User Tools


Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Next revision
Previous revision
wiki:wujastyk:susrutasamhita:05-su.ka:nak_5-333_kalpasthana [2021/07/20 18:38] – external edit 127.0.0.1wiki:wujastyk:susrutasamhita:05-su.ka:nak_5-333_kalpasthana [2026/08/20 09:32] (current) – external edit 127.0.0.1
Line 1: Line 1:
 +<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
 <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
-    <teiHeader xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">+    <teiHeader>
  
         <fileDesc>         <fileDesc>
Line 19: Line 20:
                         </placeName>                         </placeName>
                         <institution>National Archives</institution>                         <institution>National Archives</institution>
-                        <repository><ref target="http://narchives.gov.np/" +                        <repository> 
-                                >http://narchives.gov.np/</ref></repository>+                            <ref target="http://narchives.gov.np/">http://narchives.gov.np/</ref> 
 +                        </repository>
                         <idno>5-333</idno>                         <idno>5-333</idno>
                         <idno type="siglum">H</idno>                         <idno type="siglum">H</idno>
Line 29: Line 31:
                             <author role="author" xml:lang="sa">Suśruta</author>                             <author role="author" xml:lang="sa">Suśruta</author>
                             <title xml:lang="sa">Suśrutasaṃhitā</title>                             <title xml:lang="sa">Suśrutasaṃhitā</title>
-                            <textLang mainLang="sa-Newa">Sanskrit in Nepalese script.</textLang> +                            <textLang mainLang="sa-Newa">Sanskrit in Nepalese 
-                        </msItem>+                                script.</textLang> 
 + 
 +                            <filiation corresp="#N">Nep</filiation>
  
-                        <msItem> 
  
                             <note resp="Harshal Bhatt">                             <note resp="Harshal Bhatt">
Line 68: Line 71:
                                     <item>Su.5.1.71ab </item>                                     <item>Su.5.1.71ab </item>
                                     <item>Su.5.1.72ab </item>                                     <item>Su.5.1.72ab </item>
-                                    <item>Folio no 325v has a bit more word spacing than other +                                    <item>Folio no 325v has a bit more word spacing than 
-                                        foitemos. </item>+                                        other foitemos. </item>
                                 </list>                                 </list>
-                                <p> Folio no 325r is not in sequence and also repeated/duplicated. +                                <p> Folio no 325r is not in sequence and also 
-                                    So, I have transcribed folio 326r, which is the same and+                                    repeated/duplicated. So, I have transcribed folio 327r 
 +                                    (dscn3304 fol 326.jpg, lower), which is the same and
                                     clearer.</p>                                     clearer.</p>
-                                <p>Folio no 326v and 326r have some syllables in the margin which I +                                <p>Folio no 326v and 326r have some syllables in the 
-                                    don’t understand where to add except one. </p>+                                    margin which I don’t understand where to add except 
 +                                    one. </p
 +                            </note> 
 +                            <note resp="Harshal Bhatt">In 5.03, verses 35.1cd, 35.2ab, 
 +                                35.2cd, 35.3ab are repeated and given after 3.40</note> 
 + 
 +                            <note resp="Harshal Bhatt"> In 5.4, <list> 
 +                                    <item>verse no. 29-30 is given after 31</item> 
 +                                    <item>32-33 are missing.</item> 
 +                                    <item>In the KL 699, Metre Break at SS.5.4.20cd</item> 
 +                                </list></note> 
 + 
 +                            <note resp="Harshal Bhatt"> In 5.5, <list> 
 +                                    <item>Missing verses 23cd, 24ab, 25cd, 28cd, 33, 47cd, 
 +                                        51cd, 52, 54cd, 55, 58cd, 78cd, 79-83, 84cd, 
 +                                        85ab</item> 
 +                                    <item>Additions 58.1, 52.1,</item> 
 +                                    <item> Observations - NAK 5-333 Metre break 
 +                                        76cd</item> 
 +                                </list>
                             </note>                             </note>
                         </msItem>                         </msItem>
Line 85: Line 108:
                         </objectDesc>                         </objectDesc>
                         <handDesc hands="1">                         <handDesc hands="1">
-                            <handNote xml:id="main_hand">Main scribe: hand of the majority of the +                            <handNote xml:id="main_hand">Main scribe: hand of the majority 
-                                manuscript.</handNote>+                                of the manuscript.</handNote>
                         </handDesc>                         </handDesc>
  
                         <scriptDesc>                         <scriptDesc>
-                            <scriptNote xml:id="script-śa-sa"><foreign xml:lang="sa">śa</foreign> +                            <scriptNote xml:id="script-śa-sa"><foreign xml:lang="sa">śa</foreign> and <foreign xml:lang="sa">sa</foreign> 
-                                and <foreign xml:lang="sa">sa</foreign> not +                                not distinguished.</scriptNote>
-                                distinguished.</scriptNote>+
                             <!--                     this śa/sa equivalence may be wrong. Still checking, 2021-07-12  - DW -->                             <!--                     this śa/sa equivalence may be wrong. Still checking, 2021-07-12  - DW -->
 +                            <scriptNote xml:id="script-ba-va"><foreign xml:lang="ba">ba</foreign> and <foreign xml:lang="va">va</foreign>
 +                                not distinguished.</scriptNote>
 +                            <scriptNote xml:id="savarna-nasals"/>
                         </scriptDesc>                         </scriptDesc>
  
Line 100: Line 125:
                     <history>                     <history>
                         <origin>                         <origin>
-                            <origDate calendar="Nepala" when="0663">Nepala Saṃvat 663 (1465 +                            <origDate calendar="Nepala" when="0663">Nepala Saṃvat 663 
-                                CE).</origDate>+                                (1465 CE).</origDate>
                             <origPlace xml:lang="en">[place of production]</origPlace>                             <origPlace xml:lang="en">[place of production]</origPlace>
                         </origin>                         </origin>
Line 112: Line 137:
             <charDecl>             <charDecl>
                 <glyph xml:id="thaayjaayekaa">                 <glyph xml:id="thaayjaayekaa">
-                    <localProp name="thaayjaayekaa" value="NEWA GAP FILLER"/> +                    <localProp name="newa-gap-filler" value="NEWA GAP FILLER"/> 
-                    <mapping type="standard">&#x1144E;</mapping>+                    <mapping type="standard">𑑎</mapping>
                     <mapping type="PUA">U+1144E </mapping>                     <mapping type="PUA">U+1144E </mapping>
-                    <note><ref target="https://unicode.org/charts/PDF/U11400.pdf"></ref></note>+                    <note> 
 +                        <ref target="https://unicode.org/charts/PDF/U11400.pdf"/> 
 +                    </note>
                 </glyph>                 </glyph>
             </charDecl>             </charDecl>
Line 121: Line 148:
                 <glyph xml:id="siddhi">                 <glyph xml:id="siddhi">
                     <localProp name="siddhi" value="SIDDHI"/>                     <localProp name="siddhi" value="SIDDHI"/>
-                    <mapping type="standard">&#x1144A;</mapping>+                    <mapping type="standard">𑑊</mapping>
                     <mapping type="PUA">U+1144E </mapping>                     <mapping type="PUA">U+1144E </mapping>
-                    <note><ref target="https://unicode.org/charts/PDF/U11400.pdf"></ref></note>+                    <note> 
 +                        <ref target="https://unicode.org/charts/PDF/U11400.pdf"/> 
 +                    </note>
                 </glyph>                 </glyph>
             </charDecl>             </charDecl>
Line 130: Line 159:
         <revisionDesc>         <revisionDesc>
             <change when="2021-05-21" who="Dominik Wujastyk"> Started the file. </change>             <change when="2021-05-21" who="Dominik Wujastyk"> Started the file. </change>
-            <change when="2021-05-21" who="Harshal Bhatt">Added the transcription of SS.5.1</change> +            <change when="2021-05-21" who="Harshal Bhatt">Added the transcription of 
-            <change when="2021-05-21" who="Dominik Wujastyk"> Added Harsha's remarks about 5.1 to +                SS.5.1</change> 
-                the note area above.</change>+            <change when="2021-05-21" who="Dominik Wujastyk"> Added Harshal Bhatt's 
 +                remarks about 5.1 to the note area above.</change> 
 +            <change when="2021-08-30" who="Deepro Chakraborty"> Added transcription of 
 +                5.2</change> 
 +            <change when="2021-10-03" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 
 +                5.3</change> 
 +            <change when="2021-10-15" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 
 +                5.4</change> 
 +            <change when="2021-10-27" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 
 +                5.5</change> 
 +            <change when="2021-11-12" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 
 +                5.7</change> 
 +            <change when="2021-11-23" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 
 +                5.6</change> 
 +            <change when="2021-11-30" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 
 +                5.8</change> 
 +            <change when="2024-10-09" who="Deepro Chakraborty">Added Zenodo links and 
 +                corrected pb tags</change> 
 +            <change when="2025-03-31" who="Dominik Wujastyk">Removed the empty passage 
 +                tags so that these passages do not show up in the edition as being present 
 +                but empty.</change> 
 +            <change when="2026-03-25" who="Dominik Wujastyk">Started adding page-begin 
 +                markers with facs attributes that match the IIIF image numbers delivered 
 +                from archive.org.</change> 
 +            <change when="2026-04-21" who="Dominik Wujastyk">Completed the addition of 
 +                page-begin pb elements with @facs attributes that match the IIIF image numbers 
 +                delivered from archive.org. </change> 
         </revisionDesc>         </revisionDesc>
     </teiHeader>     </teiHeader>
  
-    <text xml:lang="sa-Latn">+    <text xml:lang="sa-Latn-t-sa-Deva">
         <body>         <body>
  
             <div n="5" type="sthāna">             <div n="5" type="sthāna">
  
-                <div n="1" type="adhyāya">+                <div n="1" type="adhyāya"> 
 + 
 + 
 +                    <pb ana="dscn3301 fol 323.jpg lower" facs="327" n="324r, line 1"/> 
  
-                    <milestone unit="folio" n="dscn3301 fol 323.jpg lower"/> 
  
-                    <xml:id="SS.5.1.1"><choice><abbr type="contraction">1</abbr><expan><ex>siddhir astu</ex></expan></choice>  athāto 'nnapānarakṣākalpam +                    <lg xml:id="SS.5.1.1"><l><lb n="1"/><g ref="#newa-siddhi"/> athāto 
-                        vyākhyāsyāmaḥ ||</l>+                        'nnapānarakṣākalpam vyākhyāsyāmaḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.2">yathovāca bhagavān dhanvantariḥ || <add place="above" +                    <lg xml:id="SS.5.1.2"><l>yathovāca bhagavān dhanvantariḥ || <add hand="#main_hand" place="above">atha khalu vatsasuśrutaḥ | 
-                            hand="#main_hand">atha khalu vatsasuśrutaḥ | 1</add></l>+                            1</add></l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.3">divodāsakṣitipatis tapodharmmabhṛtām varaḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.1.3"><l>divodāsakṣitipatis tapodharmmabhṛtām varaḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         suśrutapramukhāñ chiṣyān śaśāsā<lb n="2"/>hata<pc> </pc><subst> +                         suśrutapramukhāñ chiṣyān śaśāsā<lb n="2"/>hata<pc> </pc><subst><del rend="three superscript dots">sātanaḥ</del> 
-                            <del rend="three superscript dots">sātanaḥ</del> +                            <add place="top">śāsanaḥ | 2</add></subst> ||</l></lg>
-                            <add place="margin">śāsanaḥ | 2</add> +
-                        </subst> ||</l>+
  
  
-                    <xml:id="SS.5.1.4">ripavo vikramākrāttāḥ sve vā syuḥ kṛtyatāṅ gatāḥ |<cb/>+                    <lg xml:id="SS.5.1.4"><l>ripavo vikramākrāntāḥ sve vā syuḥ kṛtyatāṅ gatāḥ |<cb/>
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         sisṛkṣavaḥ krodhaviṣaṃ vivaram prāpya tādṛśaṃ ||</l>+                         sisṛkṣavaḥ krodhaviṣaṃ vivaram prāpya tādṛśaṃ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.5ab">viṣair hiṃsyur akiñcijñaṃ nṛpatin duṣṭavetasaḥ |</l>+                    <lg xml:id="SS.5.1.5ab"><l>viṣair hiṃsyur akiñcijñaṃ nṛpatin duṣṭavetasaḥ 
 +                        |</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.5cd"/> 
  
-                    <xml:id="SS.5.1.6ab"/>+                    <lg xml:id="SS.5.1.6cd"><l>tasmād vaidye<lb n="3"/>na śatataṃ viṣād rakṣen 
 +                        narādhipaḥ |</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.6cd">tasmād vaidye<lb n="3"/>na śatataṃ viṣād rakṣen 
-                        narādhipaḥ |</l> 
  
  
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.7"><l>yasmāc cānityaci<subst><del rend="three superscript dots">nna</del><add place="margin">tta</add></subst>tvam aśvavat pra<cb/>thitan nṛṣu |
 +                        <caesura/>
 +                         tasmān na viśvased rājā kadācid api kasya cit |</l></lg>
 +
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.8ab"><l>kulīnan dhārmmikaṃ snigdham akṛśaṃ
 +                            satatotthi<lb n="4"/>taṃ |</l></lg>
 +
 +
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.11cd"><l>mahānase niyuñjīta vaidyan tadvidyapūjitaṃ
 +                        |</l></lg>
 +
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.12ab"><l>praśastadigdeśa<cb/>kṛtaṃ sūcibhāṇḍam
 +                        mahacchuciḥ |</l></lg>
 +
 +
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.13cd"><l>parīkṣitastrīpuruṣaṃ bhavec cāpi mahānasaṃ</l></lg>
 +
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.17cd"><l>mahānasikavoḍhāraḥ sūpo<lb n="5"/>danika<pc> </pc>pūpikāḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.7">yasmāc cānityaci<subst> +                    <lg xml:id="SS.5.1.18"><l>bhaveyur vaidyavaśagā <del extent="1unit="char"/>ye cāpy anye tra kecana |<cb/>
-                            <del rend="three superscript dots">nna</del> +
-                            <add place="margin">tta</add> +
-                        </subst>tvam aśvavat pra<cb/>thitan nṛṣu |+
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tasmān na viśvased rājā kadācid api kasya cit |</l>+                         iṅgitajño ma<g ref="#newa-old-gap-filler"/><g ref="#newa-old-gap-filler"/>nuṣyāāṃ vākceṣṭāmukhavaikṛtaiḥ 
 +                        |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.8ab">kulīnan dhārmmikaṃ snigdham akṛśaṃ satatotthi<lb n="4+                    <lg xml:id="SS.5.1.19"><l>jānīyād viṣadātāram ebhir liṅgaiś ca vuddhi<lb n="6"/>mān | 
-                        />taṃ |</l>+                        <caesura/> 
 +                         vicakṣur muhyate pṛṣṭo nottaraṃ pratipadyate |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.8cd"/>+                    <lg xml:id="SS.5.1.20"><l>apārtham vahusaṅkīrṇṇam bhāṣate cāpi mūḍhavat | 
 +                        <caesura/> 
 +                         hasaty akasmād aṅgulīḥ sphoṭayed vilikhen mahīṃ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.9"/>+                    <lg xml:id="SS.5.1.21"><l>vepathuś cāsya bhavati trasta<pb n="324v" facs="328"/><lb n="1"/>ś cānyo nyam īkṣyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vivarṇṇavaktro dhyāmaś ca nakhaiḥ kiñcic chinaty api |</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.10"/> 
-                    <l xml:id="SS.5.1.11ab"/> 
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.11cd">mahānase niyuñjīta vaidyan tadvidyapūjitaṃ |</l> 
  
-                    <xml:id="SS.5.1.12ab">praśastadigdeśa<cb/>kṛtaṃ sūcibhāṇḍam mahacchuciḥ |</l>+                    <lg xml:id="SS.5.1.23"><l>varttate viparītañ ca viṣadātā vicetanaḥ |</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.12cd"/> 
  
