User Tools


Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Both sides previous revisionPrevious revision
Next revision
Previous revision
wiki:wujastyk:susrutasamhita:05-su.ka:kl_699_kalpasthana [2021/07/08 20:59] – [Edit section SS.5.1.5] dominikwiki:wujastyk:susrutasamhita:05-su.ka:kl_699_kalpasthana [2026/02/28 12:04] (current) – external edit 127.0.0.1
Line 1: Line 1:
 <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  
-   <teiHeader xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"+    <teiHeader> 
-    + 
-      <fileDesc> +        <fileDesc> 
-         <titleStmt> +            <titleStmt> 
-            <title>MS Kathmandu KL 699: Kalpasthāna</title> +                <title>MS Kathmandu KL 699: Kalpasthāna</title> 
-         </titleStmt> +            </titleStmt> 
-         <publicationStmt> +            <publicationStmt> 
-            <p>Suśruta project, University of Alberta</p> +                <p>Suśruta project, University of Alberta</p> 
-         </publicationStmt> +            </publicationStmt> 
-         <sourceDesc> +            <sourceDesc> 
-            <msDesc> +                <msDesc> 
-                + 
-               <msIdentifier> +                    <msIdentifier> 
-                  <placeName> +                        <placeName> 
-                     <settlement>Kathmandu</settlement> +                            <settlement>Kathmandu</settlement> 
-                     <country>Nepal</country> +                            <country>Nepal</country> 
-                  </placeName> +                        </placeName> 
-                  <institution>Kaiser Library</institution> +                        <institution>Kaiser Library</institution> 
-                  <repository><ref target="https://www.klib.gov.np/">https://www.klib.gov.np/</ref></repository> +                        <repository> 
-                  <collection>[collection]</collection> +                            <ref target="https://www.klib.gov.np/">https://www.klib.gov.np/</ref> 
-                  <idno>699</idno> +                        </repository> 
-                  <idno type="siglum">K</idno> +                        <collection>[collection]</collection> 
-               </msIdentifier> +                        <idno>KL 699</idno> 
-                +                        <idno type="siglum">K</idno> 
-               <msContents> + 
-                  <summary>[description of manuscript]</summary> +                    </msIdentifier> 
-                  <msItem defective="true" n="1"> + 
-                     <!-- @defective: 'false' for complete, 'true' for incomplete --> +                    <msContents> 
-                     <author role="author" xml:lang="sa">Suśruta</author> +                        <summary>The Uttaratantra of the Suśrutasaṃhitā</summary> 
-                     <title xml:lang="sa">Suśrutasaṃhitā</title> + 
-                     <!-- rubric, incipit, explicit, and finalRubric are given as examples --> +                        <msItem defective="true" n="1"> 
-                     <textLang mainLang="sa-Newa">Sanskrit in Nepalese script.</textLang> +                            <!-- @defective: 'false' for complete, 'true' for incomplete --> 
-                     <!-- @mainLang can be "sa-Deva", "sa-Mlym", "sa-Telu", "sa-Newa", etc. See ISO 15924 for more details. --> +                            <author role="author" xml:lang="sa">Suśruta</author> 
-                     <note>In the transcription of 5.1, Harshal Bhat notes the following: Missing +                            <title xml:lang="sa">Suśrutasaṃhitā</title> 
-                        verses: <list> +                            <!-- rubric, incipit, explicit, and finalRubric are given as examples --> 
-                           <item>SS.5.1.5cd </item><item>SS.5.1.5ab </item><item>SS.5.1.8cd +                            <textLang mainLang="sa-Newa">Sanskrit in Nepalese script.</textLang> 
-                              </item><item>SS.5.1.9 </item><item>SS.5.1.10 </item><item>SS.5.1.11ab +                            <!-- @mainLang can be "sa-Deva", "sa-Mlym", "sa-Telu", "sa-Newa", etc.  
-                              </item><item>SS.5.1.12cd </item><item>SS.5.1.13ab +                                See ISO 15924 for more details. --> 
-                              </item><item>SS.5.1.14 </item><item>SS.5.1.15 </item><item>SS.5.1.16 + 
-                              </item><item>SS.5.1.17ab </item><item>SS.5.1.22 +                            <filiation corresp="#N">Nep</filiation> 
-                              </item><item>SS.5.1.23cd </item><item>SS.5.1.24 + 
-                              </item><item>SS.5.1.30ab </item><item>SS.5.1.33cd +                        </msItem> 
-                              </item><item>SS.5.1.34ab </item><item>SS.5.1.36ab +                    </msContents> 
-                              </item><item>SS.5.1.71ab </item><item>SS.5.1.72ab</item>+ 
 +                    <physDesc> 
 + 
 +                        <objectDesc form="pothi"> 
 +                            <supportDesc material="palm-leaf"/> 
 +                        </objectDesc> 
 +                        <scriptDesc> 
 +                            <scriptNote xml:id="script-śa-sa"><foreign xml:lang="sa">śa</foreign> 
 +                                and <foreign xml:lang="sa">sa</foreign> not 
 +                                distinguished.</scriptNote> 
 +                            <!-- this śa/sa equivalence may be wrong. Still checking, 2021-06-12  - DW --> 
 + 
 +                            <scriptNote xml:id="script-ba-va"><foreign xml:lang="ba">ba</foreign> 
 +                                and <foreign xml:lang="va">va</foreign> not 
 +                                distinguished.</scriptNote> 
 +                            <scriptNote xml:id="savarna-nasals"/> 
 +                            <!-- see https://github.com/chchch/upama/issues/87#issuecomment-2357860543 --> 
 + 
 +                        </scriptDesc> 
 + 
 +                    </physDesc> 
 + 
 + 
 +                    <history> 
 +                        <origin> 
 +                            <origDate calendar="Nepal" when="0301">M Saṃvat 301 (878 CE).</origDate> 
 +                        </origin> 
 +                    </history> 
 +                </msDesc> 
 +            </sourceDesc> 
 + 
 +        </fileDesc> 
 + 
 +        <revisionDesc> 
 +            <change when="2020-04-21" who="Harshal Bhatt">Transcription of 5.1.</change> 
 +            <change when="2020-08-21" who="Madhusudan Rimal">Transcription of 5.2.</change> 
 +            <change when="2020-08-05" who="Madhusudan Rimal">Transcription of 5.3.</change> 
 +            <change when="2020-10-15" who="Harshal Bhatt">Transcription of 5.4.</change> 
 +            <change when="2020-10-27" who="Harshal Bhatt">Transcription of 5.5.</change> 
 +            <change when="2021-11-12" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 5.7</change> 
 +            <change when="2021-11-23" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 5.6</change> 
 +            <change when="2021-12-09" who="Harshal Bhatt">Added transcription of 5.8</change> 
 +            <change when="2024-07-31" who="Deepro Chakraborty">Added Zenodo links to the folios and 
 +                other minor corrections</change> 
 +            <change when="2025-03-31" who="Dominik Wujastyk">Removed the empty passage tags so that 
 +                these passages do not show up in the edition as being present but empty.</change> 
 +            <change when="2025-05-20" who="Deepro Chakraborty">Updated facs in pb tags</change> 
 +        </revisionDesc> 
 +    </teiHeader> 
 + 
 +    <text> 
 +        <body> 
 +            <div n="5" type="sthāna"> 
 + 
 +                <div n="1" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--                <p resp="Harshal Bhatt" style="prose">In the transcription of 5.1, 
 +                        Harshal Bhatt notes the following: Missing verses: <list> 
 +                            <item>SS.5.1.5cd </item> 
 +                            <item>SS.5.1.5ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.8cd </item> 
 +                            <item>SS.5.1.9 </item> 
 +                            <item>SS.5.1.10 </item> 
 +                            <item>SS.5.1.11ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.12cd </item> 
