śubhrajalena Pa: pradiśaktapaye na A1: durllīṃ A2: dullī G: ḍullī Pa: durlloṃ Ko1: ḍu⸤llīsyaṃbhaṃ A1, A2, G: staṃbhaṃ Pa: staṃtaṃ P: sataḥ Pa: saṃ
nāgaśodhanaṃ vaṃgaśuddhi
arkonmattam usuhī valanī kaṃcukī ratnamālā
guṃjāvahniḥ surapati surādraṃ gudāvā'śvagaṃdhā
takre piṣṭaṃ malaharam idaṃ sarvalohaprasiddhaṃ
vaṃgasthaṃbhaṃ kṣaṇam api kurute jyotiṣo nāma yogaḥ| 64|
R A2, Pa: arkonmattas G: arkonmatta Ko1: arkenmutta L: arkonmukta P: arkonmutta A1: arkonmuttasuhi A2: tu hi G: snuhi⸤ca Ko1: susuhīt L: musuhī P: susuhī Pa: tu A1: balinī A2: payahalinī G: halinī Pa: hipayahalinī P: bala⸤ nīkaṃ sukīra° Ko1: lanīkaṭukīralamālā A1: kaṃcuki L: kaṃbbukī Pa: kuṃcakī G: kaṃbukīraktamālā|| Pa: add na Pa: kramamālā| A2: ratnamākṣālāguṃ° G: guṃjāvanhiḥ Ko1: guṃjā va⸤nhiḥ L, P: guṃjāvadbhiḥ Pa: guṃjā vahniḥ Pa: surapatiḥ A2: °tisurā G: °tisurā iṃgudī cāśvagandhā|| P: °tisurā iṃgudā vā svagaṃdhā Ko1: surā iṃgudā cāśva° Pa: surā viśveṃgudīśva° A1: surāśveṃgudī cāsvagaṃdhā A2: iṃgūdī cāśva° L: gudāvā'svagaṃdhāL Pa: takrepiṣṭaṃ G: mala ha⸤ramidaṃ Ko1, P: malaharamāṃdaṃ Pa: malaharatimidaṃ L: āṃdaṃ P: sarba loha pra° Pa: sarvalokapra° Ko1: °hatrasiddhaṃ A2, Pa: vaṃgastaṃbhaṃ G: baṃgaṃ staṃbhaṃ Ko1: vaṃgasyaṃ P: vaṃgasthaṃ bhakṣaṇaLm G: kṣaṇāmapi A2: ṣvoniṣo G: nāmayogaḥ|| Ko1, L, P: yoga
vaṃgaśuddhi
iti śrīman nāgārjunaviracite rasendramaṃgale rasoparasasodhanādihikāra prathamaḥ

Page Tools