  
-                    <xml:id="SS.5.1.13ab"/>+                    <lg xml:id="SS.5.1.25"><l>dantakāṣṭhe nnapāne ca tathābhyaṅge valekhane | 
 +                        <caesura/> 
 +                         utsādane parīṣeke<lb n="2"/> kaṣāyaiḥ sānulepane |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.13cd">parīkitastrīpuruaṃ bhavec cāpi mahānasaṃ </l>+                    <lg xml:id="SS.5.1.26"><l>sraku vastreṣu śayyāsu kavacābhara<cb/>ṇeṣu ca 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pādukāpādapīṭheu pṛṣṭheṣu gajavājināṃ </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.14"/>+                    <lg xml:id="SS.5.1.27"><l>viṣaduṣṭeṣu cānyeṣu dhūmanasyāñjanādiṣu ||<lb n="2"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         lakṣaṇāni pravakṣyāmi cikitsāñ cāpy anantaraṃ |</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.15"/>+                    <lg xml:id="SS.5.1.28"><l>nṛpabhaktā<cb/>d valiṃn dattaṃ saviṣaṃ 
 +                        bhakṣayanti ye || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatraiva te vinaśyanti makṣikāvāyasādayaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.29"><l>hutabhuk tena cānnena bhṛśañ caṭacaṭāyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mayūrakaṇṭhapratimo jāyate cāpi duḥ<cb/>sahaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.30cd"><l>cakorasyākṣivairāgyaṃ jāyate kṣipram eva tu 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.31"><l>dṛṣṭvānnaṃ viṣasaṃsṛṣṭaṃ mriyate 
 +                            <del>jīva</del>jīvajī<lb n="5"/>vakaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kokilaḥ svaravaikṛtyaṃ krauñcas tu madam arcchati |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.32"><l>hṛ<cb/>ṣyen mayūras tūdvigne krośaite śukasārike 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         haṃsaḥ khelati cātyarthaṃ kūjate bhṛṅgarājakaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.33ab"><l>vṛṣabho vi<lb n="6"/>sṛjaty asram muñcate viṭ 
 +                        ca markaṭaḥ |</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.34cd"><l>upakṣipta<g ref="#newa-old-gap-filler"/>sya 
 +                        cānnasya vāṣpeṇorddhvam udīryatāṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.35"><l>hṛtpīḍā bhrāntanetratvaṃ śiroduḥkhañ ca jāyate 
 +                            ||<pb n="324r" facs="328"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatra tasyāñjane kuṣṭhaṃ lāmajjan naladaṃ madhū<del resp="scribe">ḥ</del>|</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.36cd"><l>hṛdi candanalepaś ca tathā sukham avāpnuyāt 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.37"><l>pāṇiprāptaṃ pāṇidāhaṃ nakhasātaṅ karoti ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatra pralepaḥ śyāmendra<pc> </pc>gopa<pc> </pc>somotpalāni ca 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.38"><l>sa cet pramādān mohād vā tad bhuṃkte bhojanaṃ 
 +                        yadi | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tato syāṣṭhīla<cb/>vaj jihvā jāyate rasavedanī |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.39"><l>tudyate dahyate cāpi śleṣmā cāsya prasicyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatra vāṣperitaṃ karma yac <subst><add>ca</add> 
 +                            <del>cā</del></subst><lb n="3"/> syād dantakāṣṭhikaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.40"><l>mūrcchāṃ ccharddiṃ romaharṣam ādhmānaṃ dāham eva 
 +                        ca<cb/>
 +                        <caesura/> 
 +                         indriyāṇāñ ca vaikṛtyaṃ <add place="above">dravadravye śaye gataṃ 
 +                            |3</add>kuryād āmāsayaṅ gataṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.41"><l>tatrāśu madanālāvuvimvīkośātakīphalaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         cchardanaṃ dadhyudaśvibhyām athavā taṇḍulāmvunā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.42"><l>dāhaṃ mūrcchā<cb/>m atīsāraṃ tṛṣṇām 
 +                        indriyavaikṛtaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         āṭopaṃ pāṇḍutāṃ kārśyaṃ kuryāt pakvāsayaṃ gataṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.43"><l>tatra nīlīphalaṃ śreṣṭhaṃ sasarpiṣkaṃ virecanaṃ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dadhnā dūṣīviṣāriś ca peyo ma<cb/>dhusamāyutaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.44"><l>dravadravyeṣu sarvveṣu kṣīramadyodakādiṣu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavanti vividhā rājyaḥ phenavudvuda<lb n="5"/>janma ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.45"><l>cchāyā cātra na dṛśyante dṛśyante yadi vā punaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavanti vikṛtā <add cert="medium" place="below" resp="original scribe">yamalā</add> cchidrās tanvyo vā vikṛtās 
 +                        tathā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.46"><l>śākasūpānna<pc> </pc>māṃsāni klinnāni virasāni 
 +                        ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sa<pb ana="dscn3303 fol 325.jpg" facs="329" n="325v"/><lb n="1"/>dyaḥ paryuṣitānīva vigandhīni bhavanti ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.47"><l>gandhavarṇṇarasair hīnāḥ sarvve bhakṣyāḥ phalāni 
 +                        ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pakvāny āśu<unclear>ḥ</unclear> prakuthyante pākam āmāni yānti ca 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.48"><l>visīryante <unclear>kū</unclear>rcaka<lb n="2"/>s tu dantakāṣṭhagate viṣe | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jihvādantoṣṭhamāṃseṣu sva<cb/>yathuś copajāyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.49"><l>athāsya dhātakīpuṣpa<pc> </pc>jamvvāmrāsthi<pc> </pc>harītakaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sakṣaudraiḥ pracchite śo<lb n="3"/>phe karttavyaṃ pratisāraṇaṃ 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.50"><l>athavāṅkollamūlāni tva<cb/>caḥ saptacchadasya vā 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirīṣamāṣakād vāpi karttavyaṃ pratisāraṇaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.51"><l>jihvānirlekhakavalau dantakāṣṭhavad ādiśet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         picchilo vahalo bhyaṅgo vivarṇṇa<cb/>ś ca viṣānvitaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.52"><l>sphoṭā<pc> </pc>janmarujāsrāvās tvakpākaḥ sveda 
 +                            <unclear>e</unclear>va ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dāruṇañ cāpi māṃsānām a<lb n="5"/>bhyaṅge viṣadūṣite |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.53"><l>tatra śītāmvusiktasya karttavyam anu<cb/>lepanaṃ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         candanan tagaraṃ kuṣṭham uśīraṃ veṇupatrikā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.54"><l>somavalyamṛtā svetā padmaṅ kālī<lb n="6"/>yakan 
 +                        tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kapittharasapatrābhyām pānam etac ca pūjyate |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.55"><l>utsādane parīṣeke kaṣāye sānulepane | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śayyāvastra<pb ana="dscn3304 fol 326.jpg upper" facs="330" n="326v"/><lb n="1"/><!-- The scribal foliation of the images on dscn 3303 fol 325.jpg and dscn3304 fol 326.jpg are not in sequence.  
 +                            So I have transcribed here from dscn 3304 fol 326.jpg upper (scribal folio 326v), which continues from  
 +                            dscn 3303 fol 325jpg upper (scribal 325v). -->tanutveṣu 
 +                        vidyād abhyaṅgavad bhiṣak |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.56"><l>keśasātaḥ śiroduḥkhaṃ khebhyaś ca rudhirāgamaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         granthijanmottamāṅge ca viṣajuṣṭe valekhane |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.57"><l>tatra pralepo vahuśo bhāvitā kṛṣṇamṛttikā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ṛkṣapittaghṛta<pc> </pc><lb n="2"/>śyāmāpālindī<pc> </pc>taṇḍulīyakaiḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.58"><l>gomayasvaraso vāpi hito<cb/> vā mālatīrasaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         raso mūṣikakarṇṇyā vā dhūmo vāgārasaṃjñitaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.59"><l>śiro 'bhyaṅga śirastrāṇaṃ snāna<lb n="3"/>
 +                        uṣṇīṣam eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         srajaś ca viṣasaṃsṛṣṭāḥ sādhayed avalekhanāt |<cb/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.60"><l>mukhālepe mukhaśyāvaṃ yuktam abhyaṅgalakṣaṇaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         padminīkaṇṭhaka<pc> </pc>prakhyaiḥ kaṇṭhakaiś copacīyate |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.61"><l>ta<lb n="4"/>tra kṣaudraghṛtaṃ pānam ālepaś 
 +                        candanaṃ ghṛtaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         payasyā madhukā phaṃjī va<cb/>ndhujīva punarṇṇavā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.62"><l>āsvāsthyaṃ kuṃjarādīnāṃ lālāsravaṇam eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yātuś ca sphoṭanaṃ srāvau mu<lb n="5"/>ṣka<pc> </pc>meḍhra<pc> </pc>gudeṣv atha |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.63"><l>tatrābhyaṅgavad ācaṣṭe yātrivāhanayoḥ<cb/> 
 +                        kriyāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śoṇitāgamanaṃ khebhyaḥ śiroruk kaphasaṃsravaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.64"><l>nasyadhūmagate liṅgamindriyāṇāñ ca vaikṛ<lb n="6"/>taṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatra sarpirgavādināṃ dugdhaiḥ sātiviṣaiḥ sritaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.65"><l>nasyam pānañ ca vihitaṃ śītaṃ samadayantikaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         gandhahānir vivarṇṇatvam puṣpā<pb n="327r" facs="330"/><lb n="1"/>ṇāṃ mlānatā tathā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.66"><l>jighrataś ca śiroduḥkhaṃ vāripūrṇṇe ca locane | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatreṣṭaṃ vāṣpikaṃ karma mukhālepe ca yat smṛtaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.67"><l>karṇṇatailagate srotre vaikṛtyaṃ śophavedanā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         karṇṇasrāvaś ca ta<lb n="2"/>trāśu karttavyam pratipūraṇaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.68"><l>svaraso bahuputrāyāḥ saghṛtaṃ<cb/> 
 +                        kṣaudrasaṃyutaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         somakalkarasaś cāpi suśīto hitam iṣyate |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.69"><l>asropadehau dāhaś ca vedanā dṛṣṭi<lb n="3"/>vibhramaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         añjane viṣasaṃsṛṣṭe bhaved āndhyam athāpi vā </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.70"><l>ta<cb/>tra sadyo ghṛtaṃ peyan tarpaṇe ca 
 +                        samāgadhaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         añjanaṃ meṣaśṛṅgasya niryāso varaṇasya ca |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.71cd"><l>kapittha<lb n="4"/><pc> </pc>meṣaśrṛṅgābhyām 
 +                        puṣpam bhallātakasya ca |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.72cd"><l>sophaḥ<cb/> svāpas tathā srā<cb/>vaḥ pādayoḥ 
 +                        sphoṭajanma ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.73"><l>bhavanti viṣaduṣṭābhyām pādukābhyām asaṃśayaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         upānatpādapīṭhāni pādukābhyām prasādhayet |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.74"><l>bhūṣanāni hatārccīṃṣi na vibhā<cb/>nti yathā 
 +                        purā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         svāni sthānāni hanyuś ca dāhapākāvadā<subst><del>ru</del> 
 +                            <add place="bottom">ra</add></subst>ṇaiḥ |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.75"><l>pādukabhūṣaṇe<add place="below" resp="scribe">ṣū</add>ktam abhyaṅga<lb n="6"/>vidhim ācaret || 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣopasargo vāṣpādir bhūṣaṇānto ya īritaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.76"><l>upadravām̐s tatra vīkṣya vidadhīta cikitsitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mahāsugandham agadaṃ yam pravakṣyāmi tam bhiṣak ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.77"><l><pb n="327v" facs="331"/><lb n="1"/>pānālepananasyeṣu vidadhītāñjaneṣu ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         virecanāni tīkṣṇāni kuryāt praccharddanāni ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.78"><l>śirāś ca vedhayet prāptāḥ prāptam visrāvaṇaṃ 
 +                        yadi | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūṣikājarukā vāpi haste vaddhā tu bhūpate |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.79"><l>karoti nirvviṣaṃ sarvvam annam 
 +                        viṣasa¦<cb/>māyutaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         hṛdayāvaraṇan nityaṃ kuryāc cāmitramadhyagaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.80"><l>pived ghṛtam ajeyākhyam amṛtam vāpy a<lb n="3"/>bhuktavān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarppiḥ kṣaudran dadhi payaḥ pived vā śītalañ ja<cb/>laṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.81"><l>godhāmayūranakulān pṛṣatān hariṇān api | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣaghnānāñ ca satataṃ rasās teṣām pive<lb n="4"/>d api |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.82"><l>godhānakulamāṃseṣu hariṇasya ca vuddhimān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         da<cb/>dyāt supiṣṭām pālindīm madhūkaṃ śarkkaran tathā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.83"><l>śarkkarātiviṣe deye māyūre samahauṣadhe | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pā<lb n="5"/>rṣate cāpi deyāḥ syuḥ pippalyaḥ samahauṣadhāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.84"><l>sakṣaudraḥ<cb/> saghṛtaḥ śītaḥ nimvayūṣa hitas 
 +                        tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣaghnāni ca seveta bhakṣyabhojyāni vuddhimān ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.85"><l>pippa<lb n="6"/>līmadhukakṣaudraśarkkarekṣurasāmvubhiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         charddayed guptahṛdayo yadi pītam bhaved viṣam iti ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.1.colophon"><l>|| kalpeṣu prathamo 'dhyāyaḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                </div> 
 +                <!-- end of chapter 1 of Kalpasthāna --> 
 + 
 + 
 +                <div n="2" subtype="adhyāya"> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.1"><l>athātaḥ sthāvara<pc> </pc>vi<pb ana="dscn3305 fol327.jpg" facs="331" n="328r"/><lb n="1"/>ṣavijñānīyam vyākhyāsyāmaḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.3"><l>sthāvarañ jaṅgamañ caiva dvividham viṣam ucyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daśādhiṣṭhānam ādyan tu dvitīyāṃ ṣoḍaśāśrayaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.4"><l>mūlam patram phalaṃ puṣpaṃ <lb n="2"/>tvak kṣīraṃ 
 +                        sāram eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         niryāso dhātavaś caiva kandañ ca <cb/>daśamaṃ smṛtaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5a"><l style="prose">tatra klītakāśvamāraka<pc> </pc>guñjā<pc> </pc>subhaṅgurā<pc> </pc>karaṭā<pc> </pc>vidyucchikhānanta<pc> </pc>vijayā ce<lb n="3"/>ty aṣṭau 
 +                        mūlaviṣāṇi ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5b"><l style="prose"> viṣapattrikā<pc> </pc>lamvaradā<pc> </pc>karambha<pc> </pc>ma<cb/>hākarambhādīni patraviṣāṇi ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5c"><l style="prose"> kumudavati<pc> </pc>reṇuka<pc> </pc>kurukaka<pc> </pc>veṇuka<pc> </pc>karaṃbha<pc> </pc>mahākarambha<pc> </pc>nanda<lb n="4"/>nā<pc> </pc>kākādanī<pc> </pc>guñjāruṣkara<pc> </pc>viṣavedikādīnāṃ phalāni ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5d"><l style="prose"> 
 +                        <cb/>ullijā<pc> </pc>reṇuka<add place="bottom  margin">ka</add>rambha<pc> </pc>mahākarambhādīnām puṣpāṇi ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5e"><l style="prose"> vallija<pc> </pc>karaghāṭaka<pc> </pc>karambha<pc> </pc>nārācakādīnāṃ 
 +                            <lb n="5"/>tvaksāraniryāsāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5f"><l style="prose"> kumudavati<pc> </pc>dantī<pc> </pc>snuhājālinī<pc> </pc>prabhṛtī<cb/>nāṃ 
 +                        kṣīrāṇi ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5g"><l style="prose"> haritāla<pc> </pc>phenāśma<pc> </pc>bhasma<pc> </pc>rakta<pc> </pc>prabhṛtīni dhātuviṣāṇi |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.5h"><l style="prose"> kālakuṭā<pc> </pc>vatsanābha<pc> </pc>sarṣa<lb n="6"/>pa<pc> </pc>kapālaka<pc> </pc>karddamaka<pc> </pc>vairāṭaka<pc> </pc>mustaka<pc> </pc>mahāviṣa<pc> </pc>puṇḍarīka<pc> </pc>mūlaka<pc> </pc>hālāhala<pc> </pc>śṛṅgī<pc> </pc>markkaṭādīnāṃ kandāḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.7"><l>udveṣṭanam mūlaviṣaiḥ pralāpo moha eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jṛmbha<pb n="328v" facs="332"/><lb n="1"/>nodveṣṭanaśvāsā jñeyāḥ 
 +                        patraviṣair nnṛṇāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.8"><l>muṣkaśophaḥ phalaviṣair ddāhodveṣṭanam eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavet puṣpaviṣaiś charddir ādhmānaṃ svāpam eva ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.9"><l>tvaksāraniryāsaviṣair u<lb n="2"/>payuktair 
 +                        bbhavanti hi | 
 +                        <caesura/> 
 +                         āsya<pc> </pc>daurgandhya<pc> </pc>pāruṣya<pc> </pc>śirorukkapha<pc> </pc>saṃ<cb/>sravāḥ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.10"><l>phenāgamaḥ kṣīraviṣair vviḍbhedo gurujihvatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         hṛtpīḍanan dhātuviṣair mmūrcchā dāhaś ca tā<lb n="3"/>luni ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.11"><l>prāyena kālaghātīni viṣāṇy etāni nirddiśe<g ref="#newa-gap-filler"/><cb/>t | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kandajāni tu tīkṣṇāni teṣām vakṣyāmi vistaraṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.12"><l>sparśājñānaṃ kālakūṭo vepathuś ca sadā<lb n="4"/>ruṇaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         grīvāstambho vatsanābhe pītaviṇmūtratā tathā || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.13"><l>sā<cb/>rṣape vātavaiguṇyam ānāho granthijanma ca 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         grīvādaurbbalyavāksaṅgau pālakena bhavanti hi ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.14"><l><lb n="5"/>prasekaḥ karddamākhyena viḍbhedo 
 +                        'kṣṇoś ca pītatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vairāṭa<cb/>kenāṅgaduḥkha<pc> </pc>śirorogaś ca jāyate ||</l></lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.15"><l>gātrastambho vepathuś ca mustakena prakīrttitau 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <lb n="6"/>mahāviṣeṇā<subst><del rend="dotted above">ṅgasādaḥ | 
 +                                dāhodaravivṛddhayaḥ</del> 
 +                            <add place="below">hṛdaye granthiśūlodbhavo bhṛśaṃ | 
 +                            1</add></subst> ||</l></lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.16"><l>puṇḍarīke na raktatvam akṣṇor vvṛddhis tathodare 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūlakenāṅgavaivarṇṇya gātrastambhaś ca jāyate ||</l></lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.17"><l>dhyāmaś cireṇo<g ref="#newa-gap-filler"/><pb n="329r" facs="332"/><lb n="1"/>cchvasiti naro hālāhalena tu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śṛṅgīviṣeṇa hṛdaye granthiśūlodbhavo bhṛśaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.18ab"><l>markkaṭonotplavaty ūrddhvaṃ hasaty api daśaty 
 +                        api | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.18cd"><l> kandajāny ugravīryāṇi yāny u<lb n="2"/>ktāni 
 +                        trayodaśa || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.19ab"><l> jñeyāny uktāni kuśalair yuktāni <cb/>daśabhir 
 +                        gguṇaiḥ | </l></lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.19cd"><l> rūkṣam uṣṇañ ca tīkṣṇañ ca śūkṣmam āśu 
 +                        vyavāyi ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.20"><l>vikāsi viśadañ caiva <lb n="3"/>laghv apāki ca 
 +                        te daśa | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tad raukṣyāt kopayed vātam au<g ref="#newa-gap-filler"/><cb/>ṣṇyāt pittaṃ saśoṇitaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.21"><l>taikṣṇyāt matim mohayati marmmabandhāñ chinatti 
 +                        ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saukṣmyāc charīrā<g ref="#newa-gap-filler"/><lb n="4"/>vayavān 
 +                        praviśed vikrayeta ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.22"><l><subst><del rend="dots above">aviśuddhaṃm āśu 
 +                                tad dhinti</del> 
 +                            <add place="top margin">āśutvād āśu tad dhanti</add></subst> 
 +                        <cb/>vyavāyāt prakṛtim bhajet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vikāsitvād anuviśed doṣān dhātūn malān api ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.23"><l>vaiśadyāc cāśakta<g ref="#newa-gap-filler"/><lb n="5"/>gatir dduściki<unclear>tsa</unclear>ñ ca lāghavāt | 
 +                        <caesura/> 
 +                         durnnirharam apākitvā<g ref="#newa-gap-filler"/>t tasmāt 
 +                        kleśayate ciraṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.24"><l>sthāvarañ jaṅgamam vāpi kṛttrimam vāpi yad viṣaṃ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sadyo mārayate ma<g ref="#newa-gap-filler"/><lb n="6"/>rttyaṃ 
 +                        jñeyan daśaguṇan tu tat ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.25cd"><l>jīrṇṇam viṣaghnauṣadhibhir hatam vā 
 +                        dāvāgnivātātapaśoṣitam vā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.26"><l>svabhāvato vā guṇaviprahīṇaṃ viṣaṃ hi 
 +                        dūṣīviṣatām upaiti || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vīryālpa<pb n="329v" facs="333"/><lb n="1"/>bhāvād api bhāvanīyaṃ 
 +                        kaphāvṛtatvāt sucirānubandhi |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.27"><l>tenārddito bhinna<pc> </pc>purīṣa<pc> </pc>varṇṇo vidagdha<pc> </pc>vairasya<pc> </pc>yutaḥ pipāsī || 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūrcchāṃ bhramaṃ gadgadavākyamarttyo viceṣṭamāno rati<lb n="2"/>
 +                        āpnuyāc ca | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.28"><l>āmāśayasthe kapha<pc> </pc>vātarogī 
 +                        pakvāśayasthe '<cb/>nilapittarogī || 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavet samuddhvastaśiroruhāṅgo vilūnapakṣas tu yathā vihaṅgaḥ 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.29"><l>sthitaṃ ra<lb n="3"/>sādiṣv ayathāyathoktān 
 +                        karoti dhātuprabhavān vikārā<cb/>n || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kopañ ca śītānila<pc> </pc>durddineṣu yāty āśu pūrvvaṃ śṛṇu tasya 
 +                        liṅgaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.30"><l>nidrāgurutvañ ca vijṛṇañ ca <lb n="4"/>viśleṣaharṣāv athavāṅgamarddaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tataḥ karoty annamadāvipā<g ref="#newa-gap-filler"/><cb/>kāv 
 +                        arocakam maṇḍala<pc> </pc>koṭhatāñ ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.31"><l>mānsakṣayam pādakarāsyaśopham pralepakaś 
 +                        charddim athātisā<lb n="5"/>raṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         dūṣīviṣaṃ śvāsatṛṣājvarām̐ś ca kuryāt pravṛddhiñ jaṭharasya 
 +                        <cb/>cāpi |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.32"><l>unmādam anyaj janayet tathānyad ānāham anyat 
 +                        kṣapayec ca śukraṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kārśyan tathānyaj janayec ca ku<lb n="6"/>ṣṭhaṃ tān tān vikārām̐ś 
 +                        ca bahuprakārān ||</l></lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.33"><l>dūṣitan deśakālānnadivāsvapnair abhīkṣṇaśaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yasmād vā dūṣayed dhātun tasmād dūṣīviṣaṃ smṛtaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.34"><l>sthāvarasyopayuktasya vege tu pratha<g ref="#newa-gap-filler"/><pb n="330r" facs="333"/><lb n="1"/>me 
 +                        nṛṇāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śyāvā jihvā bhavet stabdhā mūrcchā trāsaś ca jāyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.35"><l>dvitīye vepathuḥ sādo dāhaḥ kaṇṭharujas tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣañ cāmāśaya<pc> </pc>prāptaṅ kurute hṛdi vedanāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.36"><l>tāluśoṣas tṛtī<lb n="2"/>ye tu śūlaś cāmāśaye 
 +                        bhṛśaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         durbbale harite <subst><del rend="dots above">stū</del> 
 +                            <add place="top margin">śū</add></subst>ne jāyate cā<cb/>sya 
 +                        locane ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.37"><l>pakvāmāśayayoḥ sādo hikkā śvāso ntrakūjanaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturthe jāyate vege śirasa<g ref="#newa-gap-filler"/><lb n="3"/>ś cāpi gauravaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.38"><l>kaphapraseko vaivarṇyam pārśvabhedaś ca pañcame 
 +                        <cb/>
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvvadoṣaprakopaś ca pakvādhāne <add place="top margin">ca</add> 
 +                        vedanā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.39"><l>ṣaṣṭhe saṃjñāpraṇāśaś ca bhṛśañ cāpy atisāryate 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ska<lb n="4"/>nda<pc> </pc>pṛṣṭha<pc> </pc>kaṭībhāgāḥ sannirodhaś 