 +                            <item>SS.5.1.13ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.14 </item> 
 +                            <item>SS.5.1.15 </item> 
 +                            <item>SS.5.1.16 </item> 
 +                            <item>SS.5.1.17ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.22 </item> 
 +                            <item>SS.5.1.23cd </item> 
 +                            <item>SS.5.1.24 </item> 
 +                            <item>SS.5.1.30ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.33cd </item> 
 +                            <item>SS.5.1.34ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.36ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.71ab </item> 
 +                            <item>SS.5.1.72ab</item>
                         </list> Metre Break <list>                         </list> Metre Break <list>
-                           <item>SS.5.1.29 </item><item>SS.5.1.54 </item></list> According to KL 699 +                            <item>SS.5.1.29 </item> 
-                        concordance, the first chapters of SS 1,2,3,4 are missing. </note> +                            <item>SS.5.1.54 </item> 
-                  </msItem>+                        </list> According to KL 699 concordance, the first chapters of 
 +                        SS 1,2,3,4 are missing. </p>-->
  
-               </msContents> 
-                
-               <physDesc> 
-                  <objectDesc form="pothi"> 
-                     <!-- @form can be "pothi", "book", scroll", etc. --> 
-                     <supportDesc material="palm-leaf" 
-                        ><!-- @material can be "paper", "industrial paper", "handmade paper", "palm-leaf", "palmyra palm-leaf", "talipot palm-leaf", "birch bark", "vellum", etc. --><!-- the following <foliation> tags are examples --></supportDesc> 
-                  </objectDesc> 
-                  <scriptDesc> 
-                     <scriptNote xml:id="script-śa-sa"><foreign xml:lang="sa">śa</foreign> and 
-                           <foreign xml:lang="sa">sa</foreign> not distinguished.</scriptNote> 
-                     <!--                     this śa/sa equivalence may be wrong. Still checking, 2021-06-12  - DW --> 
-                  </scriptDesc> 
-               </physDesc> 
-                
-               <history> 
-                  <origin> 
-                     <origDate calendar="Nepal" when="0301">M Saṃvat 301 (878 CE).</origDate> 
-                     <!-- calendar can be "Vikrama", "Śaka", etc. Dates can be approximate or exact. --> 
-                  </origin> 
-               </history> 
-            </msDesc> 
-         </sourceDesc> 
-       
-      </fileDesc> 
-       
-      <revisionDesc> 
-         <change when="2020-04-21" who="Harshal Bhatt">Transcription of 5.1.</change> 
-      </revisionDesc> 
-   </teiHeader> 
  
-   <text> 
-      <body> 
-         <div n="5" type="sthāna"> 
  
-            <div n="1" type="adhyāyaḥ">+                    <!-- 143r:1 --> 
 +                    <milestone ana="line 1" facs="143r.jpg" n="143r" unit="digital_image"/>
  
-               <!-- 143r:1 --> +                    <l xml:id="SS.5.1.1">athāto nnapānarakṣākalpaṃ <abbr type="suspension" 
-               <milestone unit="folio" n="143r.jpg"/>+                            >vyā</abbr><ex>khyāsyāmaḥ</ex> ||</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.1">athāto nnapānarakṣākalpaṃ vyā ||</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.2">yathovāca bha<cb n="2"/>gavān dhanvantariḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.2">yathovāca bha<cb/>gavān dhanvantariḥ |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.3">divodāsakṣitipatis tapodharmabhṛtāṃ varaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear extent="7" reason="torn" unit="char" 
 +                            >suśru</unclear>tapramu<unclear>khāñ</unclear> chi<lb n="2"/>ṣyāṃ 
 +                            śaśāsāhata<pc> </pc>śāsanaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.3">divodāsakṣitipatis tapodharmabhtāṃ varaḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.4">ripavo vikramākrāntāḥ sve vā syuḥ ktyatāṅ gatāḥ |<cb n="1"/
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  <unclear extent="7" reason="torn" unit="syllables">suśrutaprabhṛtāñ +                        <cb n="1"/>sisṛkavaḥ krodhaviṣaṃ vivaraṃ prāpya tādṛśaṃ |</l>
-                     chi</unclear><lb n="2"/>ṃ śaśāsāhata<pc> </pc>śāsanaḥ |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.4">ripavo vikramākrāntāḥ sve vā syuḥ kṛtyatāṅ gatāḥ |<cb/> +                    <l xml:id="SS.5.1.5ab"> viair hisyur akiñcijñaṃ npatiṃ duṣṭacetasaḥ | </l>
-                  <caesura/> +
-                  sisṛkavaḥ krodhaviṣaṃ vivaraṃ prāpya tādśaṃ |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.5"> 
-viṣair hinyur akiñcijñaṃ nṛpatiṃ duṣṭacetasaḥ | 
-</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.6">tasmād vaidyena sa<cb/>tataṃ viṣād rakṣyo narādhipaḥ |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.6cd">tasmād vaidyena sa<cb n="2"/>tataṃ viṣād rakṣyo 
 +                        narādhipaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.7">yasmāc cānityacittatvam aśvavat prathitaṃ nṛṣu | +                    <l xml:id="SS.5.1.7">yasmāc cānityacittatvam aśvavat prathitaṃ nṛṣu | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  tasmān na vi<lb n="3"/>śvased rājā kadācid api kasya cit |</l>+                         tasmān na vi<lb n="3"/>śvased rājā kadācid api kasya cit |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.8">kulīnamdhārmikaṃ snigdhamakṛśaṃ satatotthitaṃ |<cb/></l>+                    <l xml:id="SS.5.1.8ab">kulīnam dhārmikaṃ snigdham akṛśaṃ satatotthitaṃ |<cb 
 +                            n="1"/></l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.9"/> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.10"/>+                    <l xml:id="SS.5.1.11cd">mahānase niyuñjīta vaidyan tadvidyapūjitaṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.11">mahānase niyuñjīta vaidyan tadvidyapūjitaṃ |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.12ab">praśastadigdeśakṛtaṃ śucibhāṇḍāṃ mahacchuciḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.12">praśastadigdeśakṛtaṃ śucibhāṇḍāṃ mahacchuciḥ |</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.13">parīkṣitastrīpuru<cb/>ṣaṃ bhavec cāpi mahānasaṃ |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.13cd">parīkṣitastrīpuru<cb n="2"/>ṣaṃ bhavec cāpi mahānasaṃ 
 +                        |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.14"/> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.15"/>+                    <l xml:id="SS.5.1.17cd">mahānasikavoḍhḍhāraḥ saupodanika<pc> </pc>pūpikāḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.16"/>+                    <l xml:id="SS.5.1.18">bhaveyu<lb n="4"/>r vaidyavaśagā ye cāpy anye tra kecanaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         iṅgitajño manuṣyāṇāṃ vākceṣṭāmukha<cb n="1"/>vaikṛtaiḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.17">mahānasikavoḍhḍhāraḥ saupaudanika<unclear>dhū</unclear>pikāḥ +                    <l xml:id="SS.5.1.19">jānīyād viṣadātāram ebhir liṅgaiś ca buddhimān | 
-                  |</l>+                        <caesura/> 
 +                         vivakṣur muhyate pṛṣṭo nottaraṃ pratipadyate |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.18">bhaveyu<lb n="4"/>vaidyavaśagā ye py anyetra kecanaḥ +                    <l xml:id="SS.5.1.20">apā<cb n="2"/>rthaṃ bahusaṅkīrṇṇaṃ bhāṣate pi mūḍhavat 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  iṅgitajño manuṣyāṇāṃ vākceṣṭā mukha<cb/>vaikṛtaiḥ |</l>+                         hasaty akasmād aṅgulīḥ sphoṭāyed vi<unclear extent="1" reason="smudged" 
 +                            unit="char">li</unclear>khe<lb n="5"/>d mahīṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.19">hānīyād viadātāram ebhir liṅgaiś ca buddhimān +                    <l xml:id="SS.5.1.21">vepathuś cāsya bhavati trastaś cānyo nyam īkate 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  vivakṣa<unclear>ś ca hṛte</unclear> pṛṣṭo nottaraṃ pratipadyate |</l>+                         vivarṇṇavaktro dhyāma<cb n="1"/>ś ca nakhaiḥ kiñcic chinaty api |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.20">apā<cb/>rthaṃ bahusaṅkīrṇṇaṃ bhāṣate cāpi mūḍhavat | 