 +                        ca saptame | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.40"><l>prathame viṣavege <cb/>tu vāntaṃ śītāmbusevitaṃ 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarpirmmadhubhyāṃ saṃyuktam agadam pāyayet naraḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.41"><l>dvitīye pūrvvavad vāntaṃ <lb n="5"/>viriktañ 
 +                        cāpi pāyayet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛtīye gadapānan tu hitan nasyan tathāñjanaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.42"><l><add place="bottom margin" rend="dots above the syllable                             ndhu"> caturthe 'lpasnehalavaṇam iti pāṭhaḥ | <metamark function="line_pointer">2</metamark></add>sindhuñ caturthe 
 +                        'lpasneham agadam pāyayed bhiṣak || 
 +                        <caesura/> 
 +                         pañcame kṣaudramadhukakvāthayuktam pradā<lb n="6"/>payet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ṣaṣṭhe 'tisāravat siddhir avasīdet tu saptame || </l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.44"><l>vegāntare tv anyatame kṛte marmmaṇi śītalāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yavāgūṃ saghṛtakṣaudrām imān dadyād viṣāpahaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.45"><l>kośavaty agnikaḥ pā<pb n="330v" facs="334"/><lb n="1"/><unclear reason="faded">ṭhā sūryavaly 
 +                        a</unclear>mṛtābhayā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śeluḥ śirīṣakiṇihī haridre bṛhatīdvayaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.46"><l>punarnnavau hareṇuś ca tryūṣaṇaṃ śārivotpale | 
 +                        <caesura/> 
 +                         eṣāṃ yavāgū niḥkvāthe kṛtā hanti viṣadvayaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.47"><l><unclear reason="faded">ma</unclear><lb n="2"/>dhukan tagaraṅ kuṣṭhaṃ bhadradāruhareṇavaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mañjiṣṭhailaila<unclear reason="faded">vā</unclear>lū<g ref="#newa-gap-filler"/><cb/>ni nāgapuṣpotpalaṃ sitā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.48"><l>viḍaṅgañ candanam pattraṃ priyaṃgu dhyāmakan 
 +                        tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="faded">haridre dve bṛhatyau ca</unclear> 
 +                        <lb n="3"/><unclear reason="faded">sāricāṃśumatī</unclear> valā 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.49"><l>kalkair eṣāṃ ghṛtaṃ siddham ajeyam iti 
 +                        <cb/>viśrutaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣāṇi hanti sarvvāṇi śīghram evājitan tu tat ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.50"><l>dūṣīviṣārttaṃ susvinnam ūrddhvañ cādhaś ca <lb n="4"/>śodhitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pāyayed agadam mukhyam idan dūṣīviṣāpahaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.51"><l><cb/>pippalyo dhyāmakaṃ māṃsī lodhram elā 
 +                        suvarccikā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bālakaṃ gairiko hemas tathā ca paripelavā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.52"><l><lb n="5"/>kṣaudrayukto 'gado hy eṣa dūṣīviṣam 
 +                        apohati | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dūṣīviṣārir nnāmnā tu na cānyatrāpi vāryate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.53"><l>jvare dāhe 'tha hikkāyā<unclear reason="faded">
 +                            ānāhe</unclear> sukrasaṃkṣaye | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śophetisā<lb n="6"/>re murcchāyān tvagdoṣe jaṭhare pi ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.54"><l>unmāde vepathau caiva ye cāpy anyā upadravāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yathāsvan teṣu kurvvīta viṣaghnair eva bheṣajaiḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.2.55"><l>sādhyam ātmavataḥ sadyo yāpyaṃ samvatsa<g ref="#newa-gap-filler"/><pb n="331r" facs="334"/><lb n="1"/>rotthitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dūṣīviṣaṃ varjjanīyam ato 'nyad ahitāśina || </l></lg> 
 + 
 +                    <trailer ana="trailer" xml:id="SS.5.2.end"> iti kalpasthāne dvitīyo 
 +                        'dhyāyaḥ || </trailer> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 +                <div n="3" type="adhyāya"> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.1"><l>athāto jaṅgamaviṣavijñānīyaṅ kalpaṃ vyākhyāsyā<lb n="2"/>maḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.3"><l>jaṅgamasya viṣasyoktāny adhiṣṭhānāni ṣoḍaśa | 
 +                        <caesura/> 
 +                         samāse<cb/>na mayā yāni vistaras teṣu vakṣyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.4"><l>tatra dṛṣṭi<pc> </pc>niśvāsa<pc> </pc>daṃṣṭrānakha<pc> </pc>mukha<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīṣārtava<pc> </pc>śukra<pc> </pc>lā<lb n="3"/><unclear>ṅgū</unclear>la<pc> </pc>lālāsparśa<pc> </pc>mukha<pc> </pc>sandaṃśāvasarddhita<pc> </pc>gudāsthi<pc> </pc>pitta<pc> </pc>śūka<cb/>śavāni 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.1"><l> tatra niśvāsa<pc> </pc>dṛṣṭiviṣā divyāḥ 
 +                        sarppāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.2"><l> bhaumādaṃṣṭrāviṣāḥ</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.3"><l> mārjāra | śva |<pc> </pc>vānara|<pc> </pc>nara 
 +                            |<pc> </pc>makara|<pc> </pc>maṇḍūka |<pc> </pc>pāka|matsya|<pc> </pc>godhā | śambūka|<pc> </pc>pracalāka |<pc> </pc>gṛ<cb/>hagoḍikāś <add place="bottom"> 
 +                            galagoḍikā | kutracit | 3</add> catuṣpādāś ca kīṭās tathānye 
 +                        nakhamukhadaṃṣṭrāviṣāḥ|</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.4"><l> kiṭipa<pc> </pc>picciṭaka<pc> </pc>kaṣāyavāsika<pc> </pc><lb n="5"/>sarṣapaka|<pc> </pc>toṭaka |<pc> </pc>varccaḥkīṭāḥ|<pc> </pc>kauṇḍinyāḥ 
 +                            |<pc> </pc>mūtrapurīṣaviṣā<cb/>ḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.5"><l> mūṣikāḥ śukraviṣāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.6"><l> vṛścika|<pc> </pc>viśvambhara<pc> </pc>varaki<pc> </pc>matsyocciṭiṅga<pc> </pc>patraviṣāḥ | 
 +                        vṛścikāḥ |<lb n="6"/> śūlaviṣāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.7"><l> lūtā<pc> </pc>lālā<pc> </pc>nakha<pc> </pc>mukha<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīṣārttava<pc> </pc>śukra<pc> </pc>daṃṣṭrāviṣāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.8"><l> makṣikā<pc> </pc>kaṇabha<pc> </pc>jalāyu<pc> </pc>kā mukhasandaṃśaviṣāḥ|</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.9"><l> citraśīrṣa<pc> </pc>|śarāvakurdi|<pc> </pc>śata<pc> </pc>dārukā|ari<pb ana="dscn3309 fol 331.jpg" n="331v" facs="335"/><lb n="1"/><pc> </pc>medaka | <pc> </pc>śarārikā mukha<pc> </pc>sandaṃśa<pc> </pc>daṃṣṭrāsya<pc> </pc><add place="above">r</add>śāvasarddhita<del>ḥ</del>guda<pc> </pc>purīṣa<pc> </pc>viṣāḥ 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.10"><l> viṣahatāsthi<pc> </pc>sarppa<pc> </pc>kaṇṭaka<pc> </pc>varaki<pc> </pc>matsyāsthicety 
 +                        asthiviṣāṇi |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.11"><l> śakali<pc> </pc>matsya<pc> </pc>raktarājīva<lb n="2"/>kimatsyāḥ pittaviṣāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.12"><l> śūkṣma<pc> </pc>tuṇḍocciṭiṅga<pc> </pc>vāraṭi<pc> </pc>śata<cb/>padi<pc> </pc>valabhika<unclear>śṛ</unclear>ṅga<pc> </pc>bhramarāḥ 
 +                        śūkaviṣāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.13"><l> kīṭasarppadehā vyasavaḥ śavaviṣāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.5.14"><l> śeṣās tv a<lb n="3"/>nuktā 
 +                        mukhasaṃdaṃśaviṣeśv eva gaṇayitavyā iti || ||<cb/> 
 +                    </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.6"><l>bhavanti cātra ślokāḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         rājño rideśe ripavo jalāni 
 +                        <caesura/> 
 +                         mārggāṃś ca bhaktāni ca dūṣayanti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāni praduṣṭāni bhiṣag vipaścid 
 +                        <caesura/> 
 +                         viśodhayed āgamitārthaśuddhaḥ ||<cb/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.7"><l>duṣṭañ jalam picchilam asragandhi 
 +                        <caesura/> 
 +                         phenāvṛtaṃ rājibhir āvṛtañ ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         maṇḍūkamatsyam priyate vi<lb n="5"/>haṅgā 
 +                        <caesura/> 
 +                         mattāś ca sānūpacarā bhramanti |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.8"><l>majjanti ye cātra narā<cb/>śvanāgās 
 +                        <caesura/> 
 +                         te charddimohajvaraśophaśūlān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         arcchanti teṣām apahatya rogān 
 +                        <caesura/> 
 +                         duṣṭañ jalaṃ<lb n="6"/> śodhayituṃ yateta ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.9"><l>dhavāśvakarṇṇāv atha pāribhadraṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         sapāṭalaṃ sidhraka<pc> </pc>muṣkakau ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dagdhvā sarājadrumasomavalkān 
 +                        <caesura/> 
 +                         tad bhasma śītam vikiret sarassu ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.10"><l>bhasmāñjaliñ cā<pb n="332r" facs="335"/><lb n="1"/>pi ghaṭo nidhāya viśodhayed 
 +                        <caesura/> 
 +                         īpsitam evam ambhaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṣitipradeśam viṣadūṣitan tu 
 +                        <caesura/> 
 +                         tīrthaṃ śilām vāpy aribhiḥ sthalīm vā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.11"><l>spṛśanti gātreṇa tu yena yena 
 +                        <caesura/> 
 +                         govājināgāḥ puruṣāḥ striyo vā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tad āśu śūyaty atha da<cb/>hyate ca 
 +                        <caesura/> 
 +                         sīryanti romāṇi nakhāś ca tasmin ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.12"><l>tatrāpy anaṃtā saha sarvvagandhaiḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         piṣṭvā surābhiḥ saha yojyamārggān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         siñced athādbhiś ca mṛdanvitābhir 
 +                        <caesura/> 
 +                         mmā<cb/>rggo 'sti cānyo yadi tena gacchet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.13"><l>tṛṇeṣu bhakteṣu ca dūṣiteṣu 
 +                        <caesura/> 
 +                         sīdanti mūrcchanti vamanti cā<lb n="3"/>nye || 
 +                        <caesura/> 
 +                         viḍbhedam arcchanty athavā mriyante 
 +                        <caesura/> 
 +                         teṣāñ cikitsām praya<cb/>ted yathoktaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.14"><l>viṣāpahair vvyā<subst><del>pa</del> 
 +                            <add place="above">py a</add></subst>gadaiḥ pralipya 
 +                        <caesura/> 
 +                         vādyāni citrāṇy upavādayeta | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tārāvitāraḥ sasu<lb n="5"/>rendragopas 
 +                        <caesura/> 
 +                         tenaiva tulyaḥ kuruvindabhāgaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.15"><l>pittena yu<cb/>ktaḥ kapilāhvayena 
 +                        <caesura/> 
 +                         vādyapralepo 'bhihitaḥ praśastaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vādyasya śabdena hi yānti nāśaṃm 
 +                        <caesura/> 
 +                         vi<lb n="6"/>ṣāṇi ghorāṇy api yāni tatra ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.16"><l>dhūme 'nile vā viṣasamprayukte 
 +                        <caesura/> 
 +                         khagā bhramantaḥ prapatanti bhūmau | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kāsapratiśyāyaśirovikārān 
 +                        <caesura/> 
 +                         arcchanti tīvrān nayanāmayāṃś ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.17"><l><pb n="332v" facs="336"/><lb n="1"/>lākṣāharidrātiviṣābhayāś ca 
 +                        <caesura/> 
 +                         savakra<add place="above">kuṣṭhātiviṣāhareṇu 
 +                        |1</add>kuṣṭhailahareṇukābhiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         priyaṅgavaś cāpy anile nidhāya 
 +                        <caesura/> 
 +                         dhūmānilau tena viśodhayīta ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.18"><l>prajā imāḥ padmayoner vvrahmaṇaḥ sṛjataḥ<lb n="2"/> kilaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         akarod vighnam asuraḥ kaiṭabho <add place="above">vala</add>nāma 
 +                        darppitaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.19"><l>tataḥ<cb/> kruddhasya vadanād vrahmaṇas tejasān 
 +                        nidheḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         krodho vigrahavān bhūtvā niṣpapātātidāruṇaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.20"><l>śa taṃ<lb n="3"/> dadāha garjjantam antakābham 
 +                        mahāsuraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tato 'suraṃ ghātayi<cb/>tvā tattejo varddhatādbhutaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.21"><l>tato viṣādo daityānām abhavat tan nirīkṣya vai | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣādajananatvāc ca vi<lb n="4"/>ṣam ity abhidhīyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.22"><l>tataḥ sṛṣṭvā prajāḥ paścāt tadā taṃ krodha<cb/>
 +                        īśvaraḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vyāveśayata bhūteṣu sthāvareṣu careṣu ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.23"><l>yathāvyaktarasan toyam antarīkṣāt mahīgataṃ |<lb n="5"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         teṣu teṣu pradeśeṣu rasan tan tan ni<subst><del>ya</del> 
 +                            <add place="below">ga</add></subst>cchati ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.24"><l>evam eva viṣaṃ<cb/> sadyo dravyam 
 +                        prāpyāvatiṣṭhate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         svabhāvād eva tan tasya rasaṃ samanuvarttate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.25"><l>viṣe yasmād guṇāḥ sarvve tī<lb n="6"/>kṣṇāḥ 
 +                        prāyeṇa santi vai | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣaṃ sarvvam ato jñeyaṃ sarvvadoṣaprakopanaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.26"><l>te tu vṛttīḥ prakupitā jahati svā viṣārdditāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         nopayāti viṣam pākam ataḥ prāṇān ruṇaddhi ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <!-- folio 333r is correct; check other foliation numbering in this file. --> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.27"><l>śle<pb ana="dscn3310 fol332.jpg lower" facs="336" n="333r"/><lb n="1"/>ṣmaṇāvṛtamārggatvād ucchvāso 
 +                        vinivāryate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         visaṃjñaḥ sati jīve pi tasmāt tiṣṭhati mānavaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.28"><l>śukravat sarvvasarppāṇām viṣaṃ sarvvaśarīragaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kruddhānām eti cāṅgebhyaḥ śukran ni<lb n="2"/>rmmathanād iva 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.29"><l>teṣām vaḍiśavad draṃṣṭrā tāsu sajjati cāgataṃ |<cb/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         anudvṛttam viṣan tasmān na vimuñcati bhoginaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.30"><l>yasmād atyartham uṣṇañ ca tīkṣṇañ ca paṭhitam 
 +                        viṣaṃ |<lb n="3"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         ataḥ sarvvaviṣeṣūktaḥ pariṣekaḥ suśītalaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.31"><l>kīṭeṣu ma<g ref="#newa-gap-filler"/><cb/>ndan 
 +                        nātyuṣṇam vahuvātakapham viṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ataḥ kīṭaviṣe cāpi svedo na pratiṣidhyate ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.32cd"><l>svabhāvād ava<g ref="#newa-gap-filler"/><lb n="4"/>tiṣṭheta praharā<add source="top margin">t</add><metamark function="insertion_mark" place="above">$\^$</metamark>daṃśayor vviṣaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.33"><l>prakhyāpya dehaṃ mṛtayor 
 +                        ddi<cb/>gdhaviddhātidaṣṭayoḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         laulyād viṣārdditam māṃsaṃ yaḥ khādet mṛtamātrayoḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.34"><l>yathāviṣaṃ sa rogeṇa<lb n="5"/> kliśyate mriyate 
 +                        'pi vā || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ataś cāpy anayor mmāṃsam abhakṣyam mṛ<cb/>tamātrayoḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.35ab"><l> muhūrttāt tad upādeyam 
 +                                prahā<subst><del>ra</del> 
 +                            <add source="bottom margin">rā</add></subst>n daṃśavarjjitaṃ 
 +                        || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.35.add1"><l met="upajāti"> kṣīṇakṣate 
 +                            garbbhiṇi<pc> </pc>kuṣṭhimehirūkṣeṣu<lb n="6"/> deheṣv avaleṣu 
 +                        caiva | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.35.add2"><l> 
 +                        <gap quantity="4" unit="akṣara"/> raukṣyātaikṣṇyoṣṇyād 
 +                        <caesura/> 
 +                         vikāsitvāt tathaiva ca || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.35.add3"><l met="śloka"> viṣam etair gguṇair yuktaṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṣate samanudhāvati | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vātātapābhyān nihataṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         nirvvīyam upajāyate || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmād vi<pb ana="dscn3311 fol 333.jpg upper" facs="337" n="333v"/><lb n="1"/>ṣahataṃ sarvvaṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhakṣitan tu na mārayet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.35cd"><l>savātaṃ gṛhadhūmābhaṃ purīṣaṃ yo 'tisāryate | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.36cd"><l> phenam udvamate cāpi viṣapītan tam ādiśet 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.37"><l>viṣavyāptam ato hy agni hṛdayaṃ nirddaha<lb n="2"/>ty api | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tad dhi sthānañ cetanāyāḥ svabhāvād vyāpya tiṣṭhati ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.38"><l>a<cb/>śvatthadevāyatanaśmaśāna- 
 +                        <caesura/> 
 +                         valmīkasandhyāsu catuṣpatheṣu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yāmye ca dṛṣṭāḥ parivarjjanīyā<unclear>ḥ</unclear><lb n="3"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         ṛkṣe narā marmmasu ye ca <del>da</del><add place="above">dṛ</add>ṣṭāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.39"><l>darvvīkarāṇām viṣam āśu<subst><del>ghā</del> 
 +                            <add place="above">haṃ</add></subst><cb/>ti 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvvāṇi corjjaṃ dviguṇaṃ labhante | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ajīrṇṇapittānilapīḍiteṣu 
 +                        <caesura/> 
 +                         vṛddheṣu vāleṣu vubhukṣite<lb n="4"/>ṣu ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.39.add1"><l> unmattamatteṣu bhayārditeṣu 
 +                        <caesura/> 
 +                         tīkṣṇī bhaved bhinnavalāsaheṣu<cb/> ||</l></lg> 
 + 
 +                    <!-- DW: 5.3.35.1 and 3.35.1 are repeated here: --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.39.add2"><l corresp="#SS.5.3.35.add2"> saran tu 
 +                            <unclear>saukṣmyatair ślakṣṇyā</unclear>d vikāsitvāt tathaiva 
 +                        ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣam atair gguṇair yuktaṃ kṣate samanudhāvati ||<lb n="6"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         vātātapābhyān nihatann ivīyam upajāyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmād viṣahataṃ sa<cb/>rvvam bhakṣitan tu na mārayet || </l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.40cd"><l>śastraṃ kṣate yasya na raktam asti 
 +                        <caesura/> 
 +                         rājyo latābhiś ca na sambhavanti |<lb n="6"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.41"><l>śītābhir adbhiś ca na romaharṣo 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣābhibhūtam parivarjjayet taṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         jihmaṃ mukhaṃ yasya ca keśaśāto 
 +                        <caesura/> 
 +                         nā sāvasādaś ca sakaṇṭhabhaṅgāḥ |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.42"><l><pb ana="dscn3311 fol 333.jpg lower" facs="337" n="334r"/><lb n="1"/>kṛṣṇa saraktaḥ śvayathuś ca daṃśe 
 +                        <caesura/> 
 +                         hanvo sthiratvaṃ sa vivarjjanīyaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         varttir ghanā yasya nireti vaktrād 
 +                        <caesura/> 
 +                         raktaṃ sraved ūrddhvam adhaś ca yasya |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.43ab"><l>daṃṣṭrānipātaś caturaś ca yasya 
 +                        <caesura/> 
 +                         tañ cāpi<lb n="2"/> vaidyaḥ parivarjjayīteti || </l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.3.colophon"><l>kalpasthāne tṛtī<cb n="1"/>yo 'dhyāyaḥ 
 +                        ||</l></lg> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 + 
 +                <div n="4" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.1"><l> athātaḥ sarppa<pc> </pc>daṣṭa<pc> </pc>vijñānīyaṅ kalpam vyākhyāsyāmaḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.3"><l>dhanvantarim mahāprājñaṃ sarvvaśāstraviśāradaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         caraṇāv upa<cb/>saṃgṛhya su||||śrutaḥ paripṛcchati ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.4"><l>sarpasaṃkhyāvibhāgañ ca daṣṭalakṣaṇam eva <lb n="4"/>ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jñānañ ca viṣavegānām bhagavan vaktum arhasi ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.5"><l>ta<cb/>sya tad vacanaṃ śrutvā prāvravīd bhiṣajām 
 +                        varaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         asaṃkhyeyā mahātmā<unclear>no</unclear> vāsukītakṣakādayaḥ ||<lb n="5"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.6"><l>mahīdharāś ca nāgendrā hutāgni<pc> </pc>samavarccasaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ye cāpy aja<cb/>sraṃ garjjanti varṣanti ca tapanti ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.7"><l>sasāgaragiridvīpā yaiś ca sandhāryate mahī | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kruddhā ni<lb n="6"/>śvāsadṛṣṭibhyāṃ ye hanyur akhilañ jagat 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.8"><l>namas tebhyo na taiḥ kiñcit kāryam atra cikitsayā 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ye tu daṃṣṭrāviṣā bhaumā ye daśanti ca mānavān ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.9"><l>teṣāṃ saṃkhyām pravakṣyā<pb n="334v" facs="338"/><lb n="1"/>mi yathāvad anupūrvvaśaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         aśītir eva sarppāṇām bhidyate te tu pañcadhā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.10"><l>darvvīkarā maṇḍalinā rājīmantas tathaiva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         nirvviṣā vaikarañjāś ca trividhās te punaḥ<lb n="2"/> smṛtāḥ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.11"><l>viṃśatiḥ phaṇinas teṣāṃ <unclear reason="scribal                             confusion">ṣaṭ 
 +                            vā</unclear> maṇḍalinaḥ puna<cb/>
 +                        <caesura/> 
 +                         tāvanta eva vijñeyā rājīmantas trayodaśa ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.12"><l>nirvviṣā dvādaśa proktā vaikarañjās trayaḥ 
 +                            smṛ<lb n="3"/>tāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.13"><l>pādābhimṛṣṭā duṣṭā vā kruddhā grāsārthino pi vā 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.14"><l>te daśanti mahākrodhās tac ca trividham ucyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarppitaṃ daritam vāpi tṛtīyam atha nirvviṣaṃ ||<lb n="4"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarppagātrāhataṃ kecid icchanti khalu tadvidaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.15"><l>padāni ya<cb/>tra dantānām ekaṃ dve vā vahūni vā 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         nimagnāny alparaktāni yāny udvṛttaḥ karoti ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.16"><l>cuñcumāla<lb n="5"/>kayuktāni vaikṛtyakaraṇāni 
 +                        ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         saṃkṣiptāni saśophā<cb/>ni vidyāt tat sarppitam bhiṣak |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.17"><l>rājyāḥ salohitā yatra nīlā vā yadi vā sitā || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vijñeyan dari<lb n="6"/>tan tat tu viṣajālpaviṣānvitaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.18"><l>aśopham alpaduṣṭāsṛk prakṛtisthasya dehinaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         padam padāni vā vidyād aviṣāṇi cikitsakaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.19"><l>sarppaspṛṣṭasya bhīror hi <pb n="335r" facs="338"/><lb n="1"/>bhayena kupito 'nilaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kasyacit kurute śophaṃ sarppagātrāhataṃ tu tat ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.20"><l>vyādhitodvignadaṣṭāni jñeyāny alpaviṣāṇi tu || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tathātivāla<pc> </pc>vṛddhānāṃ daṣṭam alpa<lb n="2"/>viṣaṃ smṛtaṃ 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.21"><l>suparṇṇadevavrahmarṣi<pc> </pc>bhūta<pc> </pc>siddhaniṣevite ||<cb/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣaghnauṣadhajuṣṭe ca deśe na kramate viṣaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.22"><l>rathāṅgalāṅgalacchatrasvastikāṅkuśadhāriṇaḥ 
 +                            ||<lb n="3"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         jñeyā darvvīkarāḥ sarppāḥ phaṇinaḥ śīghragāminaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.23"><l>maṇḍa<cb/>lair vvividhaiś citrā pṛthavo 
 +                        mandagāminaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         jñeyā maṇḍalinaś cāpi jvalitāgnisamā viṣaiḥ |<lb n="4"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.24"><l>snigdhā vividhavarṇṇābhis tiryag ūrddhañ ca 
 +                        rājibhiḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vici<cb/>trā iva ye bhānti rājīmantas tu te smṛtāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.25"><l>muktārūpyaprabhā ye ca kapilā ye ca pannagāḥ 
 +                            ||<lb n="5"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         suvarṇṇābhāḥ sugandhāś ca te jātyā vrāhmaṇāḥ smṛtāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.26"><l>kṣatri<cb/>yāḥ snigdhavarṇṇās tu pannagā 
 +                        bhṛśakopanāḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sūryaś candraḥ kṣitiś cchattraṃ lakṣyan teṣān tathādrijaṃ |<lb n="6"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.27"><l>kṛṣṇā vajraprabhā ye ca lohitā varṇṇatas tathā 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         dhūmrāḥ pārāvatābhāś ca vaiśyās te pannagāḥ smṛtāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.28"><l>mahiṣadvīpi<add place="margin">dvija</add>varṇṇābhās tathaiva paruṣatvacaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhinnavarṇṇāś ca ye <pb n="335v" facs="339"/><lb n="1"/>kecit 
 +                        śūdrās te parikīrttitāḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.31"><l>rajanyāḥ prathame yāme sarvvāś citrāś caranti ha 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śeṣās tv atho maṇḍalino divā darvvīkarās tathā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.29"><l>kopayanty anilañ jantoḥ pha<lb n="2"/>ṇinaḥ 
 +                        sarvva eva tu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pittam maṇḍalinaś cāpi kaphañ cā<cb/>nekarājayaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.30"><l>atyalpasamavarṇṇābhyāṃ dvidoṣakaralakṣaṇaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dampatyayogād vijñeyam pa<lb n="3"/>ravādañ ca vakṣyati ||</l></lg> 
 + 
 +                    <!--    
 + 
 +                    --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.34.add-1"><l> tatra darvvīkarāḥ kṛṣṇasarppo 
 +                        mahākṛ<cb/>ṣṇaḥ <unclear>kṛṣṇo</unclear>daraḥ | sarvakṛṣṇaḥ svetaḥ 
 +                        kapoto valāhako mahāsarppaḥ | śaṃkhapālo lohitā<lb n="4"/>kṣo 
 +                        gavedhukaḥ | parisarppaḥ khaṇḍaphaṇaḥ ku<del>kū</del><add place="above">kku</add>ṭaḥ padmo ma<cb/>hāpadmaḥ | 
 +                        darvbhapuṣpo dadhimukhaḥ puṇḍarīkamukho vabhrūkuṭīmukho vicitra 
 +                            puṣpābhikīrṇṇā<lb n="5"/>bho girisarppo rijusarppaḥ svetodaro 
 +                        mahāśīrṣālagardda<cb/>ś ceti || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.34.add-2"><l> maṇḍalinas tu ādarśamaṇḍalaḥ svetamaṇḍalo 
 +                        raktamaṇḍalaḥ pṛṣato devadi<unclear>nnaḥ</unclear> pilinda<lb n="6"/>ko vṛddhagonasaḥ | panasako mahāpanasakaḥ | 
 +                        veṇupatrakaḥ śiśuko madanakaḥ | pālindakaḥ | tantukaḥ puṣpapāṇḍuḥ 
 +                        ṣaḍaṅgo gniko vabhru kaṣāyaḥ khaluṣaḥ pārāvato ha<pb n="336r" facs="339"/><lb n="1"/>stābharaṇakaḥ tatrakaś cittrakaḥ | 
 +                        eṇīpadaś ceti | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.34.add-3"><l> rājīmantas tu puṇḍarīko hi rājorājicitro 
 +                        aṅgulirājiḥ | dvyaṅgulirājiḥ | vindurājiḥ | karddamas tṛṇaśoṣa<lb n="2"/>kaḥ | svetahanur ddarvbhapuṣpo lohitākṣaś 
 +                            ca<del>kra</del><add place="above">ndra</add>kaḥ 
 +                        kikkisāda<cb/>ś ceti || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.34.add-4"><l> nirvviṣās tu valāhako hi patākaḥ | 
 +                        śukapatro 'jagaro dīpyakaḥ | ilikinī | varṣā<lb n="3"/>hīko 
 +                        pyāhikaḥ | kṣīrikāpuṣpakaḥ | puṣpasakalī jyotī<cb/>ratho vṛkṣakaś 
 +                        ceti || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.34.add-5"><l> vaikarañjās tu trayāṇām varṇṇānām 
 +                        vyatirekajāḥ | tad yathā | mākuliḥ po<lb n="3"/>ṭagalaḥ | 
 +                        snigdharājiś ceti || tatra kṛṣṇasarppeṇa gonasyāṃ<cb/> 
 +                        vaiparītyena vā jāto mākuliḥ | rājilena gonasyām vaiparītyena vā 
 +                        jātaḥ poṭagalaḥ | kṛ<lb n="5"/>ṣṇasarppeṇa rājimatyām vaiparītyena 
 +                        vā jātaḥ snigdharāji<cb/>r iti | teṣām pitṛvad viṣam utkarṣād 
 +                        dvayor mmātṛvad ity eke | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.34.5a"><l>evam eṣāṃ sarppāṇām aśīti vyā<lb n="6"/>𑑛 
 +                        khyātāḥ |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.35"><l>tatra mahānetrajihvāśirasaḥ pumānsaḥ | 
 +                        sūkṣmanetrajihvāśirasaḥ striyaḥ | ubhayalakṣaṇā mandaceṣṭākrodhā 
 +                        napunsakā iti |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.36"><l>tatra sarvve<pb n="336v" facs="340"/><lb n="1"/>ṣām eva sarppāṇāṃ sāmānyata eva daṣṭalakṣaṇam upadekṣyāmaḥ | kiṃ 
 +                        kāraṇam viṣaṃ hi <unclear>huta<pc> </pc>huta</unclear>vaha<pc> </pc>niśita<pc> </pc>nistriṃśāśani<pc> </pc>kalpam āśukāri mu<lb n="2"/>hūrttam apy upekṣitam āturam atipātayati | na cāvakā<cb/>so sti 
 +                        vāksamūham anusarttuṃ | pratyekam api ca duṣṭalakṣaṇe 'bhihite 
 +                        sarvvatraividhyāt kri<lb n="3"/>yātraividhyam bhavati | tasmāt 
 +                        traividhyena vakṣyāmaḥ | eta<cb/>d dhy āturahitam asammohe karañ 
 +                        cāsminn eva ca sarvvavyañjanāvarodha iti || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.37"><l>tatra darvvīkaraviṣe<lb n="4"/>ṇa tvaṅ<pc> </pc>nakha<pc> </pc>nayana<pc> </pc>vadana<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīṣa<pc> </pc>daṃśa<pc> </pc>kṛṣṇatvaṃ 
 +                        rau<cb/>kṣyaṃ sandhivedanā śirogauravaṅ kaṭīpṛṣṭhagrīvādaurvvalyaṃ 
 +                        jṛmbhaṇaṃ svarāvasādaḥ kharukharuko <lb n="5"/>jaḍatā śuṣkodgāraḥ 
 +                        kāsaḥ śvāso hikkā vāyor ūrddhagamanaṃ<cb/> | śūlodveṣṭanaṅ 
 +                        kṛṣṇalālāsravaṇam pheṇāgamanaṃ srotrovarodhas tās tāś ca 
 +                        vātavedanā bhavanti |<lb n="6"/> maṇḍaliviṣeṇa tu tvaṅ<pc> </pc>nakha<pc> </pc>nayana<pc> </pc>vadana<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīṣa<pc> </pc>daṃśa<pc> </pc>pītatvaṃ 
 +                        śītābhilāṣaḥ paridhūpāyanan dāhas tṛṣṇā mado mūrcchā jvaraḥ 
 +                        śoṇitāgamanam ūrddham adhaś ca māsāva<pb n="337r" facs="340"/><lb n="1"/>sādaḥ | śvayathur ddaṃśakotho viparītadarśanam 
 +                        āturakopas tās tāś capittavedanā bhavanti || rājīmadviṣeṇa tu 
 +                            tvaṅ<pc> </pc>nakha<pc> </pc>nayana<pc> </pc>daśana<pc> </pc>vadana<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīṣā<pc> </pc>daṃśa<pc> </pc>pāṇḍu<lb n="2"/>tvaṃ śītajvaro romaharṣa 
 +                        stavdhatvaṃ gātrāṇām ādaṃśaśophaḥ sā<cb/>ndrakaphaprasekaś 
 +                        charddir akṣṇoḥ khurukhurukaḥ | ucchvāsanirodhas tās tāś ca 
 +                        kaphavedanā bhavanti <lb n="3"/> || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.38"><l>tatra puruṣeṇa daṣṭa urddhvam prekṣate | striyās 
 +                        tiryaṅ napunsake<cb/>nādha iti | garbbhiṇyāḥ pāṇḍumukho ādhmātaś 
 +                        ca bhavati | sūtikayā kukṣiśūlārttaḥ sarudhiraṃ me<lb n="4"/>hati 
 +                        | grāsārthino 'nnam ākāṅkṣati | vṛddhena cirāt mandāś ca ve<cb/>gā 
 +                        bhavanti | vālenāśus tīkṣṇaś ca | nirvviṣeṇāviṣaliṅgaṃ | 
 +                        andhāhikenāndhatvam eke | gra<lb n="5"/>sanād ajagaraḥ prāṇaharo 
 +                        na viṣād iti || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.39"><l>tatra sarvvasarppavi<cb/>ṣāṇāṃ saptaviṣavegā 
 +                        bhavanti | tatra darvvīkarāṇām prathame vege viṣaṃ śoṇitaṃ 
 +                        dūṣayati | tatpra<lb n="6"/>duṣṭaṃ kṛṣṇatām upaiti | tena kārṣṇya 
 +                        pipīlikāparisarppaṇam i<del>vā</del><add place="below">va</add> 
 +                        cāṅge bhava<unclear>nti</unclear> | dvitīye mānsan dūṣayati | 
 +                        tenātyarthakṛṣṇatā granthayaś ca bhavanti | tṛtīye medo 
 +                            dūṣayati<pb n="337v" facs="341"/> | tena 
 +                        daṃśa<del>ḥ</del>kledaḥ śirogauravañ cakṣugrahaṇañ ca bhavati | 
 +                        caturthe koṣṭham anupraviśati || tataḥ kaphaprabhavān doṣān 
 +                        kopayati tena tandrīkaphaprasekaḥ sandhiviśleṣa<lb n="2"/>ś ca 
 +                        bhavati | pañcame 'sthīny anupraviśati tena <del>sarppa</del> 
 +                        parvvabhedo hi<cb/>kkā dāhaś ca bhavati | ṣaṣṭhe majjānam 
 +                        anupraviśati | tena grahaṇīdoṣā gātragauravam atīsāro hṛtpī<lb n="3"/>ḍā mūrcchā ca bhavati | saptame śukram anupraviśati 
 +                        vyānaṃ cātya<cb/>rthaṃ kopayati kaphañ ca sūkṣmaṃ srotobhyaḥ 
 +                        pracyāvayati | tena śleṣmaprādurvbhāvaḥ kaṭī<add place="above">stambha</add>pṛṣṭhaskande<lb n="4"/> bhaṅgāḥ 
 +                        sarvvaceṣṭāvighātaḥ | ucchvāsavirodho bhavati ||<cb/> maṇḍalinān 
 +                        tu prathame vege viṣaḥ śoṇitan dūṣayati | tatpraduṣṭam pītatām 
 +                        upaiti | tena pī<lb n="5"/>tāvabhāsatā paridāhaś ca bhavati || 
 +                        dvitīye māṃsan dūṣaya<cb/>ti | tenātyarthapītāṅgatā 
 +                        cātyarthapītāṅgatā cātyarthaparidāho daṃśaśvayathuś ca bhavati || 
 +                        tṛtīye medo dūṣayati |<lb n="6"/>tena kṛṣṇādaṃśakledaḥ svedaś ca 
 +                        bhavati | caturthe pūrvvavad anupraviśya jvaram āpādayati | 
 +                        pañcame dāhaṃ sarvvagātreṣu karoti | ṣaṣṭhasaptamayoḥ pūrvvavad 
 +                        iti || rājī<pb n="338r" facs="341"/><lb n="1"/>matān tu prathame 
 +                        vege śoṇitan dūṣayati | tatpraduṣṭaṃ pāṇḍutām upaiti | tena 
 +                        romaharṣaḥ pāṇḍvāvabhāsaś ca puruṣo bhavati | dvitīye māṃsan 
 +                        dūṣayati | tena pāṇḍur atyartha<lb n="2"/>jāḍyañ ca bhavati | 
 +                        tṛtīye medo dūṣayati | tena daṃśakledo <cb/>kṣināsāsrāvaś ca 
 +                        bhavati | caturthe pūrvvavad anupraviśya manyāstambhaśirogauravañ 
 +                        cāpādayati |<lb n="3"/> pañcame vāksaṅgaḥ śītajvarañ ca 
 +                        ṣaṣṭhasaptamayoḥ pūrvvava<cb/>d iti || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.40"><l>bhavaṃti cātra ślokāḥ || dhātvantareṣu yāḥ sapta 
 +                        kalāḥ samparikīrttitāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāḥsv ekaika<lb n="4"/>m atikramya vegam prakurute viṣaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.41"><l>yenāntareṇa tu ka<unclear>lā</unclear><cb/>ḥ 
 +                        kālakalpam bhinatti <add place="margin">vadanti </add> ha | 
 +                        <caesura/> 
 +                         samīraṇenohyamānaṃ tat tu vegāntaram mataṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.42"><l>śūnāṅgaḥ pratha<lb n="5"/>me vege paśuḥ 
 +                        pradhyāti duḥkhitaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         dvitīye lālimā<cb/>n kiñci<subst><del>ddhṛ</del><add place="below">ddṛ</add></subst>ṣṭāṅgāḥ pīḍyate hṛdi ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.43"><l>tṛtīyasya śiroduḥkhaṅ 
 +                                <subst><del>karṇṇa</del><add place="below">kaṇṭha</add></subst>grīvāñ ca bhajyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturthe<lb n="6"/> vepate mūḍhaḥ khādan dantān jahaty asūn 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.44"><l>kecid ve<subst><del>da</del><add place="below">ga</add></subst>trayam prāhur antaḥ svedeṣu tadviduḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vege tu prathame pakṣī dhyāti muhyaty ataḥ paraṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.4.45"><l>dvitīye vihvalaḥ kūjan pakṣī <pb ana="dscn3316 fol 338.jpg" n="338v" facs="342"/><lb n="1"/>maraṇam arcchati | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kecid ekaṃ vihaṃgeṣu viṣavegem uṣanti vai || 
 +                        <caesura/> 
 +                         mārjjāranakulādīnāṃ viṣan nātipravarttata iti ||</l></lg> 
 + 
 +                    <l ana="trailer" style="prose">|| kalpasthāne caturtho 'dhyāyaḥ || 0 
 +                        ||</l> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 +                <div n="5" type="adhyāya"> 
 + 
 + 
 +                    <!--               <list> 
 +                                    <item>Missing verses 23cd, 24ab, 25cd, 28cd, 33, 47cd, 51cd, 52, 
 +                                        54cd, 55, 58cd, 78cd, 79-83, 84cd, 85ab</item> 
 +                                    <item>Additions 58.1, 52.1,</item> 
 +                                    <item> Observations - NAK 5-333 Metre break 76cd</item> 
 +                    --> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.1"><l>athātaḥ sarppa<pc> </pc>daṣṭa<pc> </pc>cikitsitam 
 +                        vyākhyāsyāmaḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.3"><l>sarvair e<cb/>vāditaḥ sarppaiḥ śākhādaṣṭasya 
 +                        dehinaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vadhnīyād gāḍham upari daṃśāt tu caturaṅgulaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.4"><l>plotaca<lb n="3"/>rmāntavalkānām mṛdunānyatamena 
 +                        vā | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear>pa</unclear>ryeti ca viṣa<cb/>n deham ariṣṭābhir 
 +                        nnivārataḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.5"><l>dahed daṃśam athoddhṛtya yatra vandho na jāyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="faded">ācūṣaṇaccheda</unclear><lb n="4"/>dāhaḥ 
 +                        sarvvatraiva tu pūjitāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.6"><l>pratipūrya mukham pāṃśo<unclear reason="illegible">r</unclear> hi<cb/>tam ācūṣaṇam bhavet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sandaṣṭavyo 'thavā sarppo daṣṭamātreṇa jānatā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.7"><l>atha maṇḍali<unclear reason="faded">daṣṭan tu 
 +                            na</unclear><lb n="5"/> kathañ cit tu dāhayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sa pittaviṣavāhulyād daṃśo dā<cb/>hād vināśayet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.8"><l>ariṣṭāv api mantrais tu vadhnīyāt mantrakovidaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sā tu rajvādibhir vvaddhā viṣa<lb n="6"/>pūtīkarī matā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.9"><l>devavrahmarṣivihitā mantrāḥ satyatapomayāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavanty anatyayāḥ kṣipram viṣaṃ hanyuś ca dustaraṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.10"><l>viṣan tejomayair mantraiḥ <unclear reason="faded">satyavrahmatapomayaiḥ</unclear> 
 +                        <caesura/> 
 +                        <pb n="339r" facs="342"/><lb n="1"/>yathā nivāryate kṣipraṃ 
 +                        prayuktan na tathauṣadhaiḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.11"><l>mantrāṇāṃ grahaṇaṃ kāryaṃ strīmāṃsamadhuvarjjinā 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yatāhāreṇa śucinā kuśāstaraṇaśāyinā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.12"><l>gandhamālyopahāraiś ca va<lb n="2"/>libhiś cāpi 
 +                        devatāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pūjayet mantrasiddhyarthaṃ jāpahomaiś ca<cb/> yatnataḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.13"><l>mantrās tv avidhinā proktā hīnā vā 
 +                        svaravarṇṇitaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yasmān na siddhim āyānti tasmād yo<lb n="3"/>jyo gadakramaḥ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.14"><l>daṃśāt samantāc ca sirāṃ vyadhayet kuśalo<cb/> 
 +                        bhiṣak | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śākhāśrayāṃ lalāṭe ca veddhavyā visṛte viṣe ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.15"><l>raktan ni<unclear>rhri</unclear>yamāṇan tu 
 +                        kṛtsnan nirharate viṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmād visrāvayed raktaṃ sā hy asya parama kriyā ||<cb/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.16"><l>daṃśaṃ samantād agadaiḥ pracchayitvā ca lepayet 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         candanośīraśiktena vāriṇā cāpi secayet ||<lb n="5"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.17"><l>pāyayec cāgadāṃs tāṃs tān 
 +                        dadhikṣaudraghṛtādibhiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tadalābhe<cb/> hitā vā syāt kṛṣṇavalmīkamṛttikā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.18"><l>kovidāraśirīṣārkkaṅ kaṭabhīṃ vāpi bhakṣayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         na pi<lb n="6"/>vet tailakaulattham madyasauvīrakan na ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.19"><l>dravam anyan tu yat kiñcit pītvā pītvā tad 
 +                        uddharet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         prāyo hi vamanenaiva sukhan nirhriyate viṣaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.20"><l>phaṇinām viṣavege tu prathamaṃ <pb ana="dscn3317 fol 339.jpg" n="339v" facs="343"/><lb n="1"/>śoṇitaṃ haret || 
 +                        <caesura/> 
 +                         dvitīye madhusarppirbhyām agadaṃ saha pāyayet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.21"><l>nasta<pc> </pc>karmmāñjane yuṃjyāt tṛtīye 
 +                        viṣanāśanaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vānte caturthe viṣaghnāṃ yavāgūm pāyayed bhiṣak ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.22"><l>śīto<lb n="2"/>pacāram puruṣam vegayoḥ 
 +                        pañcaṣaṣṭhayoḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pāyayec chodhana<cb/>n tīkṣṇaṃ yavāgūñ cāpi kīrttitāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.23"><l>saptame tv avapīḍena śiras tīkṣṇeṇa śodhayet 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.24"><l>pūrvo maṇḍa<lb n="3"/>linām vego darvvīkaravad 
 +                        ācaret ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.25"><l>dvitīye sarppirmmadhunī<cb/> pāyayitvā ca 
 +                        vāmayet |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.26"><l>tṛtīye <unclear><del>sa</del></unclear><add place="above">su</add>viriktasya yavāgūn dāpayed dhitāṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturthe pañcame vāpi<lb n="4"/> darvvīkaravad ācaret |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.27"><l>kākolyādir hitaḥ ṣaṣṭhe peyaś ca<cb/> madhuro 
 +                        gadaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         hito 'vapīḍe tv agadaḥ saptame viṣanāśanaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.28"><l>atha rājimatām vege prathame<lb n="5"/> śoṇitaṃ 
 +                        haret ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.29"><l>vāntaṃ dvitīye tv agadam pāyayed 
 +                        viṣanā<cb/>śanaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛtīyādiṣu triṣv eva vidhir ddārvvīkaro hitaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.30"><l>ṣaṣṭhe ñjanan tīkṣṇatamam avapīḍaś ca<lb n="6"/> 
 +                        saptame | 
 +                        <caesura/> 
 +                         garvbhiṇībālavṛddhānāṃ sirāvedhavivarjjitaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.31"><l>viṣārttiṣu yathoddiṣṭam vidhānam mṛdu śasyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         raktāvasekāñjanāni naratulyāñjanāvike ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.32"><l>gavāśva<pb n="340r" facs="343"/><lb n="1"/>yos 
 +                        tad dviguṇaṃ triguṇam mahiṣoṣṭrayoḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturguṇan tu nāgānāṃ kevalaṃ sarvvapakṣiṇāṃ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.34"><l>deśa<pc> </pc>prakṛti<pc> </pc>sātmya<pc> </pc>ntu<pc> </pc>viṣavegavalāvalaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pradhārya nipunam vuddhyā tataḥ<lb n="2"/> karmma samācaret 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.47cd"><l>niḥśeṣan nirha<add place="above">re</add>
 +                        cainam viṣam paramadu<cb/>rjayaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.48"><l>svalpam apy avatiṣṭhaṃ hi bhūyo vegāya kalpate 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuryād vā sādavaivarṇṇyajvarakāsa<lb n="3"/>śirorujāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.49"><l>śoṣaśophapratiśyāyatimirāruci<cb/><pc> </pc>jāḍyatāṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāsu cāpi yathāyogam prati<add place="above">karmma</add> 
 +                        prayojayet |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.50"><l>viṣārttopadravāṃś cāpi yathāsvaṃ samupāca<lb n="4"/>ret || 
 +                        <caesura/> 
 +                         yathāriṣṭām vimucyāśu pracchayitvāṅkitan tayā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.51"><l>vi<cb/>dyāt tatra viṣaṃ skannaṃ bhūyo vegāya 
 +                        kalpate ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.52.add-1"><l> viṣāpāye nilaṃ kruddhañ jayed 
 +                        anilavāraṇaiḥ | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.53"><l>taila<lb n="5"/><pc> </pc>madya<pc> </pc>kulatthāmla<pc> </pc>varjyair vviṣaharāyutaiḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         pittam pittajvaraha<cb/>raiḥ kaṣāyasneharecanaiḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.54"><l>kapham āragvadhādyena sakṣaudreṇa gaṇena tu 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.56"><l>gāḍham vaddhe riṣṭayā pra<lb n="6"/>cchite vā 
 +                        tīkṣṇair llepair vviṣaśeṣeṇa vāpi | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śūne gātre klinnam atyarthapūti śīrṇṇam mānsam viṣapūti pradiṣṭaṃ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.57"><l><pb n="340v" facs="344"/><lb n="1"/>sadyaḥ 
 +                        kṣatam pacyate yasya janto 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṛṣṇaṃ raktaṃ sravate dahyate ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śyāvībhūtaṃ klinnam atyarthapūti 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṣatāt māṃsaṃ śīryate yasya cāpi ||<lb n="2"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.58"><l>tṛṣṇā mūrcchā jvaradāhau ca yasya digdhāhatan 
 +                        taṃ manujam vyavasye<cb/>t |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.58.add-1"><l> liṅgāny etāny eva vā yasya vidyād vraṇe 
 +                        viṣan tasya dattam pramādāt || 
 +                        <caesura/> 
 +                         digdhāhataṃ viṣajuṣṭam vraṇañ ca<lb n="2"/> ye cāpy anye 
 +                        viṣapūtivraṇārttāḥ | </l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.59cd"><l> teṣān dhīmān adhimānsāny 
 +                            apo<cb/><unclear>hya</unclear> jalaukābhiḥ śoṇitañ cāpahṛtvā 
 +                        || </l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.60"><l>hṛtvā doṣān ūrddhvam adhaś ca samyak 
 +                        <caesura/> 
 +                         siñcec chītaiḥ kṣīriṇāṃ<lb n="3"/> tvakkaṣāyaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vastrāntarān dāpayec ca pradehāñ 
 +                        <caesura/> 
 +                         chītair dravyair ghṛtayuktair vviṣaghnaiḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.61"><l>kṣate sthitiḥ sa viṣair e<unclear>ṣa</unclear> 
 +                        eva vidhiḥ kāryaḥ pittaviṣe tathaiva | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛvṛd viśa<lb n="4"/>lyā madhukaṃ haridre mañjiṣṭha<pc> </pc><add place="below">yukto</add>varggo lavaṇaś ca sarvvaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.62"><l>kaṭutri<cb/>kañ cai<add place="below">va</add> 
 +                        vicūrṇṇitāni śṛṅge nidadhyāt madhusaṃyutāni | 
 +                        <caesura/> 
 +                         eṣo 'gado hanti viṣam prayuktaḥ pānāñja<lb n="5"/>nābhyañjana<pc> </pc>nasya<pc> </pc>yogaiḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.63"><l>avāravīryo viṣavegahantā mahāgado nāma 
 +                        mahāprabhāvaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viḍaṅga<pc> </pc>pāṭhā<pc> </pc>triphalājamodā hiṃgūni vakran 
 +                        trikaṭūn tathaiva ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.64"><l>sarvvaś ca varggo <pb n="341r" facs="344"/><lb n="1"/>lavaṇaḥ susūkṣmaḥ sacitrakakṣaudrayuto vidheyaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śṛṅge gavāṃ śṛṅgamayena caiva pracchāditaḥ pakṣam upekṣitaś ca 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.65"><l>eṣo 'gadaḥ sthāvarajaṅgamānāṃ jetā viṣāṇām 
 +                            aji<unclear>to</unclear> hi<lb n="2"/> nāmnā || 
 +                        <caesura/> 
 +                         prapauṇḍarīkaṃ suradāru <unclear>rāsnā</unclear> kālānusārī 