-                  <caesura/> 
-                  hasaty akasmād aṅgulīḥ sphoṭāya dvi<unclear extent="1" reason="torn" unit="char" 
-                     >li</unclear>khe<lb n="5"/> mahīṃ |</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.21">vepathuś cānya bhavati trastaś cānyonyam īkṣate | +                    <l xml:id="SS.5.1.23">varttate viparītaś ca viṣadātā vicetanaḥ |</l>
-                  <caesura/> +
-                  vivarṇṇavaktrāvyoma<cb/>mca nakhaiḥ kiñcicchin aty api |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.22"/>+                    <l xml:id="SS.5.1.25">dantakāṣṭhe nnapāne ca tathābhyaṅge vale<cb n="2"/>khane | 
 +                        <caesura/> 
 +                         utsādane parīṣeke kaṣāye sānulepane |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.23">varttate viparītaś ca viadātā vicetanaḥ |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.26">srakṣu vastreṣu śayyāsu kavacā<lb n="6"/>bharaṇeṣu ca 
 +                        <caesura/> 
 +                         pādukāpādapīṭheṣu pṛṣṭheu gajavājināṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.24"/>+                    <l xml:id="SS.5.1.27">viṣajuṣṭe<cb n="1"/>ṣu cānyeṣu dhūmanasyāñjanādiṣu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         lakṣaṇāni pravakṣyāmi cikitsāñ cāpy anantaraṃ ||</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.25">dantakāṣṭhennapāne ca tathābhyaṅgevale<cb/>khane +                    <l xml:id="SS.5.1.28">nṛpabhaktād balin dattaṃ<cb n="2"/> saviṣaṃ bhakṣayanti ye 
-                  <caesura/> +                        
-                  utsādane parīṣeke kaṣāye sānulepane |</l>+                        <caesura/> 
 +                         tatraiva te vinaśyanti makikāvāyasādayaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.26">srukṣu vastreṣu śayyāsu kavacā<lb n="6"/>bharaṇeṣu ca | +                    <l xml:id="SS.5.1.29">hutabhuk tena <milestone facs="143v IMG_0013.JPG" n="143v" 
-                  <caesura/> +                            unit="digital-image"/><pb facs="116" n="143v"/><lb n="1"/>cānne<add 
-                  pādukāpādapīṭheṣu pṛṣheṣu gajavājināṃ |</l>+                            place="below">na</add> bhṛśañ caṭacaṭāyate 
 +                        <caesura/> 
 +                         mayūrakaṇhapratimo jāyate cāpi duḥsahaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.27">viṣajuṣṭe<cb/>ṣu cānyeu dhūmanasyāñjanādiu | +                    <l xml:id="SS.5.1.30cd">cako<cb n="1"/>rasyākivairāgyaṃ jāyate kipram eva tu 
-                  <caesura/> +                        |</l>
-                  lakṣaṇāni pravakṣyāmi cikitsāñcāpy anantaraṃ ||</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.28">npabhaktādbalindatta<cb/> saviaṃ bhakayanti ye +                    <l xml:id="SS.5.1.31">dṣṭvānnaṃ viasasṛṭaṃ mriyate jīvajīvakaḥ 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  tatraiva te vinaśyanti makṣikāvāyasādayaḥ |</l>+                         kokilaḥ svaravaikṛtyaṃ kro<cb n="2"/>ñcas tu madam arcchati |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.29">hutabhuktena<pb n="143v"/> cānnaṃ bhṛśañ caṭacaṭāyate +                    <l xml:id="SS.5.1.32">hṛṣyen mayūras tūdvigne <unclear>krośete</unclear> 
-                  <caesura/> +                        śukasārike 
-                  mayūrakaṇṭhapratimo jāyate pi duḥsahaḥ |</l>+                        <caesura/> 
 +                         haṃsa kṣvelati tya<lb n="2"/>rthaṃ kū<gap extent="1" reason="insertion in 
 +                            the line above" unit="char"/>jate bhṛṅgarājakaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.30">cako<cb/>rasyāki vairāgyaṃ jāyate kṣipram eva tu |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.33ab"><unclear>pṛ</unclear>ṣabho visṛjaty aśraṃ muñcate viṭ ca 
 +                        markaṭaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.31">dṛṣṭvānnaṃ viṣasaṃsṛṣṭaṃ mriyate jīvajīvakaḥ | 
-                  <caesura/> 
-                  kokilaḥ svaravaikṛtyaṃ kro<cb/>ñcastu madamarcchati |</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.32">hṛṣyenmayūramudvigne <unclear>krośete</unclear> śukasārike | +                    <l xml:id="SS.5.1.34cd">upa<cb n="1"/>kṣiptasya cānnasya vāṣpeṇordhvam udīyatā 
-                  <caesura/> +                        |</l>
-                  haṃsa kṣvelati cātya<lb n="2"/>rthaṃ kū<unclear extent="1" unit="char"/>jate +
-                  bhṛṅgarājakaḥ |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.33">pṣato visṛjatyaśruṃ muñcate viṣṭā markaṭāḥ |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.35">htpīḍā bhrāntanetratvaṃ śiroduḥkhañ ca jāyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatra nasyāñjane kuṣṭhaṃ lā<cb n="2"/>majjaṃ naladaṃ madhuḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.34">upa<cb/>kṣiptasya cānnasya vāṣpaiṇaurvvamudīyatā |</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.35">hṛtpīḍā bhrāntanetratvaṃ śiroduḥkhañca jāyate | 
-                  <caesura/> 
-                  tatra nasyāñjate kuṣṭhaṃ lā<cb/>majjaṃ naladaṃ madhuḥ |</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.36">hṛdicandanalepaś ca tathā sukhamavāpnuyāt |</l>+                    <l xml:id="SS.5.1.36cd">hṛdi candanalepaś ca tathā sukham avāpnuyāt |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.37">pāṇiprāptaṃ pā<lb n="3"/>ṇidāhaṃ nakhaśātaṅkaroti ca | +                    <l xml:id="SS.5.1.37">pāṇiprāptaṃ pā<lb n="3"/>ṇidāhaṃ nakhaśātaṅ karoti ca | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  tatra pralepaḥ śyāmendragopasomotpalāni ca |</l>+                         tatra pralepaḥ śyāmendra<pc> </pc>gopa<pc> </pc>somotpalāni ca |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.38">sa cetpramādānmohādvā tadbhuṃkte bhojanaṃ yadi | +                    <l xml:id="SS.5.1.38">sa cet pramādān mohād vā tad bhuṃkte bhojanaṃ yadi | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  tatosyāṣṭhīlavajjihvā jāyate rasavedanī |</l>+                         tato syāṣṭhīlavaj jihvā jāyate rasavedanī |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.39">tudyate dahyate cā<cb/>pi śleṣmā cāsya prasicyate | +                    <l xml:id="SS.5.1.39">tudyate dahyate cā<cb n="2"/>pi śleṣmā cāsya prasicyate | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  tatra vāṣperitaṃ karma yac ca syād dantakāṣṭhikaṃ |</l>+                         tatra vāṣperitaṃ karma yac ca syād dantakāṣṭhikaṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.40">mūrcchāṃ cha<lb n="4"/>rdiṃ roṣaharṣamādhmānaṃ dāham eva ca | +                    <l xml:id="SS.5.1.40">mūrcchā ccha<lb n="4"/>rdiṃ romaharṣam ādhmānaṃ dāham eva 
-                  <caesura/> +                        ca | 
-                  indriyāṇāñ ca vaikṛtyaṃ kuryād āmāśayaṃ<cb/> gataṃ |</l>+                        <caesura/> 
 +                         indriyāṇāñ ca vaikṛtyaṃ kuryād āmāśayaṃ<cb n="1"/> gataṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.41">tatrāśu madanālāvuvimvīkośātakīphalaiḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.41">tatrāśu madanālāvuvimvīkośātakīphalaiḥ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  chardanaṃ dadhyudaśvibhyām athavā tāṇḍulāmvunā |</l>+                         chardanaṃ dadhyudaśvibhyām athavā tāṇḍulāmvunā |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.42">dāhaṃ mūrcchā<cb/>matīsāraṃ tṛṣṇām indriyavaikṛtaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.42">dāhaṃ mūrcchā<cb n="2"/>m atīsāraṃ tṛṣṇām indriyavaikṛtaṃ 
-                  <caesura/> +                        
-                  <unclear extent="1" unit="syllables">bhū</unclear>ṭopaṃ pāṇḍutāṃ kārya +                        <caesura/> 
-                  kuryātpakvāśayaṃ ga<unclear extent="1" reason="torn" unit="char">taṃ</unclear></l>+                         āṭopaṃ pāṇḍutāṃ kārśyaṃ kuryāt pakvāśayaṃ gata<unclear extent="1" 
 +                            reason="torn" unit="char">ṃ</unclear></l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.43">tatra nīlīphalaṃ <unclear>śuka</unclear> sasarpiṣkaṃ +                    <l xml:id="SS.5.1.43"><lb n="5"/>tatra nīlīphalaṃ śreṭhaṃ sasarpiṣkaṃ virecanaṃ 
-                  virecanaṃ | +                        