 +                        kaṭuro<cb/>hiṇīñ ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.66"><l>sthauṇeyakadhyāmaka<pc> </pc>padmakāni 
 +                            punnāga<pc> </pc>tālīsa<pc> </pc>suvarccikāñ ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuṭannaṭailāsita<lb n="3"/>sindhuvārāḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         śaileyakuṣṭhe tagaram priyaṅguḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.67"><l>lodhran tathā gu<cb/>ggulu<pc> </pc>gairikañ ca 
 +                        <caesura/> 
 +                         sasaindhave pippalināgare ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         śūkṣmāṇi cūrṇṇāni samāni kṛtvā śṛṅge nida<lb n="4"/>dhyāt 
 +                        madhusaṃyutāni ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.68"><l>eṣo gadas tā<unclear>rkṣya</unclear> iti 
 +                        pradiṣṭo viṣa<cb/>n nihanyād apitakṣakasya | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mānsīhareṇus tṛphalāmuruṅgī mañjiṣṭha<pc> </pc>ya<unclear>ṣṭyāhvaya</unclear><pc> </pc>padmakāni |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.69"><l>viḍaṅgatālīsasugandhikailā 
 +                            tvakkuṣṭha<unclear>va</unclear>krāṇi sacandanāni<cb/> || 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhārggī paṭolīkiṇi hī sapāṭhā mṛgādanī kroṣṭakamekhalā ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.70"><l>pālindyaśokau kramukaṃ sura<lb n="6"/>syāḥ 
 +                        prasūnam āruṣkarajañ ca puṣpaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         cūrṇṇāny athaiṣān nihitāni śṛṅge deyāni pittāni samākṣikāni |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.71"><l>varāhagodhāśikhiśalyakānām mārjjārajam 
 +                        pārṣatanākule ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                        <pb ana="dscn3319 fol 341.jpg top" facs="345" n="341v"/><lb n="1"/>yasyāgado yaṃ sukṛto gṛhastho nāmnārṣabho nāma nararṣabhasya 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.72"><l>na tatra sarppāḥ kuta eva kīṭās tyajanti vīryāṇi 
 +                        viṣāṇi caiva || 
 +                        <caesura/> 
 +                         etena bheryaḥ paṭahāś ca digdhā nānadyamā<lb n="2"/>nā viṣam āśu 
 +                        hanyuḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.73"><l>digdhāḥ patākāś ca nirīkṣya sadyo<cb/> 
 +                        viṣābhibhūtāḥ sukhino bhavanti || 
 +                        <caesura/> 
 +                         lākṣā hareṇvau nalada priyaṃgvau mañjiṣṭhayaṣṭyāhvayapṛthvi<lb n="3"/>kāś ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.74"><l>cūrṇṇīkṛto yaṃ rajanīvimiśro varggo nidheyo 
 +                            ma<cb/>dhusarppiṣā<unclear>ktaḥ</unclear> || 
 +                        <caesura/> 
 +                         śṛṅge gavām pūrvvavad ā pidhānas tataḥ prayojyo ñjana<pc> </pc>pāna<pc> </pc>nasyaiḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.75"><l>sañjīvano nā<lb n="4"/>ma 
 +                                gatā<subst><del>śu</del><add place="above">su</add></subst>kalpa<gap extent="1" unit="char"/>m eṣo gado 
 +                        jīvayatīha martyaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         śleṣmānta<cb/>kīkaṭphalamātuluṅgā svetā girihvā kiṇihī sitā ca 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.76"><l>sataṇḍulīyo gada eva mukhyo viṣeṣu 
 +                        darvvīkararājilānāṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         drākṣāśvagandhā gajavṛttikā<cb/> ca svetā <gap extent="1" unit="char"/> piṣṭā samabhāgayuktāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.77"><l>deyo dvibhāgaḥ surasacchadasya kapitthavilvād 
 +                        api dā<lb n="6"/>ḍimāc ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tathā ca bhāgo sitasinduvārād aṃkollavījād api gairikāc ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.78ab"><l>eṣo 'gadaḥ kṣaudrayuto nihanti viśeṣato 
 +                        maṇḍalinām viṣāṇi ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.84ab"><l> somarājīyavaphalā ka<pb ana="dscn3319 fol 341.jpg" facs="345" n="342r"/><lb n="1"/>dalī sinduvārakaḥ | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.85cd"><l>śyāmāmvaṣṭhā tālapattrī tathāmrāśmantako pi ca 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.85.add-1"><l> maṇḍūkaparṇṇī varuṇaḥ saptalā sa 
 +                        punarṇṇavā | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.84cd"><l> corako nāgavinnā ca tathā sarppasugandhikā 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.5.86"><l>bhūmī<lb n="2"/> kuravakaś caiva gaṇa ekarasaḥ 
 +                        smṛtaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ekaikaśo dvandva<cb/>śo vā prayoktavyo viṣāpaha iti || </l></lg> 
 + 
 +                    <p style="prose" xml:id="SS.5.5.trailer">|| kalpasthāne pañcamo 
 +                        'dhyāyaḥ ||</p> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 +                <div n="6" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--  This is adhyāya 5.6 in the MS 
 +                         
 +                     Missing verses 17cd, 18, 34cd, 35, 36, 39, 45ab, 49cd, 50ab, 52cd, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59ab, 60cd, 61ab, 63cd, 64, 65 
 +                    Additions 63.1 
 +                    Metre Break 62ab 
 +                    --> 
 +                    <!--       <milestone n="dscn3319 fol 341/342r:2" unit="digital_image"/>--> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.1"><l>athāto mūṣikākalpam vyākhyāsyāmaḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.3"><l>pūrvam uktāḥ śu<cb/>kraviṣā mūṣikā ye samāsataḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         nāmalakṣaṇabhaiṣajyair aṣṭādaśa nivodha tāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.4"><l>lālanaḥ putra<lb n="4"/>kaḥ kṛṣṇo vasiraś 
 +                        cikkiras tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jāyate ga<pc> </pc>ralaś caiva<cb/> kaṣāyadaśano pi ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.5"><l>kuliṅgāś cājivaś caiva capalaḥ kapilas tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kokilāruṇa<pc> </pc>saṃjñāś ca<lb n="5"/> mahākṛṣṇas tathonduruḥ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.6"><l>śvetaś ca mahatā sārddhaṅ kapilenā<cb/>khunā 
 +                        tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūṣikaś ca kapotābhas tathaivāṣṭādaśa smṛtāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.7"><l>śukram patati yatraiṣā śukraspṛṣṭaiḥ<lb n="6"/> 
 +                        spṛśanti vā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         nakhadantādibhis tasmin gātre raktam praduṣyati ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.8"><l>jāyate granthayaḥ śophāḥ kaṇi<add place="below">rṇṇi</add>kā maṇḍalāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         piṭakopacayāś cogrā visarggāḥ kiṭibhāni ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.9"><l><pb n="342v" facs="346"/><lb n="1"/>parvvabhedo 
 +                        rujaś cāpi jvaro mūrcchā ca dāruṇāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daurvvalyam aruciḥ sādo vamathur llomaharṣaṇaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.10"><l>daṣṭarūpaṃ samāsoktam etad vyāsam ataḥ śṛṇu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         lālāsrāvo lāla<lb n="2"/>nā ca charddi hikkāñ ca jāyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.11"><l>taṇḍulīyakakalkan tu<cb/> lihyāt tatra 
 +                        samākṣikaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         putrakeṇāṅgasaṃsādaḥ pāṇḍu<pc> </pc>valguś ca jāyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.12"><l>cīyate granthibhi<lb n="3"/>ś cāṅgaṃ śiśur 
 +                        mūṣikasaṃsthitaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirīṣeṅgudipattran tu<cb/> lihyāt tatra samākṣikaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.13"><l>kṛṣṇenāsṛk charddayati durddine tu viśeṣataḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirīṣapattraṃ kuṣṭhailā pivet kiṃśukabhaśmanā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.14"><l>vasireṇānnavidveṣo jṛ<cb/>mbho romnāñ ca 
 +                            <unclear>kuṣṭhatā</unclear> 
 +                        <caesura/> 
 +                         pived āragvadhādin tu vāntas tatrāśu mānavaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.15"><l>cikkireṇa śiroduḥkhaṃ<lb n="5"/> śopho hikkā 
 +                        vamis tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vāsanto jālinīkvāthaiḥ sāram aṃ<cb/>kollajam pivet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.16cd"><l>cchucchundareṇa 
 +                            vi<unclear>ṭcha</unclear>ṅgā<del>ḥ</del> 
 +                            grīvāstambha<pc> </pc>vijṛmbhikāḥ | </l></lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.16ab"><l> yavanā<sic>lā</sic>rṣabhīkṣāraṃ vṛha<lb n="6"/>tyoś cātra dāpayet ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.18cd"><l>grīvāstambho ralenātha rujāś cādaṃśamaṇḍale 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.19"><l>mahāgadam mahāvīryaṃ lihyāt tatra samākṣikaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         nidrā kaṣāyadantena jāyate kārśyam eva ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.20"><l>lihyāt ta<pb n="343r" facs="346"/><lb n="1"/>tra 
 +                        śirīṣasya madhunā sāramāṣakān || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuliṅgena rujaḥ śopho rājyaś cā<pc> </pc>daṃśa<pc> </pc>maṇḍale 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.21"><l>sahe sasinduvāre ca lihyāt tatra samākṣike || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ajitena<lb n="1"/> vamī mūrcchā hṛdgrahaḥ kṛṣṇagātratā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.22"><l>tatra snuhākṣīrayuktāṃ<cb/>mañjiṣṭhāṃ madhunā 
 +                        lihet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         capalena bhavec ccharddir mmūrcchā ca saha tṛṣṇayā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.23"><l>sabhasmakāṣṭhāṃ sajaṭāṃ<lb n="3"/> kṣaudreṇa 
 +                        triphalām pivet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kapilena vraṇe kothaṃ jvaro granthyu<cb/>dgamas tathā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.24"><l>kṣaudreṇa lihyāc chvetātra śvetā vāpi punarṇṇavā 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         granthayaḥ kokilenoktā jvaro dāha<lb n="4"/>ś ca dāruṇaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.25"><l>nīlāvarṣābhuniḥkvāthaiḥ siddhaṃ tatra pived 
 +                        ghṛtaṃ ||<cb/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         aruṇenānilaḥ kruddho vātajāṃ kurute gadāṃ | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.26"><l>mahākṛṣṇena pittañ ca śvetena kapha eva ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         mahatā<lb n="5"/>kapilenāsṛk kapotena catuṣṭayaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.27"><l>bhavanti caiṣān daṃśeṣu<cb/> 
 +                        granthimaṇḍalakarṇṇikāḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         piḍakopacayāś cāṅge śophāś ca bhṛśa<pc> </pc>dāruṇāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.28"><l>dadhikṣīraghṛtamprasthāstra<lb n="6"/>yaḥ 
 +                            pratyeka<add place="below">śo mitā<metamark ana="line pointer">1</metamark></add>sammitāḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         karañjāragvadhaṃ vyoṣaṃ vṛhyaty<pc> </pc>aṅśumatī<pc> </pc>sthirāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.29"><l>niḥkvāthya tasya kvāthasya caturthāṃśaḥ punar 
 +                        vbhavet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛvṛt<pc> </pc>tilvāmṛtā<pc> </pc>vakrā<pc> </pc>sarvvagandhāgamṛttikā 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.30"><l>ka<pb n="343v" facs="347"/><lb n="1"/>pitthadāḍimatvak ca ślakṣṇapiṣṭhāni dāpayet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tat sarvvamekataḥ kṛtvā śanairmmṛdvagninā pacet |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.31"><l>pañcānām aruṇādīnām viṣam etad vyapohati || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kākādanīkākamācī svaraseṣv atha<lb n="2"/>vā kṛtaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.32"><l>sirāś ca vyadhayet prāptāḥ kuryāt saṃśodhanāni 
 +                        ca ||<cb/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvveṣu vā vidhiḥ kāryo mūṣikāṇām viṣeṣv ayaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.33"><l>dagdhvā visrāvayed daṃśam pracchitañ ca 
 +                        pralepayet ||<lb n="3"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirīṣarajanīvakraṃ kuṅkumair amṛtāyutaiḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.34ab"><l>charddanaṃ nīlinīkvā<add place="margin">thaṃ</add><cb/>thaiḥ śukākhyāṃkollayor api ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.37"><l>virecane tṛvṛddantītriphalākalka iṣyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirovirecane sāraḥ<lb n="4"/> śirīṣasya phalāni vā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.38"><l>kaṭutrikāḍhyaś ca hito gomayaḥ 
 +                            svara<cb/><unclear>so</unclear> 'ñjane | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kapitthagomayarasau sakṣaudrair lleha iṣyate ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.40"><l>taṇḍulīyakamūleṣu sarppiḥ siddham piven na<lb n="4"/>raḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         āsphotamūlasiddham vā pañcakāpi<sic>tta</sic>m eva vā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.41"><l>mūṣikānā<cb/>m viṣam prāyaḥ kupyaty abhreṣu 
 +                        nirhṛtaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatrāpy eṣa vidhiḥ kāryo yaś ca dūṣīviṣāpahaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.42"><l>sthirān manda<lb n="6"/>rujāñ cāpi karṇṇikām 
 +                        pracchayed bhiṣak | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvvasminn eva tu viṣe vraṇavac cācaret kriyāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.43"><l>śvaśṛgālavṛkavyāghratarakṣvāder vviṣaṃ yadā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śleṣmā praduṣṭā puṣṇāti saṃjñāṃ saṃjñāvahā<pb n="344r" facs="347"/><lb n="1"/>śritaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.44"><l>tadā prasrastalāṅgūlahanuskandho 'kilālimān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         avyaktavadhiro ndhaś ca so 'nyonyam abhidhāvati ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.45"><l>tena daṣṭasya cāṅge syuḥ suptaḥ kṛṣṇaṃ kṣaraty 
 +                        asṛk ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.46"><l>digdha<lb n="2"/>viddhasya liṅgena prāyaśa<add place="margin">ś cāpya</add>ś cābhiliṅgitaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yena cāpi bhave<cb/>d daṣṭas tasya ceṣṭārutan naraḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.47"><l>vahuśaḥ pratikurvvāṇaḥ kriyāhīno vinaśyati | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṃṣṭriṇā yena daṣṭas tu tan daṣṭo yadi paśyati ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.48"><l>apsu vā yadi vādarśe riṣṭa<cb/>n tasya 
 +                        vinirddiśet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yadi trasyaty adaṣṭo pi <unclear>śabdasyarśanadarśamaiḥ 
 +                        </unclear>||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.49ab"><l>jalatrāsan tu tam vidyād da<lb n="4"/>ṣṭan tad 
 +                        api kīrttitaṃ | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.50cd"><l>visrā<add place="below">vya</add> daṃśaṃ tan 
 +                        daṣṭe sarppiṣā paridā<cb/>hitaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.51"><l>pradihyād agadaiḥ sarppiḥ purāṇañ cāpi pāyayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         arkkakṣīrayutañ cāpi śīghran dadyā<lb n="5"/>d virecanaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.52ab"><l>śvetām punarṇṇavāñ cāsye dadyād 
 +                        dhuttūrakāyutāṃ<cb/> |</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.60ab"><l>snāpayet tan nadītīre samantrair vvā 
 +                        catuṣpathe ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.60.add-1"><l> vījaratnauṣadhīgavbhaiḥ kumbhaiḥ 
 +                        śītāmvupūritaiḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <!-- 59cd is given after 60 and given it above, id no. 60.1 --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.61cd"><l>alakādhipate yakṣa sārameyagaṇādhipa ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.62"><l>alarkkajuṣṭam etan me nirvviṣaṅ kuru mā cirāt 
 +                        svāhā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dadyāt saṃśodhanaṃ tīkṣṇaṃm avasyan tasya dehinaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.63ab"><l>aśuddhasya<pb ana="dscn3322 fol 344.jpg" n="344v" facs="348"/><lb n="1"/> surūḍhe pi vraṇe kupyati tad 
 +                        viṣaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.63.add-1"><l> prasupto votthito vāpi svasthaḥ svastho 
 +                        na sidhyati || 
 +                        <caesura/> 
 +                         jalatrāsī ca yo martyo <add place="above">daṣṭo yaś ca darśayaś 
 +                            ca prakupyatīti ||</add> 
 +                    </l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.7.trailer"><l style="prose">|| kalpasthāne ṣaṣṭho '<lb n="2"/>dhyāyaḥ ||</l></lg> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 +                <div n="7" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--<milestone facs="dscn3322 fol 344.jpg" n="344v:2" unit="digital_image"/>--> 
 +                    <!--               
 +                    adhyāya 5.7 in the MS 
 +                    Missing verses 8,9,10,11,22cd, 29, 30 
 +                    Additions 19cd 
 +                    --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.1"><l>athāto dundubhisvanīyaṅ kalpam vyā<cb/>khyāsyāmaḥ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.3"><l>dhavāśvakarṇṇa<pc> </pc>tiniśa<pc> </pc>picumardda<pc> </pc>picumardda<pc> </pc>pāṭalī<pc> </pc>pāribhadrakodumvara<pc> </pc>karaghāṭārjjuna<pc> </pc>sarjja<pc> </pc>kapī<lb n="3"/>tana<pc> </pc>śleṣmāntakāṃkoṭha<pc> </pc>kuṭaja<pc> </pc>śamī<pc> </pc>kapitthāśmantakārkka<pc> </pc>ciri<cb/>vilva<pc> </pc>mahāvṛkṣāralu<pc> </pc>madhuka<pc> </pc>madhuśigru<pc> </pc>śāka<pc> </pc>gojī<pc> </pc>bhūja<pc> </pc>tilvakekṣuraka<pc> </pc>gopaghoṇṭārimedānām bha<lb n="4"/>śmāny āhṛtya gavām 
 +                        mūtreṇa kṣārakalpena parisrāvya vipacet | <cb/> dadyāc cātra 
 +                            pippalīmūla<pc> </pc>taṇḍulīyaka<pc> </pc>varāṅga<pc> </pc>cocaka<pc> </pc>mañjiṣṭhā<pc> </pc>karañjikā<pc> </pc>hastipippalī<pc> </pc>viḍaṅgā<pc> </pc>gṛ<lb n="5"/>hadhūmānanta<pc> </pc>soma<pc> </pc>sarala<pc> </pc>vāhlīka<pc> </pc>kuśāmra<pc> </pc>sarṣapa<pc> </pc>varuṇa<pc> </pc>pla<cb/>kṣa<pc> </pc>nicula<pc> </pc>varddhamāna<pc> </pc>vañjula<pc> </pc>putraśreṇī<pc> </pc>saptaparṇṇa<pc> </pc>ṭuṇṭukailavālu<pc> </pc>nāgadanty<pc> </pc>ativiṣā<pc> </pc>bhadradāru<pc> </pc>marica<pc> </pc>kuṣṭha<pc> </pc>vacā<pc> </pc>cūrṇṇāni lohānāṃ 
 +                        samabhāgāni tataḥ kṣāravad āgatapākam avatārya lohakumbhe 
 +                        nidadhyāt ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.4"><l>etena dundubhiṃ limpet patākāstaraṇāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         darśanāc chravaṇāc cāpi vi<pb n="345r" facs="348"/><lb n="1"/>ṣān 
 +                        sarvvān pra<pc> </pc>mucyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.5"><l>eṣa kṣārāgado nāma śarkkarāsv aśmarīṣu ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         arśassu vātagulmeṣu kāsaśūlodareṣu ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.6"><l>ajīrṇṇe grahaṇīdoṣe bhaktadveṣe ca dāruṇe | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śophe sa<lb n="2"/>rvvasare cāpi deyaḥ śvāse <add place="margin">ca</add> dustare ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.7"><l>eṣa sarvvaviṣārttānāṃ sa<cb/>rvvathaivopayujyate 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tathā takṣakamukhyānām api sarppāṅkuśo gadaḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.12"><l>apāmārggasya <del>ca</del> vījāni śi<lb n="3"/>rīṣasya ca māṣakāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śvete dve kākamācīñ ca gavām mūtreṇa pī<cb/>ṣayet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.13"><l>sarppir eteṣu saṃsiddham viṣasaṃśamanam paraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         amṛtan nāma vikhyātam api sañjīvayet mṛ<lb n="4"/>taṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.14"><l>candanāgaruṇī kuṣṭhan tagaran tailaparṇṇikāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         prapauṇḍa<cb/>rīkan naladaṃ saralan devadāru ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.15"><l>bhadraśriyaṃ yavaphalām bhārggīn nīlīṃ 
 +                        sugandhikāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kāleyakaṃ<lb n="5"/> padmakañ ca madhukaṃ sanakhāñ jaṭāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.16"><l> punnāgailailavālūni<cb/> gairikan dhyāmakan 
 +                        tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         toyaṃ sarjjarasam māṃsīṃ śatapuṣpāṃ hareṇukāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.17"><l>tālīsapatraṃ kṣudrailāṃ<lb n="6"/> priyaṃgūṃ 
 +                        sakuṭannaṭāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tilapuṣpaṃ saśaileyam patraṅ kālānuśārivāṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.18"><l>kaṭutrikaṃ śītaśivaṃ kāśmaryaṅ kaṭurohiṇīṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         somarājīm ativiṣā pṛthvīkā<pb n="345v" facs="349"/><lb n="1"/>
 +                        indravāruṇīṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.19"><l>uśīre dve varuṇakaṃ kustumvuryo nakhāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tvacaṃ taskarasāhvañ ca granthilāṃ saharītakīṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         śvete haridre sthauṇeyaṃ lākṣāñ ca lavaṇāni ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.20"><l>kumudotpa<lb n="2"/>lapadmāni puṣpañ cāpi 
 +                        tathārjjakaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         campakāśoka<pc> </pc>suma<cb/>nās<pc> </pc>tilaka<pc> </pc>prasavāni 
 +                        ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.21"><l>pāṭalīśālmalī<pc> </pc>śelū<pc> </pc>śirīṣāṇān 
 +                        tathaiva ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         surasyās tṛṇaśū<lb n="3"/>lyasya sinduvārasya yāni ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.22"><l>dhavāśvakarṇṇayoś cāpi pu<cb/>ṣpāṇi tiniśasya ca 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.23"><l>etat sambhṛtya sambhāraṃ śūkṣmacūrṇṇan tu 
 +                        kārayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         gopittamadhusarppirbhi<lb n="4"/>r yuktaṃ śṛṅge nidhāpayet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.24"><l>bhagnaskandham vivṛttākṣaṃ mṛtyor 
 +                        ddaṃ<cb/>ṣṭrāntaraṅ gataṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         anenāgadamukhyena manuṣyam punar ānayet ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.25"><l> eṣo 'gnikalpan durvvāraṃ kruddhasyāmi<lb n="5"/>tatejasaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvvanāga<pc> </pc>gater hanyād api vā vāsuker vviṣaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.26"><l>mahā<cb/>sugandho nāmnāyaṃ 
 +                        pañcāśītyaṅgasambhṛtaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         rājāgadānāṃ sarvveṣāṃ rājño haste bhavet sadā ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.27"><l>tenā<lb n="6"/>nuliptaś ca nṛpo bhavet 
 +                        sarvvajanapriyaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhrājiṣṇutāñ ca labhate śatrumadhyagato 'pi saḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.28"><l>uṣṇavarjyo vidhiḥ kāryo viṣārttānām vijānatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tyaktvā kīṭaviṣan tad dhi śī<pb ana="dscn3323 fol 345.jpg/346r:3" n="346r" facs="349"/><lb n="1"/>tenābhipravarddhate ||</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.31"><l>divāsvapnaṃ vyavāyañ ca vyāyāmaṃ krodham ātapaṃ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         surātilakulatthāś ca varjjayīta viṣāturaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.32"><l>prasannadoṣam prakṛtisthadhātum annābhikāmaṃ 
 +                            sa<lb n="1"/>mamūtravi<unclear>ṭkaṃ</unclear>
 +                        <caesura/> 
 +                         prasannasarvvendriyacittaceṣṭaṃ vaidyo 'va<cb/>gacched aviṣam 
 +                        manuṣyam ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.6.trailer"><l style="prose"> iti || kalpasthāne saptamo 
 +                        'dhyāyaḥ ||</l></lg> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 + 
 +                <div n="8" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--                    <milestone n="dscn3323 fol 345.jpg/346r:3" unit="digital_image"/>--> 
 + 
 +                    <!--  
 +                    Notes from Harshal Bhatt Missing verses 7ab, 14ab, 18, 19, 20ab, 22, 23, 24, 25ab, 27, 28-37, 39, 40, 41, 43cd, 44cd, 45-56abcd, 57ab, 60ab, 62, 64ab, 65cd, 72ab, 92cd, 109cd, 116-119, 130, 131cd, 132, 133cd-136
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.16"/>+                    Additions 27.1-27.18, 
 +                    71.1-71.3 
 +                    125.1, 
 +                    129.1, 
 +                    138ef, 
 +                    140.1-140.6, 
 +                    143.1-143.8,
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.17ab"/>+                    Metre Break 70cd, 80cd
                                          
-                    <l xml:id="SS.5.1.17cd">mahānasikavoḍhāraḥ sūpo<lb n="5"/>danika<pc +                    Notes 67cd, 68, 69 are given after 71ab 
-                        > </pc>pūpikāḥ |</l>+                    -->
  
-                    <xml:id="SS.5.1.18">bhaveyur vaidyavaśagā <del extent="1unit="char"/>ye cāpy +                    <lg xml:id="SS.5.8.1"><l>athātaḥ kīṭakalpam vyākhyāsyāmaḥ ||</l></lg> 
-                        anye tra kecana |<cb/>+ 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.3"><l>sarppāṇāṃ śukra<cb/>viṇmūtraśavapūtyaṇḍasambhavāḥ 
 +                        |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                        iṅgitajño ma<g ref="#thaayjaayekaa">&#x1144E;</g><g ref="#thaayjaayekaa">&#x1144E;</g>nuṣyāṇāṃ +                         yvagnyamvuprakṛtayaḥ kīṭās tu vividhāḥ smḥ ||</l></lg>
-                        kceṣṭāmukhavaiktaiḥ |</l>+
  
-                    <xml:id="SS.5.1.19">yād viṣadātāram ebhir ligaiś ca vuddhi<lb n="6"/>mān+                    <lg xml:id="SS.5.8.4"><l>sarvadoṣapra<lb n="4"/>kṛtibhir yukāś cāpy apare 
 +                        matāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kīās te 'pi sughorāḥ<cb/> syuḥ sarvva eva caturvvidhāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.5"><l>uṇḍunābhas tuṇḍikerī śṛgī śatakulimbhakāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ucciṭiṅgā<unclear>s ty</unclear>alpavāco<lb n="5"/> viciṭiṅgā 
 +                            ma<unclear>sū</unclear>rikāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.6"><l>āvarttakas tathorabhraḥ śārikā<cb/>mukhavaidalau
                         |                         |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         vicakur muhyate pṛṣṭo nottaraṃ pratipadyate |</l>+                         śatakurddo 'bhirājī<pc> </pc>va paruaś citraśīrṣakaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.7cd"><l>aṣṭādaśaite vāyavyāḥ kīṭā vātaprako<lb n="6"/>panāḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.20">apārtham vahusaṅkīrṇṇam bhāate cāpi mūḍhavat |+                    <lg xml:id="SS.5.8.8"><l>tair bbhavantīha daṭānāṃ rogā vātanimittajāḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         hasaty akasmād aṅgulīḥ sphoṭayed vilikhen mahīṃ |</l>+                         kauṇḍinyaḥ kaṇabhaḥ svarggo vāraṇī pattravṛścikaḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.21">vepathuś cāsya bhavati trasta<pb n="324v"/>ś cānyo nyam +                    <lg xml:id="SS.5.8.9"><l>vināsikā vrahmaṇīkā vindulo bhramaras tathā ||
-                        īkṣyate |+
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         vivarṇṇa<unclear>vaktro vyā</unclear>maś ca nakhaiḥ kiñcic chinaty api +                         vāhyakaḥ <pb n="346v" facs="350"/><lb n="1"/>piccaṭāḥ 
-                        |</l>+                        kumbhīvarccaḥ kīro 'rimedakaḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.22"/>+                    <lg xml:id="SS.5.8.10"><l>padmakīṭo dundubheko maśakaḥ śatapādakaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         pañcālakaḥ pākamatsyaḥ kṛṣṇatuṇḍo 'tha garddabhī |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.23">varttate viparītañ ca viṣadātā vicetanaḥ |</l>+                    <lg xml:id="SS.5.8.11"><l>kīṭāḥ krimisarāvī ca<lb n="2"/> yaś cānyaḥ 
 +                        śleṣmakaḥ smṛtaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ete hy agni prakṛtayaś ca<cb/>turviṅśatir īritāḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.24"/>+                    <lg xml:id="SS.5.8.12"><l>tair bbhavantīha daṣṭānām vegāḥ pittanimittajāḥ 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vaiśvambharaḥ pañcaśu<lb n="3"/>klaḥ pañcakṛṣṇo tha kokilaḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.25">dantakāhe nnapāne ca tathābhyaṅge valekhane |+                    <lg xml:id="SS.5.8.13"><l>śairyakaḥ pracalākaś ca<cb/> bhaṭābhaḥ 
 +                                kiṭibhoṭa<subst><del>jī</del><add place="above">kī<metamark>3</metamark></add></subst> ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         utsādane parīṣeke<lb n="2"/> kaṣāyaiḥ sānulepane |</l>+                         sūcīmukhaḥ kṛṇagodhāḥ <unclear>kukuḥ</unclear>ṣāyavāsikaḥ 
 +                        |</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.26">srakṣu vastreu śayyāsu kavacābhara<cb/>ṇeu ca |+                    <lg xml:id="SS.5.8.14"><l>trayodaśaite sau<lb n="4"/>myās tu kīṭāḥ 
 +                        śleṣmaprakopajāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.15"><l>tair bbhavantīha daānā<cb/> rogāḥ 
 +                        ślemanimittajāḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         pādukāpādapīṭhaṣu pṛṣṭheṣu gajavājināṃ </l>+                         tuṅganāso valabhikas tolako nāhanas tathā ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.27">viṣaduṣeṣu nyeṣu dhūmanasyāñjanādiu ||+                    <lg xml:id="SS.5.8.16"><l>ko<unclear>ā<add place="margin">ñ 
 +                            </add></unclear>gārī<lb n="5"/>krimikaro yaś ca 
 +                        maṇḍalapupakaḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         lakṣaāni pravakyāmi cikitsāñ cāpy anantaraṃ |</l>+                         tuḍavaktraḥ sarapa<cb/>kaḥ sphoṭākaḥ śamvukaś ca yaḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.28">nṛpabhaktā<cb/>d valiṃn dattaṃ saviaṃ bhakṣayanti ye ||+                    <lg xml:id="SS.5.8.17"><l>agnikīṭāś ca <unclear>ghorāḥ <add place="below">kīṭā</add></unclear> syur dvādaśaite tridoajāḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tatraiva te vinaśyanti makikāvāyasādayaḥ |</l>+                         tair bbhavantī<lb n="6"/>ha daānām vegajñānāni sarppavat ||</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.29">hutabhuktena cānnena bhṛśañ caacaṭāyate |+                    <lg xml:id="SS.5.8.20cd"><l>piṭakopacayaḥ śophā granthayo maṇḍalāni ca 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.21ab"><l>da<unclear>rddru</unclear>ś ca karṇṇikāś caiva 
 +                        visarppāḥ kiibhāni ca || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.21.add-1"><l> bhavanti daṃ<pb ana="dscn3324 fol 346                             lower" n="347r" facs="350"/><lb n="1"/>śaparyante dehe vāpi viṣākule 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.25cd"><l>ekajātīn atas tūrddhvaṃ kīṭān bhedena vakṣyate 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.26"><l>sāmānyato daṣṭaliṃgaiḥ sādhyāsādhyakrameṇa ca |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         mayūrakaṇṭhapratimo jāyate cāpi duḥ<cb/>sahaḥ |</l>+                         trikaṇṭakaḥ kuṇī <lb n="2"/>pi hastikakṣo parājitaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         catvāra ete kaṇabhāḥ<cb/>vyākhyātās tīvravedanāḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.30">cakorasyākivairāgyaṃ jāyate kṣiprameva tu |</l>+                    <lg xml:id="SS.5.8.27-verse"><l> ebhir ddaṭeti gurutā gātrāṇām 
 +                                <subst><del>aṅga</del><add place="margin">daśa</add></subst>vedanā |
 +                        <caesura/
 +                         lālāsrāvaś ca<lb n="3"/> bhavati gātrabhedaś ca dāruṇaḥ | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.31">dṛṣṭvānnaṃ viṣasaṃsṛṣṭaṃ mriyate <del>jīva</del>jīvajī<lb +                    <lg xml:id="SS.5.8.28-verse-1"><lpratisūryaḥ piṅgabhā<cb/>so vahuvarṇṇo 
-                            n="5"/>vakaḥ |+                        mahāśirāḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         kokilaḥ svaravaiktyaṃ kroñcastu madamarcchati |</l>+                         tathā nirupamaś cāpi pañca godherakāḥ smtāḥ | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.32">hṛ<cb/>ṣyen mayūras tūdvigne krośaite śukasārike |+                    <lg xml:id="SS.5.8.28-verse-2"><l> tair bbha<lb n="4"/>vantīha daānām 
 +                            vegajñā<add place="below">nā</add>ni sarppavat ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         haṃsaḥ khelati cātyarthaṃ kūjate bhṛṅgarājakaḥ |</l>+                         rujaś ca vivi<cb/>dhākārā granthayaś ca sudāruṇāḥ || </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.33">vṛṣabho vi<lb n="6"/>sṛjaty asram muñcate +                    <lg xml:id="SS.5.8.29-verse-1"><l> svetā kṛṣṇā kṛṣṇarājī raktā raktaiś ca 
-                            vi<unclear>ṭhca</unclear> markaṭaḥ |</l>+                        maṇḍalaiḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvva<lb n="5"/>svetā sarṣapikā ṣaḍetā gṛhagodhikāḥ | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.34">upakipta<unclear extent="1" unit="char"/>sya cānnasya +                    <lg xml:id="SS.5.8.29-verse-2"><l> tābhir ddaṭe daṃ<cb/>śatodo hṛtpīḍā 
-                        vāṣpeṇorddhvamudīryatāṃ |</l>+                        dāha eva ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṅśaśophaś ca bhavati granthijanma ca dāruṇaṃ | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.35">hṛtpīḍā bhrāntanetratvaṃ śiroduḥkhañ ca jāyate ||<pb +                    <lg xml:id="SS.5.8.30-verse-1"><l> paruṣā kṛ<lb n="6"/>ṣṇacitre ca kapilā 
-                            n="324r"/>+                        pītikā tathā ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tatra tasyāñjane kuṣṭhaṃ lāmajjannaladaṃ madhū<unclear>ḥ</unclear>|</l>+                         raktā svetāgnivarṇṇā ca śatapādo ṣṭadhā smṛtāḥ || </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.36">hṛdicandanalepaś ca tathā sukhamavāpnuyā|</l>+                    <lg xml:id="SS.5.8.30-verse-2"><l> tābhir ddaṣṭarujās tīvrā daṅśaśophaś ca 
 +                        dāruṇaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṃśe ca piṭako<unclear>tpāṭi</unclear>m mūrcchā <pb ana="dscn3325                             fol 347 upper" n="347v" facs="351"/><lb n="1"/>cāpi sudāruṇā || </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.37">iprāptaṃ pāidāhaṃ nakhasātaṅ karoti ca ||+                    <lg xml:id="SS.5.8.31-verse-1"><l> śvetaś ca kṛṣavarṇaś ca śaravarṇṇo 
 +                            <add place="above">gnim</add> yam aprabhaḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tatra pralepaḥ śyāmendragopasomotpalāni ca |</l>+                         kuharo haritaś cāpi bhṛkuṭī koṭikaś ca yaḥ | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.38">sa cetpramādānmohādvā ta<unclear>dbhuṃ</unclear>kte +                    <lg xml:id="SS.5.8.31-verse-2"><l> aṣṭāv ete kīṭasaṃjñā darddurā 
-                        bhojanaṃ yadi |+                        parikīrttitāḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tatosyāṣṭhīla<cb/>vajjihvā jāyate rasavedanī |</l>+                         tair ddaṣṭaḥ kaṇḍūsaṃyukto haritam mūrcchito vamet | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.39">tudyate dahyate cāpi śleṣmā cāsya prasicyate |+                    <!-- jalauka --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.31.add"><l> jalaukāḥ aṭ sa<cb/>khyātāḥ 
 +                        salakṣaṇacikitsitāḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tatra vāṣperitaṃ karma yaccā<lb n="3"/>syāddantakāṣṭhikaṃ |</l>+                         ahikutthuḥ kutthukaś ca vṛttaśūkas tathaiva ca | </l></lg> 
 + 
 +                    <!-- viśvaṃbhara -->
  