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  dadhnā dūṣīviṣāriś ca peyo madhu<cb/>sapāyataḥ |</l>+                         dadhnā dūṣīviṣāriś ca peyo madhu<cb n="1"/>samāyutaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.44">dravadravyeṣu sarveṣu kṣīramadyodakādiṣu | +                    <l xml:id="SS.5.1.44">dravadravyeṣu sarveṣu kṣīramadyodakādiṣu | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  bhavanti vividhā rājyaḥ phenavadvudajanma ca |</l>+                         bhavanti vividhā rājyaḥ phenabudbudajanma ca |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.45">chā<cb/>yā cātra na dṛśyante dṛśyante yadi vā punaḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.45">chā<cb n="2"/>yā cātra na dṛśyante dṛśyante yadi vā punaḥ 
-                  <caesura/> +                        
-                  bhavanti vikṛtā chidrās tanvyo vā vikṛtā<lb n="6"/>s tathā |</l>+                        <caesura/> 
 +                         bhavanti vikṛtā chidrās tanvyo vā vikṛtā<lb n="6"/>s tathā |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.46">śākasūpāṃ<unclear extent="1" unit="char"/>māṃsāni klinnāni +                    <l xml:id="SS.5.1.46">śākasūpāṃṇa<pc> </pc>māṃsāni klinnāni virasāni ca | 
-                  virasāni ca | +                        <caesura/> 
-                  <caesura/> +                         sadyaḥ paryuśitānīva<cb n="1"/> vigandhīni bhavanti ca |</l>
-                  sadyaḥ paryuśitānīva<cb/> vigandhīni bhavanti ca |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.47">gandhavarṇṇarasair hīnāḥ sarve bhakṣyāḥ phalāni ca | +                    <l xml:id="SS.5.1.47">gandhavarṇṇarasair hīnāḥ sarve bhakṣyāḥ phalāni ca | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  pakvānyāśuḥ praku<unclear>rva</unclear>nte pākamā<cb/>māni yānti ca |</l>+                         pakvāny āśuḥ prakuthyante pākam ā<cb n="2"/>māni yānti ca |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.48">viśīryante kūrcakastu dantakāṣṭhagate viṣe | +                    <l xml:id="SS.5.1.48">viśīryante kūrcakas tu dantakāṣṭhagate viṣe | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  jihvādantauṣṭhamāṃ<unclear extent="2" reason="torn" unit="syllables+                         jihvādantauṣṭhamāṃ<unclear extent="2" reason="torn" unit="char
-                     >seṣu</unclear><pb n="144r"/> śvayathuś copajāyate |</l>+                            >seṣu</unclear
 +                        <milestone facs="144r IMG_0010.JPG" n="144r" unit="digital-image"/><pb 
 +                            facs="117" n="144r"/><lb n="1"/>śvayathuś copajāyate |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.49">athāsya dhātakīpuṣpajam vvāmrāsthiharīkakaiḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.49">athāsya dhātakīpuṣpa<pc> </pc>jamvvāmrāsthi<pc 
-                  <caesura/> +                        > </pc>harīkakaiḥ | 
-                  sakṣaudraiḥ<cb/> pracchite śophe kartavyaṃ pratisāraṇaṃ |</l>+                        <caesura/> 
 +                         sakṣaudraiḥ<cb n="1"/> pracchite śophe kartavyaṃ pratisāraṇaṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.50">athavāṅkauṇṭhamūlāni tvacaḥ saptachadasya vā | +                    <l xml:id="SS.5.1.50">athavāṅkollamūlāni tvacaḥ saptachadasya vā | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  śi<unclear>rī</unclear>ṣamāṣakāś cāpi karta<cb/>vyaṃ pratisāraṇaṃ |</l>+                         śirīṣamāṣakād vāpi karta<cb n="2"/>vyaṃ pratisāraṇaṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.51">jihvānirlekhakavalau dantakāṣṭhavadādiśet | +                    <l xml:id="SS.5.1.51">jihvānirlekhakavalau dantakāṣṭhavad ādiśet | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  picchalo vahulo<lb n="2"/>bhyaṅgo vivarṇaś ca viṣānvitaḥ |</l>+                         picchalo vahalo <lb n="2"/>bhyaṅgo vivarṇaś ca viṣānvitaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.52">sphoṭajanmarujāsrāvastvakpākaḥ sveda<unclear>me</unclear>va ca |<cb/> +                    <l xml:id="SS.5.1.52">sphoṭā<pc> </pc>janmarujāsrāvas tvakpākaḥ sveda<unclear>
-                  <caesura/> +                            e</unclear>va ca |<cb n="1"/> 
-                  dāraṇañcāpi māṃsānāmabhyaṅge viṣadūṣite |</l>+                        <caesura/> 
 +                         dāraṇañ cāpi māṃsānām abhyaṅge viṣadūṣite |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.53">tatra sītāmvusiktasya kartavyam anulepanaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.53">tatra sītāmvusiktasya kartavyam anulepanaṃ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  candanantagaraṃ kuṣṭhamu<cb/>śīraṃ veṇupatrikā |</l>+                         candanan tagaraṃ kuṣṭham u<cb n="2"/>śīraṃ veṇupatrikā |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.54">somavalyamṛtā śvetā padmaṃ kālīyakan tathā | +                    <l xml:id="SS.5.1.54">somavalyamṛtā śvetā padmaṃ kālīyakan tathā | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  kapittharasa<unclear>mū</unclear><lb n="3"/>trābhyāṃ pālaṃ tac ca pūjyate |</l>+                         kapittharasapa<lb n="3"/>trābhyāṃ pāṇa<add place="bottom" resp="scribe">
 +                            e</add>tac ca pūjyate |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.55">utsādane parīṣeke kaṣāye sānulepane | +                    <l xml:id="SS.5.1.55">utsādane parīṣeke kaṣāye sānulepane | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  śayyā<cb/>vastratanutreṣu vidhyādabhyagavadbhiṣak |</l>+                         śayyā<cb n="1"/>vastratanutreṣu vidyād abhyagavad bhiṣak |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.56">keśaśātaḥ śiroduḥkhaṃ khebhyaś ca rudhirāgamaḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.56">keśaśātaḥ śiroduḥkhaṃ khebhyaś ca rudhirāgamaḥ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  granthijanmottamāṅge ca<cb/>viṣajuṣṭevalekhane |</l>+                         granthijanmottamāṅge ca <cb n="2"/>viṣajuṣṭe valekhane |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.57">tatra pralepo vahuśo bhāvitā kṛṣṇamṛttikā | +                    <l xml:id="SS.5.1.57">tatra pralepo vahuśo bhāvitā kṛṣṇamṛttikā | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  ṛṣyapi<unclear extent="1" reason="torn" unit="char">tta</unclear>ghṛ<lb n="4" +                         kapi<unclear extent="1" reason="torn" unit="char">tta</unclear>ghṛ<lb 
-                  />taśyāmāpālindītaṇḍulīyakaiḥ |</l>+                            n="4"/>ta<pc> </pc>śyāmāpālindī<pc> </pc>taṇḍulīyakaiḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.58">gomayasvaraso vāpi hito vā mālatī ra<cb/>saḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.58">gomayasvaraso vāpi hito vā mālatīra<cb n="1"/>saḥ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  raso mūṣikakarṇyā vā dhūmo vāgārasaṃjñitaḥ ||</l>+                         raso mūṣikakarṇyā vā dhūmo vāgārasaṃjñitaḥ ||</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.59">śirobhyaṅgaḥ śirastrāṇaṃ snānamuṣṇīṣam eva ca | +                    <l xml:id="SS.5.1.59">śiro 'bhyaṅgaḥ śirastrāṇaṃ snānam uṣṇīṣam eva ca | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  srajaś ca <cb/> viṣasaṃsṛṣṭāḥ sādhayed avalekhanā<del>va</del>t |</l>+                         srajaś ca <cb n="2"/> viṣasaṃsṛṣṭāḥ sādhayed avalekhanā<del>va</del>t |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.60">mukhālepe mukhaśyāvaṃ yuktam abhyaṅgala<lb n="5"/>kṣaṇaiḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.60">mukhālepe mukhaśyāvaṃ yuktam abhyaṅgala<lb n="5"/>kṣaṇaiḥ 
-                  <caesura/> +                        
-                  padminīkaṇṭakaprakhyaiḥ kaṇṭakaiś copacīyate |</l>+                        <caesura/> 
 +                         padminīkaṇṭaka<pc> </pc>prakhyaiḥ kaṇṭakaiś copacīyate |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.61">tatra kṣaudraghṛtaṃ<cb/> pānamālepaś candanaṃ ghṛtaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.61">tatra kṣaudraghṛtaṃ<cb n="1"/> pānam ālepaś candanaṃ 
-                  <caesura/> +                        ghṛtaṃ | 
-                  payasyā madhukā phañjī vandhujīva punarṇṇavā ||</l>+                        <caesura/> 