-                    <xml:id="SS.5.1.40">mūrcchāṃ ccharddiṃ romaharṣamādhmānaṃ hameva ca<cb/> |+                    <lg xml:id="SS.5.8.32-verse"><l> trayo vi<lb n="2"/>śvambharāḥ proktāḥ 
 +                        hajvararujāpahāḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         indriyāṇāñ ca vaikṛtyaṃ <add place="above">dravadravye śaye gataṃ +                         tair ddaṣṭamātre śvaya<cb/>thur ādaśe kaṇḍur eva ca | </l></lg>
-                        |3</add>kuryādāmāsayaṅgataṃ |</l>+
  
-                    <xml:id="SS.5.1.41">tatrāśu madanālāvuvimvīkośātakīphalaiḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.34-verse-1"><l> phenāgamo tisāraś ca koṭhajanmeva 
 +                        dāruṇaṃ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         cchardanaṃ dadhyudaśvibhyāmathavā taḍulāmvunā |</l>+                         gamvāhikā sthūlaśīrṣā<lb n="4"/> vrāhmay aṅgulikā tathā | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.42">dāhaṃ mūrcchā<cb/>matīsāraṃ tṛāmindriyavaikṛtaṃ |+                    <!-- pipīlika --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.34-verse-2"><l> vivarṇṇā <add place="below">karṇṇilā 
 +                            granthāntare</addkapilā cāpi aṭ proktā<cb/>s tu pipīlikāḥ 
 +                        ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         āṭopaṃ pāṇḍutāṃ kārśyaṃ kuryātpakvāsayaṃ gataṃ |</l>+                         tābhir ddaṣe rujās tīvrā śophaś cādañśamaṇḍale | </l></lg> 
 + 
 +                    <!--  34-verse-1-1cd <=>  5.8.35 --> 
 + 
 +                    <!--                     from here not in K -->
  
-                    <xml:id="SS.5.1.43">tatra nīlīphalaṃ sreṭhaṃ sasarpiṣkaṃ virecanaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.35-verse-1"><l> dāhacoau ca niyatau vahni<lb n="5"/>
 +                        eva ca tāpite ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         dadhnā dūṣīviṣāriś ca peyo ma<cb/>dhusamāyutaḥ |</l>+                         kāntārikā <add place="below">ca</add> kṛā ca piṅgalā 
 +                        samadhūli<cb/>kā | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.44">dravadravyeu sarvveu kṣīramadyodakādiṣu |+                    <!-- inserted? --> 
 + 
 +                    <!-- makṣika --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.35-verse-2"><l> kaāyī sthālikā cāpi makikāḥ aṭ 
 +                        prakīrttitāḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         bhavanti vividhā rājyāḥ phenavudvuda<lb n="5"/>ājanma ca |</l>+                         tābhir ddaṣṭe rujā dāhaḥ kaṇḍū śvaya<lb n="6"/>thur eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viśeṣeṇa daśanty etā netrayor nnetravallabhāḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <!--                    maśaka --> 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.36-verse-1"><l> maṇḍalaḥ parvvataś caiva kṛṣṇaḥ samudra 
 +                        eva ca | </l></lg> 
  
-                    <xml:id="SS.5.1.45">cchāyā cātra na dṛśyante dṛśyante yadi vā punaḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.36-verse-2"><l> maśako hastināmā ca maśakāḥ 
 +                        pañcakīrttitāḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         bhavanti vikṛtā<add place="below">yamalā</add>cchidrāstanvyo vā +                         tair ddaṣṭe roṣa<pb ana="dscn3325 fol 347 lowern="348r" facs="351"/><lb n="1"/>saṃyuktaṃ śūnam ādaṃśamaṇḍalaṃ | </l></lg>
-                        vikṛtāstathā |</l>+
  
-                    <xml:id="SS.5.1.46">śākasūpānnamāṃsāni klinnāni virasāni ca |+                    <lg xml:id="SS.5.8.36-verse-3"><l> vedanā rāgavahulaṃ kaṇḍūyuktaṃ kṣaraty 
 +                        asṛk || </l></lg> 
 + 
 +                    <!-- to here not in K --> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.38"><l>godherakaḥ sthālakā ca ye ca śvetāgnisaprabhe |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         sa<pb n="325v"/>dyaḥ paryuitānīva vigandhīni bhavanti ca |</l>+                         bhṛkuṭī koṭikaś cāpi na sidhyanty ekajāti<lb n="2"/>u ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.47">gandhavarṇṇarasair hīnāḥ sarvve bhakyāḥ phalāni ca |+                    <lg xml:id="SS.5.8.42"><l>kīṭair ddaān ugraviṣaiḥ sarppavat samupācaret 
 +                        |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         pakvānyāśu<unclear></unclearpra<unclear>jathya</unclear>nte pākamāmāni +                         trividhā<cb/>nām tu śeṣāṇāṃ traividhyam bhavati kriyā ||</l></lg> 
-                        yānti ca |</l>+ 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.43"><l>svedān vahuprakārām̐ś ca 
 +                            yu<unclear>ñjyā</unclear>v anyatra mūrcchitān |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.44ab"><l>viṣa<lb n="3"/>ghnañ ca vidhiṅ kuryāt kuryāt 
 +                        saṃśodhanāni ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.56ef"><l>trividhā vṛścikā<cb/>ḥ proktā 
 +                        mandamadhyamahāviṣāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.57cd"><l>sarppakotthodbhavās tīkṣṇā digdhadaṃṣṭraviṣair 
 +                        hate ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.48">visīryante <unclear>kū</unclear>rcaka<lb n="2"/>stu +                    <lg xml:id="SS.5.8.58"><l>kothe madhye <lb n="4"/> gavādīnāṃ 
-                        dantakāṣṭhagate viṣe |+                            śa<unclear>kṛt</unclear>kothe varāḥ smṛtāḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         jihvādantoṣṭhamāseṣu sva<cb/>yathuścopajāyate ||</l>+                         saptaviśatir evaite<cb/> saṃkhyāyāḥ parikīrttitāḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.49">athāsya dhātakīpupajamvvāmrāsthiharītakaiḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.59"><l>kṛṇaḥ śyāvaḥ karvvuro romaśaś ca gomūtrābha 
 +                        paruṣo modakaś ca |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         sakṣaudraiḥ pracchite śo<lb n="3"/>phe karttavyaṃ pratisāraṇaṃ |</l>+                         śve<lb n="5"/>to rakto romaśīrṣogradhūmraḥ sarvve py ete 
 +                        mandaviṣā matās tu ||<cb/></l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.50">athavāṅkollamūni tva<cb/>caḥ saptacchadasya vā |+                    <lg xml:id="SS.5.8.60cd"><l>ebhir ddaṣṭe vedanā vepathuś ca gātrastavdhaḥ 
 +                        kṛṣṇaraktāgamaś ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.61"><l>śākhāviddhe vedanāñ corddham eti<lb n="6"/> 
 +                            daṃśa<add place="below">s tīvrā</add>s vedo mukhaśopha<add place="below">ś ca</add>tīvraḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         śirīṣamāṣakādvāpi karttavyaṃ pratisāraaṃ |</l>+                         raktam pītaṅ kapilaṃ codarañ ca dhūmro varṇas tatra yo 
 +                        madhyavīryāḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.51">jihvānirlekhakavalau dantakāṣṭhavadādiśet |+                    <lg xml:id="SS.5.8.63"><l>jihvāśopho rasanasyāpaghāto mūrcchā cogrā 
 +                        madhyaviṣābhidaṣṭe ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         picchilo vahalobhyaṅgo vivarṇṇa<cb/>ś ca viṣānvitaḥ |</l>+                        <pb ana="dscn3326 fol 348.jpg upper" n="348v" facs="352"/><lb n="1"/>śvetaḥś citraḥ śavalo lohitābhaḥ kṛṇaḥ śyāva 
 +                        śvetanīlodarau ca | </l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.52">sphoṭājanmarujāsrāvā stvakpākaḥ sveda +                    <lg xml:id="SS.5.8.64cd"><l>rakto vabhruḥ pūrvvavad ekaparvvā pūrvvā cāpi 
-                        <unclear>e</unclear>va ca |+                        parvvaṇī dve ca yasya ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.65ab"><l>nānāvarṇṇā rūpataś cāpi ghorā jñeyā <lb n="2"/>hy ete vṛścikāḥ prāṇanāśāḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.66"><l>ebhir ddaṣṭviṣavegapravṛttiḥ<cb/> 
 +                        sphoṭotpattir jvaradāhau bhramaś ca ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         dāruañcāpi māṃsānāma<lb n="5"/>bhyaṅge viṣadūṣite |</l>+                         khebhyaḥ kṛṣṇaṃ śoitañ cātitīvraṃ <subst><add place="above">tataḥ</add><del>srāvaḥ</del></subst> prāṇais tyājyate 
 +                            kṣi<lb n="3"/>pram eva ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.53">tatra śītāmvusiktasya karttavyamanu<cb/>lepanaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.67ab"><l>ugramadhyaviṣair ddaṣṭām̐ś cikitset 
 +                        sarppadaṣṭavat |<cb/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.70"><l>daśo <subst><del>manda</del><add place="above">madhya</add></subst>viṣāṇān tu cakratailena secayet ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         candanantagaraṃ kuṭhamuśīraṃ veupatrikā |</l>+                         vidārigadhāditailena sukhoṇenāthavā<lb n="4"/> punaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.71ab"><l>kuryāc cotkārikāsvedam viṣaghnair upanāhanaiḥ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.67cd"><l> ā<cb/>daṃśaṃ sveditaṃ cūrṇaiḥ pracchitam 
 +                        pratisārayet |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.54">somavalyamṛtā svetā padmaṅkā<lb n="6"/>yakantathā |+                    <lg xml:id="SS.5.8.68"><l> rajanīsaindhavavyoṣaśirīṣaphalapuṣpajaiḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         kapittharasapatrāsyāpānametac ca pūjyate |</l>+                         mātuluṅgāmlagomūtrapiṣṭañ ca surasāgrajaṃ | </l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.55">utsādane parīeke kaṣāye sānulepane |+                    <lg xml:id="SS.5.8.69"><l> lepe su<cb/>khoṇañ ca tathā gomayaṃ hitam 
 +                        ucyate ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         śayyāvastra<pb n="326v"/> +                         sarppiḥ kṣaudrayutam pāne kīram vā vahuśarkkaraṃ | </l></lg>
-                        <!-- Folio no 325r is not in sequence and also repeated/duplicated. So, I have transcribed folio 326r, which is the same and clearer. --> +
-                        tanutveu vidyādabhyaṅgavadbhiṣak |</l>+
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.56">keśasātaḥ śiroduḥkhaṃ khebhyaś ca rudhirāgamaḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.71cd"><l> guḍodakam vā suhitañ caturjjātakavāsitaṃ || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.72cd"><l>śikhikukkuṭavarhāṇi saindhavan tailam eva ca 
 +                        |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.73"><l>dhūpo<add place="below">mo</add> hanti prayukto 
 +                        yaṃ śīghram vṛścikajam viṣaṃ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         granthijanmottamāṅge ca viajuṭevalekhane |</l>+                         kurumbhapupaṃ rajanī ni<pb ana="dscn3326 fol 348.jpg lower" n="349r" facs="352"/><lb n="1"/>yā vā kṣaudrakam tṛṇaṃ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.57">tatra pralepo vahuśo bhāvitā kṛṣṇamṛttikā |+                    <lg xml:id="SS.5.8.74"><l>ebhir ghṛtāktair ddhūpas tu pāyudeśaprayojitaḥ 
 +                        ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                        <unclear>ṛ</unclear>kṣapittaghta<lb n="2"/>śyāmāpālindītaṇḍūlīyakaiḥ |</l>+                         nāśayed āśu kīṭotthaṃ vṛścikasyā ca yad viṣaṃ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.58">gomayasvaraso vāpi hito<cb/vā mālatīrasaḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.75"><l>lūtāviṣaṃ ghoratamaṃ durvvijñeyatamañ ca yat ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         raso mūṣikakarṇṇyā vā dhūmo vāgārasaṃjñitaḥ |</l>+                         du<lb n="2"/>ścikitsyatamañ cāpi bhiṣagbhim mandavuddhibhiḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.59">śirobhyaṅga śirastrāṇaṃ snāna<lb n="3"/>muṇīṣameva ca |+                    <lg xml:id="SS.5.8.76"><l>saviṣaṃ<cb/> nirvviañ cedam ity evaṃ 
 +                        saviśaṅkite |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         srajaś ca viṣasaṃsṛṭāḥ sādhayed avalekhanāt |<cb/></l>+                         viṣaghnam eva karttavyam avirodhi yad auadhaṃ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.60">mukhālepe mukhaśyāvaṃ yuktamabhyaṅgalakaṇaiḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.77"><l>agadānāṃ<lb n="3"/> hi saṃyogo viayuktasya 
 +                        yuṃjyate ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         padminīkaṇṭhakaprakhyaiḥ kaṇṭhakaiścopacīyate |</l>+                         nirvviṣe mānave yukto<cb/> gadaḥ saṃpadyate gataḥ |</l></lg>
  
-                    <l xml:id="SS.5.1.61">ta<lb n="4"/>tra kṣaudraghtaṃ pānamālepaścandanaṃ ghta+                    <lg xml:id="SS.5.8.78"><l>tasmāt sarvvaprayatnena jñātavyo viṣaniścayaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ajñātvād viṣasadbhāvaṃ<lb n="4"/> bhiṣag vyāpādayen naraṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.79"><l>yadvat prasūtena navāṅkureṇa na vyakta<cb/>jāti 
 +                        pratibhāti vṛkṣaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tadvad durālakṣyatamaṃ hi tāsāṃ viṣaṃ śarīre pravikīrṇṇamātraṃ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.80"><l>īṣa<lb n="5"/>tsakaṇḍū pracalañ ca koṭham 
 +                        avyaktavarṇṇam prathame 'hani syāt |<cb/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         anteṣu śūnam parini<pc> </pc>madhyam avyaktavarṇṇañ ca dine 
 +                        dvitīye |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.81"><l>tryaheṇa tad darśayatīha daṃśam viṣa<lb n="6"/>ñ 
 +                        caturthe 'hani kopam eti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ato 'dhike hni prakaroti jantor vviṣaprakopaprabhavān vikārān 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.82"><l>ṣaṣṭhe dine viprasṛtan tu sarvvān marmmapradeśān 
 +                        bhṛśam āvṛṇoti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tat saptame<pb n="349v" facs="353"/><lb n="1"/> 
 +                        tyarthaparītagātraṃ vyāpādayet martyam atipravṛddhaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.83"><l>yāstīkṣṇacaṇḍograviṣā hi lūtāstāḥ saptarātreṇa 
 +                        naraṃ nihanyuḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ato 'dhikenāpi nihanyur anyā yeṣām viṣam madhyamavīrya<lb n="2"/>ryam uktaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.84"><l>yā sāṅkanīyo viṣavīryayuktaṃ tāḥ 
 +                        pakṣamātreṇa<cb/> vināśayanti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmāt prayatnam bhiṣag atra kuryād ā daṃśapātād 
 +                                viṣaghāta<subst><del>ve</del><add place="margin">yo</add></subst>rgaiḥ ||</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.85"><l>viṣan tu lālānakha<lb n="3"/>mūtradaṃṣṭrā 
 +                            rajaḥ<pc> </pc>purīṣair atha cendriyeṇa | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saptaprakāram visṛ<cb/>janti lūtās tad ugramadhyāvaravīryam uktaṃ 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.86"><l>koṭhan sakaṇḍūsthiram alpamūlaṃ lālākṛtam 
 +                            mandarujaṃ<lb n="4"/>vadanti || 
 +                        <caesura/> 
 +                        <subst><del>coa</del><add place="bottom">śvāsa</add></subst>ś ca 
 +                        kaṇḍūś ca pulāyikāś ca dhūmāyanañ caiva na<cb/>khāgradaṃśe |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.87"><l>daṅśe tu mūtreṇa sakṣṇamadhyaṃ saraktaparyantam 
 +                        avaihi dīrṇṇaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṃṣṭrābhir ugraṃ kaṭhinam viva<lb n="5"/>rṇṇaṃ jānīṣva daṃśa 
 +                        sthiramaṇḍalañ ca |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.88"><l>rajaḥpurīṣendriyajañ ca vi<cb/>ddhi sphoṭam 
 +                        prapakvāṃ malapīlupāṇḍuṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         etāvad etat samudāhtan te vakṣyāmi lūtāprabhavam pramāṇaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.89"><l>sāmānyato daṣṭam asādhyasādhyaṃ cikitsitañ cāpi 
 +                        viśeṣaṇañ ca ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.90"><l>viśvāmitro nṛpavaraḥ kadācid ṛṣisattamaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vaśiṣṭhaṃ kopayāmāsa gatvāśramapadaṅ kila |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.91"><l>kupitasya mu<pb facs="353" n="350r" resp="scribe"/><lb n="1"/>nes tasya lalāṭāt svedavindavaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         niyetur ddarśanād eva raves tatsamavarccasaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.92ab"><l>lūne tṛṇe maharṣiṇā 
 +                                <choice><orig>ven</orig><corr>dhe</corr></choice>ṇvarthe 
 +                        sambhṛte pi ca | </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.92ef"><l> apakārāya varttante nṛpaśāsanavāhanaiḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.93"><l>ya<lb n="2"/>smāl lūtan tṛṇam prāptāt munes te 
 +                        svedavindavaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmāl lūtā vibhā<cb/>vyante saṃkhyayā tāś ca ṣoḍaśa ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.94"><l>kṛcchrasādhyās tathāsādhyā lūtās tu dvividhāḥ 
 +                        smṛtāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāsām aṣṭau<lb n="3"/> kṛcchrasādhyā varjjyās tāvatya eva tu 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.95"><l>trimaṇḍalas tathā svetā ka<cb/>pilā pītikā tathā
                         |                         |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         payasyā madhukā phaṃjī va<cb/>ndhujīva punarṇṇavā |</l>+                         malamūtraviṣe raktā kasanā cāṣṭamī smṛtāḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.62">āsvāsthyaṃ kuṃjarādīnāṃ lālāsravaameva ca |+                    <lg xml:id="SS.5.8.96"><l>tābhir ddṣṭe śiroduḥkham āda<lb n="4"/>śe 
 +                        kaḍur eva ca |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         yātuś ca sphoṭanaṃ srāvau mu<lb n="5"/>ṣkameḍhragudeṣvatha |</l>+                         bhavanti ca viśeṣeṇa gadāḥ śleṣmikavāti<cb/>kāḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.63">tatrābhyaṅgavadācaṣṭe yātrivāhanayoḥ<cb/> kriyāṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.97"><l>sauvarṇṇikā lājavarṇṇā jāliny eṇīpadī tathā |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         śoitāgamanaṃ khebhyaḥ śirorukkaphasaṃsravaḥ |</l>+                         kṛṣṇāgnimukhyā kākāṇḍā mālāguṇy aṣṭamī<lb n="5"/> smṛtāḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.64">nasyadhūmagate liṅgamindriyāṇāñ ca vaikṛ<lb n="6"/>taṃ ||+                    <lg xml:id="SS.5.8.98"><l>tābhir ddaṣṭe daśakothaḥ pravṛttiḥ kṣatajasya 
 +                        ca |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tatra sarpirgavādināṃ dugdhaiḥ sātiviaiḥ sritaṃ |</l>+                         jvaro dā<cb/>ho 'tisāraś ca gadāḥ syuś ca tridoajāḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.65">nasyam pānañ ca vihitaṃ śītaṃ samadayantikaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.99"><l>piḍakā vividhākārā maṇḍalāni mahānti ca |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         gandhahānirvivarṇṇatvam puṣpā<pb n="326r"/>āṃ mlānatā tathā |</l>+                         śophā mahā<lb n="6"/>to mṛdavo raktā śyāvāś calās tathā ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.66">jighrataś ca śiroduḥkhaṃ vāripūrṇe ca locane |+                    <lg xml:id="SS.5.8.100"><l>sāmānyaṃ sarvvalūtānām etad ādaṃśalakṣaaṃ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         tatreaṃ vāṣpikaṃ karma mukhālepe ca yatsmṛtaṃ |</l>+                         viśeṣalakṣaṇan tāsāṃ vakṣyāmi sacikitsitaṃ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.67">karṇatailagate srotre vaikṛtyaṃ śophavedanā |+ 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.101"><l>trimaḍalāyā vahalaṃ daṃśaḥ kṛṣṇaḥ kṣa<pb ana="dscn3328  fol 350.jpg" n="350v" facs="354"/><lb n="1"/>raty asṛk |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         karṇṇāsrāvaś ca ta<lb n="2"/>trāśu karttavyam pratipūraṇaṃ |</l>+                         vādhiryaṃ kaluṣā dṛṣṭis tathā dāhaś ca netrayoḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.68">svaraso bahuputrāyāḥ saghtaṃ<cb/> kṣaudrasaṃyutaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.102"><l>tatrārkkamūlaṃ rajanī nākulī pśniparṇṇikā |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         somakalkarasaścāpi suśīto hitamiyate |</l>+                         nastaḥ karmmaṇi pādābhyaṅgāñjaneu ca ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.69">asropadehau dāhaś ca vedanādṛṣṭi<lb n="3"/>vibhramaḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.103"><l>śvetayā pi<lb n="2"/>ḍakā daṃśe śvetā kaṇḍūmatī 
 +                        bhavet |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         añjane viṣasaṃsṛṣṭe bhavedāndhyamathāpi vā </l>+                         dāhamūrcchājvaravatī vi<cb/>sarppakledarukkarī ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.70">ta<cb/>tra sadyo ghṛtaṃ peyantarpae ca samāgadhaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.104"><l>tatra candanarāsnailāhareunalavañjulāḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         añjanaṃ meaśṛṅgasya niryāso varaṇasya ca |</l>+                         kuṭhaṃ lāmajjakaṃ vakran naladaṃ cā<lb n="3"/>gado hitaḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.71">kapittha<lb n="4"/>meṣaśrṛṅgābhyām puṣpam bhallātakasya ca +                    <lg xml:id="SS.5.8.105"><l>ādaṃśe piḍakās tāmrā, sthirā kapilayā 
-                        |</l>+                        bha<cb/>vet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śiraso gauravan dāho bhavej jantoś ca netrayoḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.72">sophaḥ<cb/> svāpastathā srā<cb/>vaḥ pādayoḥ sphoṭajanma ca +                    <lg xml:id="SS.5.8.106"><l>padma<pc> </pc>padmaka<pc> </pc>kuṣṭhailā<pc> </pc>karañja<pc> </pc>kakubha<pc> </pc>tvaca<lb n="4"/>ḥ 
-                        |</l>+                        <caesura/> 
 +                         sthirā<pc> </pc>kaṃpilyāpāmārgga<pc> </pc>durvvā<pc> </pc>vrahmyo 
 +                        viṣāpahā ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.73">bhavanti viṣaduṣṭābhyādukābhyāmasaṃśayaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.107"><l>ādaṃ<cb/>śe piakā pītā pītayā jāyate sthirā |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         upānat pādapīṭhāni pādukābhyām prasādhayet |</l>+                         tathā ccharddirjvaraḥ śūlo rakte syātāñ ca locane ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.74">bhūṣaṇāni hatārccīṃṣi na vibhā<cb/>nti yathā purā |+                    <lg xml:id="SS.5.8.108"><l>tatre<lb n="5"/>ṣṭhā 
 +                        kakubhośīramuñjāvalvajavañjalāḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         svāni sthānāni hanyuś ca dāhapākavadāruaiḥ |</l>+                         kuśakāśavaśa<cb/>kiihīśirīṣakakubhatvacaḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.75">pādukabhūaṇai<add place="below">ṣū</add>ktamabhyaga<lb +                    <lg xml:id="SS.5.8.109"><l>raktamaṇḍalavaddaṃśe piṭakāḥ sarapānvite |</l></lg> 
-                            n="6"/>vidhimācaret ||+ 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.110"><l>tatra priyaguhrī<lb n="6"/>verakuṣṭhalāmajjakāni vā ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         viṣopasargo vāṣpādirbhūṣaṇānto ya īritaḥ |</l>+                         aguruḥ śatapuṣpā ca sapippalavaṭāṅkurāḥ |</l></lg> 
 + 
  
-                    <xml:id="SS.5.1.76">upadravām̐s tatra vīkṣya vidadhīta cikitsitaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.111"><l>pūtimūtraviṣādaṃśo visarppī kṇaśoṇitaḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         mahāsugandham agadaṃ yam pravakṣyāmi tam bhiṣak ||<pb n="327v"/></l>+                         kāsaśvāsavamīmūrcchājvaradāhasa<pb ana="dscn 3328 fol 350.jpg lower" n="351r" facs="354"/><lb n="1"/>manvitaḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.77">pānālepananasyeu vidadhītāñjaneṣu ca |+                    <lg xml:id="SS.5.8.112"><l>manaḥśilālamadhukakuṭha<pc> </pc>padmakacandanaiḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         virecanāni tīkāni kuryātpraccharddanāni ca |</l>+                         lāmajjakayutais tatra vianāśaḥ prakīrttitaḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.78">śirāś ca vedhayet prāptāḥ prāptam visrāvaṇaṃ yadi |+                    <lg xml:id="SS.5.8.113"><l>daṃśaḥ sapāṇḍupiṭako dāhaḥ kledasamanvitaḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         mūṣikājarukā vāpi haste vaddhā tu bhūpate |</l>+                         raktayā raktaparyanto<lb n="2"/> vijñeyaś coṣasaṃyutaḥ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.79">karoti nirvviṣaṃ sarvvamannam viṣasa<cb/>māyutaṃ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.114"><l>cikitsān tatra hrīveraś 
 +                        candanośīrapa<cb/>dmakaiḥ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         hṛdayāvaraṇannityaṃ kuryāccāmitramadhyagaḥ |</l>+                         karttavyārjjunaśelubhyāṃ tvagbhir āmrātakasya ca |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.80">pived ghṛtam ajeyākhyam amṛtam vāpy a<lb n="3" +                    <lg xml:id="SS.5.8.115"><l>picchilaṃ kasanādaṃ<damage agent="dirt" cert="medium"><supplied>śo rudhi</supplied></damage>raṃ 
-                            /><unclear>mu</unclear>ktavān |+                        śītalaṃ sravet ||<lb n="3"/>
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         sarppiḥ kṣaudran dadhipayaḥ pivedvā śītalañja<cb/>laṃ |</l>+                         śvāsakāsau ca tatroktaṃ raktalūtācikitsitaṃ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.81">godhāmayūranakulān pṛatān hariṇānapi |+                    <lg xml:id="SS.5.8.120"><l>sarvveṣām eva yuṃ<cb/>jīta viṣe 
 +                        śleṣmāntakatvacaṃ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         viaghnānāñ ca satataṃ rasāsteṣām pive<lb n="4"/>dapi |</l>+                         dhīraḥ sarvvavikāreu tathā cākṣīvapippalaṃ |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.82">godhānakulamāṃseu hariṇasya ca vuddhimān |+                    <lg xml:id="SS.5.8.121"><l>kṛcchrasādhyā viṣā hy a<lb n="4"/>ṣṭau lūtā 
 +                        proktā yathākramaṃ ||
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         da<cb/>dyāt supiām pālindīm madhūkaṃ śarkkaran tathā |</l>+                        <gap extent="2" reason="blank" unit="char"/>ra<pc> </pc>viavīryāāṃ lakṣaṇā<cb/>ni nivodha me |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.83">śarkkarātiviṣe deye māyūre samahauṣadhe |+                    <lg xml:id="SS.5.8.122"><l>dhyātaḥ sauparṇṇikādaṃśaḥ sapheno 
 +                        matsyagandhikaḥ |
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         pā<lb n="5"/>rṣate cāpi deyāḥ syuḥ pippalyaḥ samahauṣadhāḥ |</l>+                         kāsaśvāso jvaras tṛṣṇā mūrcchā cātra<lb n="5"/> sudāruṇāḥ ||</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.84">sakṣaudraḥ<cb/saghṛtaḥ śītaḥ nimvayūṣa hitastathā |+                    <lg xml:id="SS.5.8.123"><l>dhyāmaḥ pūtiḥ sraved raktam ādaṃśe lājavarṇṇayā ||<cb/>
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         viṣaghnāni ca seveta bhakṣyabhojyāni vuddhimān ||</l>+                         dāho mūrcchā ca sārau ca śiroduḥkhañ ca jāyate |</l></lg>
  
-                    <xml:id="SS.5.1.85">pippa<lb n="6"/>līmadhukakṣaudraśarkkarekṣurasāmvubhiḥ |+                    <lg xml:id="SS.5.8.124"><l>ghoro daṃśaś ca jālinyā rājimān avadīryate 
 +                            ||<lb n="6"/>
                         <caesura/>                         <caesura/>
-                         charddayed guptahdayo yadi tam bhaved viṣam iti ||</l>+                         stambhaḥ śvāsas tamovddhis tāluśoṣaś ca tatkṛtaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.125"><l>eṇīpadā mahādāho daṃśaḥ kṛṣṇatilākṛtiḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛṣṇāmūrcchājvaraśccharddiḥ | śvasakāsasama<unclear reason="faded">nvitaḥ |</unclear></l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.125.add-1"><l> kṛṣṇa<unclear>yā 
 +                            hṛṣṇa</unclear>paryanto<pb ana="dscn3329 fol 351.jpg" n="351v" facs="355"/><lb n="1"/>nimnamadhyo ticoṣavān || 
 +                        <caesura/> 
 +                         pāṇḍumūrcchāvamīdāhaḥ śvasakāsasamanvitaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.125.add-2"><l> daṃśo 'gnimukhyo vijñeyo dagdhaḥ sphoṭāḥ 
 +                        savedanaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         coṣakaṇḍūromaharṣo dāhajvarasamanvitaḥ |<lb n="2"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.126"><l>daṃśaḥ kākāṇḍikādaṣṭe pāṇḍurakto tivedanaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         hikvākā<cb/>satṛṣāmūrcchā nidrāhṛdrogapīḍitaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.127"><l>rakto daṃśo dhūmagandhir mmālāguṇyādivedanaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vidīryate ca va<lb n="3"/>hudhā dāhamūrcchājvarānvitaḥ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.128"><l>asādhyānām api bhiṣaṣ pra<cb/>yuñjīta 
 +                        cikitsitaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         doṣocchrāyaviśeṣeṇa cchedakarmmavivarjjitaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.129"><l>sādhyābhir atha lūtābhir ddṣṭa<lb n="4"/>mātrasya dehinaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vṛddhipattreṇa matimān samyag ādaṃśam u<cb/>ddharet </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.129.add-1"><l> jamvoṣṭhena sutaptena dahed ākaravāraṇāt 
 +                        || </l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.131ab"><l>madhusaindhavasaṃyuktair agadair llepayet 
 +                        tataḥ |</l></lg> 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.133ab"><l><lb n="5"/> kṣīriṇān tvakkaṣāyeṇa 
 +                        kusumbhamadhusaindhavaiḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.137"><l>kiṇva<pc> </pc>guggu<cb/>lu<pc> </pc>godantapārāvatamalair api | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣavṛddhikarañ cānnaṃ hitvā sabhojanaṃ hitaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.138"><l>visebhyaḥ khalu sa<lb n="6"/>rvvebhyaḥ 
 +                        karṇṇikām arujāṃ sthirāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pracchayitvā madhuyutaiḥ śodhanīyair upācaret || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.138.add"><l> sadāhapākāny annena cikitsed dṛṣṭavān 
 +                        bhiṣak |</l></lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.139"><l>saptaṣaṣṭhasya kīṭānāṃ śatasyaita<pb ana="dscn 3329 fol 351 lower" n="352r" facs="355"/><lb n="1"/>d vibhāgaśaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṣṭalakṣaṇam ākhyātaṃ cikitsāñ cāpy anantaraṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.140"><l>saviṃśam adhyāyaśatam etad uktam vibhāgaśaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ihoddiṣṭān anirddiṣṭān arthān vakṣyāmi cottare |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.140.add-1"><l> śāstraṃ śā<lb n="2"/>strasamutpattivyādhikāryavalāvalaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sūtrabhūtaṃ samāse<cb/>na ślokasthānam pravakṣyate |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.140.add-2"><l> doṣāhārāpacāraiś ca 
 +                            <unclear>sāgantu</unclear>vyādhilakṣaṇaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         avasthālakṣaṇaṃ<lb n="3"/> caiva nidānaṃ sthānam ucyate |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.140.add-3"><l> sambhavaś caiva dehasya 
 +                        dhāturi<cb/>ndriyamarmmasu || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sirādīnāñ ca sarvveṣāṃ śārīre kathitam mayā |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.140.add-4"><l> yathāsthānopa<g ref="#newa-old-gap-filler"/> 
 +                        <g ref="#newa-old-gap-filler"/>diṣṭānām vi<lb n="4"/>ditā<gap n="4" unit="char"/>kṣaṇaiḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vyādhīnāṃ sādhanaṃ śāstre cikitsita<cb/>iti smṛtaṃ |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.140.add-5"><l> sthāvare jaṅgame caiva viṣe 
 +                        hitavikalpanaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sādhanañ caiva kārtsnyena kalpasthā<lb n="5"/>nan tad ucyate 
 +                        ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.140.add-6"><l> sāhasro vistaraḥ pūrvvam 
 +                        prajāpatimukhodbhava<cb/>ḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saviṅśamadhyāyaśatam mayā vatsa prakīrttitaṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.141"><l>sanātanatvād vedānām akṣaratvāt tathaiva ca <lb n="6"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         dṛṣṭādṛṣṭaphalatvāc ca hitatvāc cāpi dehināṃ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.142"><l>vāksamūhārthavistārāt pūjitatvāc ca dehinaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         cikitsitāt pūṇyatamaṃ na kiñcid api śuśrumaḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.143"><l>ṛṣer i<pb n="352v" facs="356"/><lb n="1"/>ndraprabhāvasya tasmād amṛtajanmanaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dhārayitvedam amalaṃ mataṃ paramasammataṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         uktācārasamācārāḥ pratya veha ca nandati |</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.143.add-1"><l> śeṣāṇām api tantrāṇāṃ yuktijño 
 +                            lokavāndhava<lb n="2"/>ḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.143.add-2"><l> 
 +                        <caesura/> 
 +                         yat kiñcid āvādhakaran tad yasmāc chalyasaṃjñitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vyāptāny a<cb/>ṅgāny atas tena śalyajñānena sūriṇā || </l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.143.add-3"><l><g ref="#newa-old-gap-filler"/><g ref="#newa-old-gap-filler"/><g ref="#newa-old-gap-filler"/><g ref="#newa-old-gap-filler"/><g ref="#newa-old-gap-filler"/><g ref="#newa-old-gap-filler"/> ataś cāsya viśeṣeṇa gatir nna 
 +                            pratiṣidhya<lb n="3"/>te | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yathā svaviṣayasthasya rājño valavato gatiḥ ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.143.add-4"><l> upadravā<cb/>ṇān nirddeśo nidānaṃ 
 +                        vyajanāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jvarādīnāñ cikitsārtham uttaran tantram ucyate ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.143.add-5"><l> bhavanti cātra ||<lb n="4"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         idan tu yaḥ pañcasu sanniveśitaṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         saviṃśadadhyāyaśataṃ sa<cb/>hottaraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         paṭhet sa rājño 'rhati vaidyapūjitaḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         kriyāṃ prayoktum bhiṣa<subst><del>bhā</del> 
 +                            <add place="below">g ā</add></subst>gatakrama iti || ||<lb n="5"/></l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.143.add-6"><l> annarakṣā sthāvaraviṣaṃ jaṅgamañ ca 
 +                        viṣan tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarppada<cb/>ṣṭaviṣajñānaṃ sarppadaṣṭacikitsitaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūṣikā dundubhiś caiva kīṭākalpena cāṣṭamaḥ<lb n="6"/> ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.trailer1"><l>kalpeṣu kīṭacikitsitam aṣṭamaṃ || o ||</l></lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.5.8.trailer2"><l>sauśrute śalyatantre kalpasthānaṃ samāptaṃ 
 +                        || || ||</l></lg> 
  
-                    <p ana="trailer">|| kalpeṣu prathamo'dhyāyaḥ ||</p> 
                 </div>                 </div>
 +
             </div>             </div>
 +            <!-- end of Kalpasthāna -->
 +
         </body>         </body>
     </text>     </text>
 +
 +    <facsimile>
 +        <graphic url="https://sushrutaproject1.github.io/Sushrutasamhita_Saktumiva1/nak_5-333_manifest.json"/>
 +    </facsimile>
 +
 +    <!-- folio images 326 - 355-->
 +
 </TEI> </TEI>