 +                         payasyā madhukā phañjī vandhujīva punarṇṇavā ||</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.62">asvāsthyam kuñjarādīnāṃ lālāśra<cb/>vaṇam eva ca | +                    <l xml:id="SS.5.1.62"> asvāsthyaṅ kuñjarādīnāṃ lālāsra<cb n="2"/>vaṇam eva ca | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  yātuś ca sphoṭa<unclear extent="6" unit="syllables"/>meḍhragudeṣv atha |</l>+                         yātuś ca sphoṭa<unclear>naṃ</unclear>māsrāvau muṣka<pc 
 +                            > </pc>meḍhra<pc> </pc>gudeṣv atha |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.63">tatrābhyaṃgavadāya<lb n="6"/>ṣṭe yātrivāhanayoḥ kriyāṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.63">tatrābhyaṃgavad āca<lb n="6"/>ṣṭe yātrivāhanayoḥ kriyāṃ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  śoṇitāgamanaṃ khebhyaḥ śirorukkaphasaṃ<cb/>śravaḥ | </l>+                         śoṇitāgamanaṃ khebhyaḥ śiroruk kaphasaṃ<cb n="1"/>sravaḥ | </l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.64">nasyadhūmagate liṅgam indriyāṇāñ ca vaikṛtaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.64">nasyadhūmagate liṅgam indriyāṇāñ ca vaikṛtaṃ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  tatra sarpirgavādīnāṃ dugdhaiḥ sātiviṣaiḥ śritaṃ |<cb/></l>+                         tatra sarpirgavādīnāṃ dugdhaiḥ sātiviṣaiḥ śritaṃ |<cb n="2"/></l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.65">nasyaṃ pānañca vihitaṃ śītaṃ samadayantikaṃ || +                    <l xml:id="SS.5.1.65">nasyaṃ pānañ ca vihitaṃ śītaṃ samadayantikaṃ || 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  gandhahānirvivarṇṇatvaṃ puṣpāṇāṃ mlā<lb n="7"/>natā tathā |</l>+                         gandhahānir vivarṇṇatvaṃ puṣpāṇāṃ mlā<lb n="7"/>natā tathā |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.66">jighrataś ca śiroduḥkhaṃ vāripūrṇṇe ca locane | +                    <l xml:id="SS.5.1.66">jighrataś ca śiroduḥkhaṃ vāripūrṇṇe ca locane | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  ta<cb/>treṣṭaṃ vāṣpikaṃ karma mukhālepe ca ya smṛtaṃ ||</l>+                         ta<cb n="1"/>treṣṭaṃ vāṣpikaṃ karma mukhālepe ca yat smṛtaṃ ||</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.67">karṇṇatailagate śrotre vaikṛtyaṃ śophavedanā | +                    <l xml:id="SS.5.1.67">karṇṇatailagate śrotre vaikṛtyaṃ śophavedanā | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  karṇṇaśrāvaś ca ta<cb/>trāśuḥ kartavyaṃ pratipūraṇaṃ |</l>+                         karṇṇāsrāvaś ca ta<cb n="2"/>trāśuḥ kartavyaṃ pratipūraṇaṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.68">svaraso vahuputrāyāḥ<unclear extent="1" reason="torn" +                    <l xml:id="SS.5.1.68">svaraso vahuputrāyāḥ <gap extent="8" reason="torn" 
-                     unit="pada"/><pb n="144v"/> +                            unit="char"/><milestone facs="144v 20IMG_0011.JPG" n="144v" 
-                  <caesura/> +                            unit="digital-image"/><pb facs="118" n="144v"/><lb n="1"/>taṃ | 
-                  somavalkarasaś cāpi suśīto hitamiṣyate |</l>+                        <caesura/> 
 +                         somavalkarasaś cāpi suśīto hitam iṣyate |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.69">rūpadeho dāhaś ca veda<cb/>nādṛṣṭivibhramaḥ | +                    <l xml:id="SS.5.1.69">ropadehau dāhaś ca veda<cb n="1"/>nā dṛṣṭivibhramaḥ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  añjane viṣasaṃsṛṣṭe bhavedāndhyamathāpi vā |</l>+                         añjane viṣasaṃsṛṣṭe bhaved āndhyam athāpi vā |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.70">tatra sadyo ghṛtaṃ peyaṃ tarpaṇca samāgadhaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.70">tatra sadyo ghṛtaṃ peyaṃ tarpa<unclear>ai</unclear> ca 
-                  <caesura/> +                        samāgadhaṃ | 
-                  a<cb/>ñjanaṃ meṣaśṛṅgasya niryāso varuṇasya ca |</l>+                        <caesura/> 
 +                         a<cb n="2"/>ñjanaṃ meṣaśṛṅgasya niryāso varuṇasya ca |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.71">kapitthameṣaśṛṅga<unclear extent="9" reason="torn" 
-                     unit="syllables"/></l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.72">śophaḥ svāpas tathā srāvaḥ pādayoḥ sphoṭajanma ca |</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.73">bhavanti viṣaduṣṭābhyāṃ<cb/> pādukābhyāmasaṃśayaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.71cd">kapittha<pc> </pc>meṣaśṛṅga<gap extent="9" reason="torn" 
-                  <caesura/> +                            unit="char"/></l>
-                  upānatpādapīṭhāni pādukābhyāṃ prasādhayet |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.74">bhūṣaṇāni hatārcīṃṣi na vibhānti yathā<cb/> purā | 
-                  <caesura/> 
-                  svāni sthānāni hanyuś ca dāhapākāvadāruṇaiḥ |</l> 
  
-               <l xml:id="SS.5.1.75">pādukābhūṣaṇeṣūktamabhyaṃga<lb n="3"/>vidhimācaret | +                    <l xml:id="SS.5.1.72cd">śophaḥ svāpas tathā srāvaḥ dayoḥ sphoṭajanma ca |</l>
-                  <caesura/> +
-                  viṣopasargau vāṣdirbhūṣaṇānto ya īritaḥ |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.76">upadravāṃ<cb/>statra vīkṣya vidadhīta cikitsitaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.73">bhavanti viṣaduṣṭābhyāṃ<cb n="1"/> pādukābhyām asaṃśayaṃ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  mahāsugandhamagadaṃ yaṃ pravakṣyāmi tambhiṣak |</l>+                         upānatpādapīṭhāni pādukābhyāṃ prasādhayet |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.77">pānālepananasyeṣu vidadhī<cb/>tāñjaneṣu ca |+                    <l xml:id="SS.5.1.74">bhūṣaṇāni hatārcīṃṣi na vibhānti yathā<cb n="2"/> purā | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  virecanāni tīkṣṇāni kuryātpracchardanāni ca |</l>+                         svāni sthānāni hanyuś ca dāhapākāvadāruṇaiḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.78">śirāś ca vyadhayet<unclear>prāptā</unclear><lb n="4"/> prāptaṃ +                    <l xml:id="SS.5.1.75">pādukābhūṣaṇeṣūktam abhyaṃga<lb n="3"/>vidhim ācaret 
-                  visrāvaṇaṃ yadi +                        <caesura/> 
-                  <caesura/> +                         viopasargo ṣpādir bhūṣaṇānto ya īritaḥ |</l>
-                  mūikājaruhā pi haste vaddhā tu bhūpateḥ |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.79">karo<cb/>ti nirviaṃ sarvamannaṃ viṣasamāyutaṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.76">upadravāṃ<cb n="1"/>s tatra vīkya vidadhīta cikitsitaṃ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  hṛdayāvaraṇaṃ nityaṃ kuryāc ca mitramadhyagaḥ |</l>+                         mahāsugandham agadaṃ yaṃ pravakṣyāmi tam bhiṣak |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.80">pivedghṛtamajeyākhyama<cb/>mṛtaṃ cāpy +                    <l xml:id="SS.5.1.77">pānālepananasyeṣu vidadhī<cb n="2"/>tāñjaneṣu ca |
-                     a<unclear>nūktavān</unclear> | +                        <caesura/> 
-                  <caesura/> +                         virecanāni tīkṣāni kuryāt pracchardanāni ca |</l>
-                  sarpiḥ kṣaudraṃ dadhipayaḥ pivedvā śītalañjalaṃ |</l>+
  
-               <l xml:id="SS.5.1.81">godhāmayū<lb n="5"/>ranakulāṃ pṛṣatā hariānapi +                    <l xml:id="SS.5.1.78">śirāś ca vyadhayet prāptāḥ<lb n="4"/> prāptaṃ visrāvaaṃ 
-                  <caesura/> +                        yadi 
-                  viaghnānāñca satataṃ rasāsteṣāṃ pive<cb/>dapi |</l>+                        <caesura/> 
 +                         mūikājaruhā vāpi haste vaddhā tu bhūpateḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.82">godhānakulamāseu hariṇasya ca vuddhimāṃ | +                    <l xml:id="SS.5.1.79">karo<cb n="1"/>ti nirviṣaṃ sarvam annaṃ viasamāyutaṃ | 
-                  <caesura/> +                        <caesura/> 
-                  dadyātsupiṣṭāṃ pālindīṃ madhukaṃ śarkarantathā |</l>+                         hṛdayāvaraṇaṃ nityaṃ kuryāc cāmitramadhyagaḥ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.83">śarka<cb/>rātiviṣe deye yūre samahauṣadhe +                    <l xml:id="SS.5.1.80">pived ghṛtam ajeyākhyam a<cb n="2"/>mṛtaṃ cāpy abhuktavān 
-                  <caesura/> +                        
-                  pārate cāpi deyā syuḥ pippalyaḥ sama<lb n="6"/>hauṣadhāḥ |</l>+                        <caesura/> 
 +                         sarpiḥ kaudraṃ dadhi payaḥ pived vā śītalañ jalaṃ |</l>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.84">sakṣaudraḥ saghṛtaḥ <unclear>śī</unclear>taḥ nimvayūṣa hitas +                    <l xml:id="SS.5.1.81">godhāmayū<lb n="5"/>ranakulāṃ pṛṣatā hariṇān api | 
-                  tathā | +                        <caesura/> 
-                  <caesura/> +                         viṣaghnānāñ ca satataṃ rasās teṣāṃ pive<cb n="1"/>d api |</l> 
-                  viṣāghnā<cb/>ni ca seveta bhakṣyabhojyāni vuddhimān |</l>+ 
 +                    <l xml:id="SS.5.1.82">godhānakulamāṃseṣu hariṇasya ca vuddhimāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dadyāt supiṣṭāṃ pālindīṃ madhukaṃ śarkaran tathā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.1.83">śarka<cb n="2"/>rātiviṣe deye māyūre samahauṣadhe | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pārṣate cāpi deyā syuḥ pippalyaḥ sama<lb n="6"/>hauṣadhāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.1.84">sakṣaudraḥ saghṛtaḥ śītaḥ nimvayūṣa hitas tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣāghnā<cb n="1"/>ni ca seveta bhakṣyabhojyāni vuddhimān |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.1.85">pippalīmadhukakṣaudraśarkarekṣurasāmvubhiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         cchardayed guptahṛdayo yadi<cb n="2"/> pītaṃ bhaved viṣam iti || </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.1.colophon">kalpe 1 || ❈ ||</l> 
 +                </div> 
 + 
 +                <div n="2" subtype="adhyāya"> 
 + 
 + 
 +                    <milestone ana="line 6" facs="144v IMG_0011.JPG" n="144v" unit="digital_image"/> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.1">athātaḥ sthāvara<pc> </pc>viṣavijñānīyaṃ <abbr 
 +                            type="suspension">vyā</abbr><ex>khyāsyāmaḥ</ex> ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.3"><lb n="7"/>sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva dvividhaṃ viṣam ucyate 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daśādhiṣṭhānam ādyan tu dvitīyāṃ ṣo<cb n="1"/>ḍaśāśrayaṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.4">mūlaṃ patraṃ phalaṃ puṣpaṃ tvak kṣīraṃ sāram eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         niryāso dhātavaś caiva kandañ ca daśamaṃ smṛtaṃ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5a"><cb n="2"/>tatra klītakāśvamāraka<pc 
 +                            > </pc>guñjā<pc> </pc>subhaṅgurā<pc> </pc>karaṭā<pc 
 +                            > </pc>vidyucchikhānanta<pc> </pc>vijayā cety aṣṭau <milestone 
 +                            facs="145r IMG_0081.JPG" n="145r" unit="digital-image"/><pb facs="119" 
 +                            n="145r"/><lb n="1"/>mūlaviṣāṇi ||</l> 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5b"> viṣapatrikā<pc> </pc>lamvaradā<pc 
 +                            > </pc>karambha<pc> </pc>mahākarambhādīni patraviṣā<cb n="1"/>ṇi ||</l> 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5c">kumudavati<pc> </pc>reṇuka<pc 
 +                            > </pc>kuruvaka<pc> </pc>veṇuka<pc> </pc>karañ ca mahākarambha<pc 
 +                            > </pc>nandanā<pc> </pc>kākādīni guñjārūṣkara<pc> </pc>viṣavedikādīnāṃ 
 +                            pha<cb n="2"/>lāni ||</l> 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5d"> ullika<pc> </pc>reṇu<pc 
 +                            > </pc>karambha<pc> </pc>mahākarambhādīnāṃ puṣpāṇi |</l> 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5e"> vallija<pc> </pc>karaghāṭaka<pc> </pc>ka<lb 
 +                            n="2"/>rambha<pc> </pc>nārā<unclear>ca</unclear>kādīnāṃ tvkasāraniryāsāḥ 
 +                        |</l> 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5f"> kumudavati<pc> </pc>dantī<pc 
 +                            > </pc>snuhā<pc> </pc>jālinī<pc> </pc>prabhṛ<cb n="1"/>tīnāṃ kṣīrāṇi 
 +                        |</l> 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5g"> haritāla<pc> </pc>phenāśma<pc 
 +                            > </pc>bhasma<pc> </pc>rakṣe<pc> </pc>prabhṛtīni dhātuviṣāṇi |</l> 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.2.5h"> kālakuṭā<pc> </pc>vatsanābha<pc 
 +                            > </pc>sarṣapa<pc> </pc>kapālaka<pc> </pc><cb n="2"/>kardamaka<pc 
 +                            > </pc>vairāṭaka<pc> </pc>mustakā<pc> </pc>mahāviṣa<pc 
 +                            > </pc>puṣḍarīka<pc> </pc>mūlaka<pc> </pc>hālāhala<pc 
 +                            > </pc>śṛṃgī<pc> </pc>markaṭā<lb n="3"/>dīnāṃ kandāḥ |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.7">udveṣṭanam mūlaviṣaiḥ pralāpo moha eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jṛmbhaṇodveṣṭa<cb n="1"/>naṃ śvāsāḥ jñeyāḥ patraviṣair nṛṇāṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.8">muṣkaśophaḥ phalaviṣaiḥ | dāhodveṣṭanam eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavet puṣpaviṣaiś chardi<cb n="2"/>r ādhmānaṃ svāpam eva ca |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.9">tvaksāraniryāsaviṣair upayuktair bhavanti ha | 
 +                        <caesura/> 
 +                         āsya<pc> </pc>daurgandhya<pc> </pc>pā<lb n="4"/>ruṣya<pc 
 +                            > </pc>śirorukkapha<pc> </pc>saṃsravāḥ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.10">phenāgamaḥ kṣīraviṣair viḍbhede gurujihvatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <cb n="1"/>hṛtpīḍanan dhātuviṣair mūrcchā dāhaś ca tāluni |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.11">prāye<add place="lower-margin">ṇa</add> kālaghātīni viṣāṇy 
 +                        etāni nirdiśet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kandajāni tu tī<cb n="2"/>kṣṇāni teṣām vakṣyāmi vistaraṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.12">sparśājñānaṃ kālakūṭe vepathuś ca sudāruṇaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <lb n="5"/>grīvāstambho vatsanābhe pītaviṇmūtratā tathā |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.13">sārṣape vāyuvaiguṇyam ānā<cb n="1"/>ho granthijanma ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         grīvādaurvalyavāksaṃgau pālakena bhavanti ha |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.14">prase<add place="line-below">kaḥ</add> kardamākhyena 
 +                        viḍbhedo kṣṇoś ca pītatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vairāṭakenāṅgaduḥkhaṃ śirorogaś ca jāyate |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.15">gātrastambho vepathuś ca mustākena pra<metamark cert="low" 
 +                            place="above">.</metamark><lb n="6"/>kīrtitau | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mahāviṣeṇāṅgasādaḥ | dāhodaravivṛddhayaḥ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.16">puṇḍa<cb n="1"/>rīke na raktatvam akṣṇor vṛddhis tathodare 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūlakenāṅgavaivarṇyaṃ gātrastambhaś ca jāyate |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.17">dhyāmaś cire<cb n="2"/>ṇocchvasiti naro hālāhalena tu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śṛṅgīviṣeṇa hṛdaye granthiśūlodbhavo bhṛśaṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.18ab"><lb n="7"/>markaṭenotplavaty ū<cb n="1"/>rdhvaṃ hasaty 
 +                        api daśaty api |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.18cd"> kandajāny ugravīryāṇi yāny uktāni trayodaśaḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.19ab"> jñeyāny uktāni kuśalair yuktā<cb n="2"/>ni 
 +                                daśabhi<choice><orig>rguṇai</orig><corr><
 +                                    ref="#newa-placeholder-mark"/></corr></choice><milestone 
 +                            facs="145v IMG_0082.JPG" n="145v" unit="digital-image"/><pb facs="120" 
 +                            n="145v"/><lb n="1"/>r guṇaiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.19cd"> rūkṣam uṣṇañ ca tīkṣṇañ <unclear>ca</unclear> sūkṣmam 
 +                            āśu<add cert="medium" resp="m. sec.">r</add> vyavāyi ca |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.20">vikāsi viśadañ caiva laghv apā<cb n="1"/>ki ca te daśaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tad raukṣyāt kopayed vātam auṣṇyāt pittaṃ saśoṇitaṃ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.21">taikṣṇyān matim mohayati marmavandhāñ chinatti ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saukṣmyā<cb n="2"/>c charīrāvayavān praviśed vikriyeta ca |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.22">aviśuddham āśu tad dh<add cert="high" resp="m. sec." 
 +                            >i</add>nt<add cert="high" resp="m. sec.">i</add> vyavāyāt prakṛtiṃ 
 +                        bhajet | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <lb n="2"/>vikāsitvād anuviśed doṣān dhātūn malān api|</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.23">vaiśadyāc cāsaktagatir duścikitsañ ca <cb n="1"/>lāghavāt 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         durnirharam apākitvāt tasmāt kleśayate ciraṃ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.24">sthāvarañ jaṅgamam vāpi kṛtri<metamark cert="low" 
 +                            place="above">.</metamark><lb n="2"/>maṃ vāpi yad viṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sadyo <cb n="2"/>mārayate martyaṃ jñeyan daśaguṇa<unclear>n tu 
 +                            tat</unclear> |</l> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.25cd">jīrṇam viṣaghnauṣadhibhir hatam vā dāvāgnivā<lb n="3" 
 +                        />tātapaśoṣitam vā |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.26">svabhāvato vā guṇaviprahīṇaṃ <choice> 
 +                            <corr>vi</corr> 
 +                            <orig ana="unclear"/> 
 +                        </choice>śaṃ hi dūṣīviṣatām upaiti | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <cb n="2"/>vīryālpabhāvād avibhāvanīyaṃ kaphāvṛtatvāt sucirānuvandhi |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.27">tenārdito bhinna<pc> </pc>purīśa<pc> </pc>varṇo 
 +                            vidagdha<pc> </pc>vairasya<pc> </pc>yutaḥ <cb n="2"/> pipāsī | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūrcchāṃ bhramaṃ gadgadavākyamartyo viceṣṭamāno ratim āpnuyāc ca |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.28">āmāśa<lb n="4"/>yasthe phaka<pc> </pc>vātarogī 
 +                        pakvāśayasthe nilapittarogī | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavet samudhvastaśiro<cb n="1"/>ruhāṃgo vilūnapakṣas tu yathā vihaṅgaḥ 
 +                        |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.29">sthitaṃ rasādiṣv ayathāyathoktān karoti dhātuprabhavān 
 +                        vikārān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ko<cb n="2"/>pañ ca śītānilar<pc> </pc>durdineṣu yāty āśu pūrvaṃ śṛṇu tasya 
 +                        liṅgaṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.30">nidrāgurutvañ ca vijṛmbhaṇa<lb n="5"/>ñ ca viśleṣaharṣāv 
 +                        athavāṅgamardaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tataḥ karoty annamadāvipākāv arocakaṃ ma<cb n="1"/>ṇḍala<pc> </pc>koṭhatāñ 
 +                        ca |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.31">māṃsakṣayaṃ pādakarāsyaśophaṃ pralepakacchardim 
 +                        athātisāraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dūṣīviṣaṃ śvāsatṛṣājva<cb n="2"/>rāṃś ca | kuryāt pravṛddhiṃ jaṭharasya 
 +                        cāpi |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.32">unmādam anyaj janayet tathānyad ānāham anya<lb n="6"/>
 +                        kṣapaye ca śuktraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kārśyan tathānyaj janaye ca kuṣṭhaṃ tāṃs tāṃ vikārāṃś ca bahuprakā<cb n="1" 
 +                        />rāṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.33">dūṣitaṃ deśakālā<unclear reason="overwriting" 
 +                            >nnu</unclear>divāsvapnair abhīkṣṇaśaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yasmād vā dūṣayed dhātuṃ tasmād dūṣīviṣaṃ smṛtaṃ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.34">sthāva<cb n="2"/>rasyopayuktasya vege tu prathame nṛṇāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śyāvā jihvā bhavet stabdhā mūrcchā trāsaś ca jāya<lb n="7"/>te |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.35">dvitīye vepathuḥ sādo dāhaḥ kaṇṭharujas tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣañ cāmāśaya<pc> </pc>prāptaṃ kurute hṛdi vedanāṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.36">tā<cb n="2"/>luśoṣas tṛtīye tu śūlañ cāmāśaye bhṛśaṃ 
 +                        bhṛśaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <milestone facs="146r IMG_0013.JPG" n="146r" unit="digital-image"/><pb 
 +                            facs="121" n="146r"/><lb n="1"/>durbale harite <unclear cert="medium" 
 +                            reason="corrected by scribe">śū</unclear>ne jāyete cāsya locane |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.37">pakvāmāśayayos sādo hikkā kā<cb n="1"/>so ntrakūjanaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturthe jāyate vege śirasaś cāpi gauravaṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.38">kaphapraseko vaivarṇyaṃ pārśvabhedaś ca pañcame | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvado<cb n="2"/>ṣaprakopaś ca pakvādhāṇe ca vedanā |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.39">ṣaṣṭhe sañjñāpraṇāśaś ca bhṛṣa <unclear reason="damage" 
 +                            >cāpy a</unclear>tisā<unclear reason="damage">rya</unclear>te || 
 +                        <caesura/> 
 +                        <lb n="2"/>skanda<pc> </pc>pṛṣṭha<pc> </pc>kaṭībhāgāḥ sannirodhaś ca saptame 
 +                        || </l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.40">prathame viṣavege tu vāntaṃ śī<cb n="1"/>tāṃvusecitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarpirmadhubhyāṃ saṃyuktam agadam pā<add place="bottom">ya</add>yen naraṃ 
 +                        |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.41">dvitīye pūrvavad vāntaṃ viriktañ cāpi pāyayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛtīye <cb n="2"/> gadapānan tu hitan nasyaṃ tathāñjanaṃ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.42">sindhuṃ caturthe lpasneham agadam pāyayed bhiṣak | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pa<lb n="3"/>ñcame kṣaudramadhukakvāthayuktaṃ pradāpayet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ṣaṣṭhe tisāravat siddhir avasīden tu saptame | </l> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.44">vegāntare tv anyatame kṛte karmaṇi śītalāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yavāgūṃ saghṛtaṃ kṣaudrām imāṃ dadyād viṣāpahāṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.45"><cb n="2"/>kośavaty agnikaḥ pāṭhā sūryavaly amṛtābhayā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śelū śirīṣakiṇihī haridre vṛha<lb n="4"/>tīdvayaṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.46">punarṇṇavau hareṇuś ca tryūṣaṇaṃ śārivotpale | 
 +                        <caesura/> 
 +                         eṣāṃ yavāgū niḥ<cb n="1"/>kvāthe kṛtā hanti viṣadvayaṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.47">madhukaṃ tagaraṃ kuṣṭhaṃ bhadradāruhareṇavaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mañjiṣṭhailailavālūni nāgapuṣpo<cb n="2"/>tpalaṃ sitā |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.48">viḍaṅgaṃ candanaṃ patraṃ priyaṅgu dhyāmakan tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         haridre dve vṛhatyau ca sāri<lb n="5"/><unclear>vāṅśumatī valā</unclear> 
 +                        |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.49">kalkair eṣāṃ ghṛtaṃ siddham ajeyam iti viśrutaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣā<cb n="1"/>ṇi hanti sarvāni śīghram evājitan tu tat ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.50">dūṣīviṣārttaṃ susvinnam ūrdhvañ cādham ca śodhitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pāyayed agadam mu<cb n="2"/>khyam idaṃ dūṣīviṣāpahaṃ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.51">pippalyo dhyāmakaṃ māṃsī <unclear>lopram elā</unclear> 
 +                        suvarccikā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vāla<lb n="6"/>kaṅ gairiko hemas tathā ca paripelavā |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.52">kṣaudrayukto gado hy eṣa dūṣīvi<cb n="1"/>ṣam apohati || 
 +                        <caesura/> 
 +                         dūṣīviṣārir nāmnā tu na cānyatrāpi vāryate |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.53">jvare dāhe ca hikkāyāṃ <unclear>srunāhe</unclear> 
 +                            sukrasaṃkṣa<cb n="2"/>ye | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śophe ti sāre murcchāyāṃ tvagdoṣe jaṭhare pi ca |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.54">unmāde vepathau caiva ye <unclear>cāpy a</unclear><lb 
 +                            n="7"/>nyā upadravā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yathāsvaṃ teṣu kurvīta viṣaghnair eva bheṣajaiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.2.55">sādhya<cb n="1"/>m ātmavataḥ sadyo yāpyaṃ 
 +                        samvatsarotthitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dūṣīviṣaṃ varjanīyam ato nyad ahitāśina || </l> 
 + 
 +                    <trailer ana="trailer" xml:id="SS.5.2.end">iti kalpe 2 <cb n="2"/> || ❈ 
 +                        ||</trailer> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 + 
 +                <div n="3" subtype="adhyāya"> 
 +                    <milestone ana="line 7" facs="146r IMG_0013.JPG" n="146r" unit="digital_image"/> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.1">athāto jaṅgamaviṣavijñānīyaṃ kalpaṃ 
 +                            <abbr>vyā</abbr><ex>khyāsyāmaḥ</ex> || </l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.3">jaṅgamasya viṣasyoktā<milestone facs="146v IMG_0014.JPG" 
 +                            n="146v" unit="digital-image"/><pb facs="122" n="146v"/><lb n="1"/>ny 
 +                        adhiṣṭhānāni ṣoḍaśa | 
 +                        <caesura/> 
 +                         samāsena mayā yāni vistaras teṣu vakṣyate |</l> 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.3.4">tatra dṛ<cb n="1"/>ṣṭi<pc 
 +                            > </pc>niśvāsa<pc> </pc>daṃṣṭrānakha<pc> </pc>mukha<pc 
 +                            > </pc>mūtra<pc> </pc>purīśārtava<pc> </pc>śukra<pc 
 +                            > </pc>lāṃgūla<pc> </pc>lālāsparśa<pc> </pc>mukha<pc 
 +                            > </pc>sandaṃśāvaśardhita<pc> </pc>gudāsthi<pc> </pc>pitta<pc 
 +                            > </pc>śūka<pc> </pc>śavā<cb n="2"/>ni ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.1"> tatra nisvāsadṛṣṭiviṣāḥ divyāḥ sarpāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.2"> bhaumādaṃṣṭrāviṣāḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.3"> 
 +                        <unclear reason="damage">mā</unclear>rjāra<lb n="2"/><pc 
 +                            > </pc>śva|vānara<pc> </pc> |nara|<pc> </pc>makara|<pc 
 +                            > </pc>maṇḍūka|<pc> </pc>pāka|matsya|<pc> </pc>godhā|<pc 
 +                            > </pc>śambūka|<pc> </pc>praca<cb n="1"/>lākaḥ<pc> </pc>gṛhagoḍikāś 
 +                        catuṣpadāś ca kī<unclear>ṭā</unclear>s tathānye nakhamukhadaṃṣṭrāviṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.4"> kiṭipa<pc> </pc>picciṭā<pc> </pc>kaṣāyavāsika<pc 
 +                            > </pc>sa<cb n="2"/>rṣapaka<pc> </pc>toṭaka<pc> </pc>varcaḥkīṭāḥ | 
 +                        kauṇḍinyā mūtrapurīsaviṣāḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.5"> mūṣikāḥ śukravi<lb n="3"/>ṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.6"> vṛścika<pc> </pc>śvabhrara<pc> </pc>varaki<pc 
 +                            > </pc>matsyocciṭiṅga<pc> </pc>patravṛścikāḥ śūlaviṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.7"> 
 +                        <cb n="1"/>lūtā lālā<pc> </pc>nakha<pc> </pc>mūtra<pc 
 +                            > </pc>purīṣārtava<pc> </pc>śukra<pc> </pc>daṃṣṭāviṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.8"> makṣikā<pc> </pc>kaṇabha<pc> </pc>jalāyukā 
 +                        mukhasandaṃśaviṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.9"> citraśī<cb n="2"/>rṣa<pc> </pc>śarāvakurdi<pc 
 +                            > </pc>śata<pc> </pc>dārūkāri<pc> </pc>medaka<pc> </pc>śārikā 
 +                            mukhasandaṃśa<pc> </pc>daṃṣtrāsya<pc> </pc>sāvasadhita<pc> </pc>gu<lb 
 +                            n="4"/>da<pc> </pc>purīśa<pc> </pc>viṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.10"> viṣahatāsthisarpakaṇṭakavarakimatsyāsthi cetyasthivi<cb 
 +                            n="1"/>ṣāṇi ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.11"> śakalimatsyaraktarājīvakimatsyāḥ pittaviṣā ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.12"> sūkṣma<pc> </pc>tuṇḍocciṭiṅga<pc> </pc>vāraṭi<pc 
 +                            > </pc>śatapadi<pc> </pc>valabhika<cb n="2"/>śṛṅga<pc> </pc>bhramarāḥ 
 +                        śūkaviṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.13"> kīṭasarpadehā<unclear> vya</unclear>savaḥ śavaviṣā 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.5.14"> śeṣās tv a<unclear reason="damage">nu</unclear><lb 
 +                            n="5"/>ktā mukhadaṃśaviṣeṣv eva gaṇayitavyā iti || ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.6">bhavanti 
 +                        <caesura/> 
 +                         rājño rideśe ripa<cb n="1"/>vo jalāni 
 +                        <caesura/> 
 +                         mārgāṃś ca bha<unclear>ktā</unclear>ni ca dūṣayanti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāni praduṣṭāni bhiṣag vipaścid 
 +                        <caesura/> 
 +                         viśodhayed āgamitārthaśuddhaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.7">duṣṭa<cb n="2"/>ñ jalaṃ picchilam asragandhi 
 +                        <caesura/> 
 +                         phenāvṛtaṃ rājibhir āvṛtañ ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         maṇḍūkamatsyaṃ priyate vi<lb n="6"/>haṅgā 
 +                        <caesura/> 
 +                         mattāś ca sānūpacarā bhramanti ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.8"> majjanti ye cātra narāśvanāgās 
 +                        <caesura/> 
 +                         te cchardi<cb n="1"/>mohajvaraśophaśūlān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         arcchanti teṣām apahṛtya rogāṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         duṣṭaṃ jalaṃ śodhayituṃ yateta | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.9">dhavāśvakarṇāv atha pā<cb n="2"/>ribhadraṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         sapāṭalaṃ sidhraka<pc> </pc>muṣkakau ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dagdhvā sarājadrumasomavalkāṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         taṃ bha<subst><del cause="scribal-correction" 
 +                            >smā</del><add>sma</add></subst> śī<lb n="7"/>taṃ vikiret saratsu |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.10">bhasmāñjaliñ cāpi ghaṭe <cb n="1"/> nidhāya 
 +                        <caesura/> 
 +                         viśodhayed īpsitam evam ambhaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṣitipradeśaṃ viṣadūṣitan tu 
 +                        <caesura/> 
 +                         tīrthaṃ śilām vāpy aribhiḥ sthalīm vā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.11"> 
 +                        <cb n="2"/>spṛśanti gātreṇa tu yena yena 
 +                        <caesura/> 
 +                         govājināgāḥ puruṣāḥ striyo vā 
 +                        <caesura/> 
 +                        <damageSpan extent="1"/>d ā<unclear>śu śū</unclear><milestone facs="147r 
 +                            IMG_0022.JPG" n="147r" unit="digital-image"/><pb facs="123" n="147r" 
 +                            /><lb n="1"/>ya<unclear>ty a</unclear>tha dahyate ca 
 +                        <caesura/> 
 +                         śīryanti romāṇi nakhāś ca tasmiṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.12">tatrāpy anantāṃ saha sarvagandhaiḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         pi<cb n="1"/>ṣṭvā surābhiḥ saha yojyamārgāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         siñced athādbhiś ca mṛdanvitābhir 
 +                        <caesura/> 
 +                         mārgo 'sti cānyo yadi tena gacchet ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.13">tṛṇeṣu bha<cb n="2"/>kteṣu ca dūṣiteṣu 
 +                        <caesura/> 
 +                         sīdanti mūrcchanti vamanti cānye | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viḍbhedam arcchanty athavā mri<unclear reason="damage">ya</unclear>nte 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="damage">teṣā</unclear>ṃ<lb n="2"/> cikitsām prayated 
 +                        yathoktāṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.14">viṣāpahair vyāpy agadaiḥ pralipya 
 +                        <caesura/> 
 +                         vādyāni citrāṇy upa<cb n="1"/>vādayeta | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tārāvitāraḥ sasurendragopas 
 +                        <caesura/> 
 +                         tenaiva tulyaḥ kuruvindabhāgaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.15">pittena yuktaḥ kapilāhvayena 
 +                        <caesura/> 
 +                         vā<cb n="2"/>dyapraleyo bhihitaḥ praśastaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vādyasya śabdena hi yānti nāśaṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣāṇi ghorāṇy a<lb n="3"/>pi yāni tatra ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.16">dhūme nile vā viṣasamprayukte 
 +                        <caesura/> 
 +                         khagāḥ bhramantaḥ prapatanti bhūmau | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kāsapratiśyāyaśirovikārān 
 +                        <caesura/> 
 +                         archanti tīvrāṃ nayanāmayāṃś ca ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.17">lākṣāharidrātiviṣābhayāś ca 
 +                        <caesura/> 
 +                         savakraku<cb n="2"/>ṣṭhātiviṣāhareṇu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         priyaṅgavaś cāpyanile nidhāya 
 +                        <caesura/> 
 +                         dhūmānilau tena viśodhayīta ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.18"><lb n="4"/>prajām imāḥ vrahmaṇaḥ padmayoneḥ sṛjataḥ kila | 
 +                        <caesura/> 
 +                         akarod vighnam asuraḥ <cb n="1"/> kaiṭabho nāma darpitaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.19">tataḥ kruddhasya vadanād vrahmaṇas tejasām nidheḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         krodho vigrahavāṃ bhūtvā niṣpapātātidā<cb n="2"/>urṇaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.20">sa tan dadāha garjantam antakābham mahāsuraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tato suraṅ ghātayitvā tatte<unclear reason="wormhole">jo </unclear>va<lb 
 +                            n="5"/>rdhatādbhutaṃ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.21">tato viṣādo daityānām abhavat tan nirīkṣya vai | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣādajananatvā<cb n="1"/>c ca viṣam ity abhidhīyate ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.22">tataḥ sṛṣṭvā prajāḥ paścāt tadā taṃ krodham īśvaraḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vyāveśayata bhūteṣu sthāvareṣu careṣu <cb n="2"/> ca ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.23">yathāvya<add place="below">kta</add>rasan toyam antarīkṣāt 
 +                        mahīgataṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         teṣu teṣu pradeśeṣu rasaṃ<lb n="6"/> tan tan nigacchati ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.24">evam eṣa <unclear reason="signs_of_overwriting">viṣaṃ 
 +                            sadya</unclear> dravyam prāpyāvatiṣṭhate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         svabhāvād <cb n="1"/> eva tat tasya rasaṃ samanuvartate |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.25">viṣe yasmād guṇāḥ sarve tīkṣṇāḥ prāyena santi vai | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣaṃ sarvam ato jñeyaṃ sa<cb n="2"/>rvadoṣaprakopanaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.26">te tu vṛttīḥ prakupitāḥ jahati svā viṣārditāḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         nopayā<lb n="7"/>ti viṣam pākam ataḥ prāṇāṃ ruṇaddhi ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.27">śleṣmaṇāvṛtamārgatvād ucchvāso vi<cb n="1"/>nivāryate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         visaṃjñaḥ sati jīve pi tasmāt tiṣṭhati mānavaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.28">śukravat sarvasarpāṇām viṣaṃ sarvaśarīragaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <cb n="2"/>kruddhānām eti cāṅgebhyaḥ śukraṃ nirmathanād iva ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.29">teṣām vaḍiśavad daṃṣṭrā tāsu sajjati <milestone facs="147v 
 +                            IMG_0023.JPG" n="147v" unit="digital-image"/><pb facs="124" n="147v" 
 +                            /><lb n="1"/>cāgataṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         anudvṛttam viṣaṃ tasmān na vimuñcati bhoginaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.30">yasmād atyartham uṣṇañ ca tīkṣṇañ ca <cb n="1"/> paṭhitaṃ 
 +                        viṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ataḥ sarvaviśeṣūktaḥ pariṣekaḥ suśītalaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.31">kīṭeṣu mandaṃ nātyuṣṇam vahuvātakaphaṃ viṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ataḥ kīṭa<cb n="2"/>viṣe cāpi svedo na pratiṣidhyate |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.32cd">svabhāvād avatiṣṭheta prahārādaṃśayor viṣaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.33">pra<unclear reason="damage">khyā</unclear><lb n="2"/>pya 
 +                        deham mṛtayor digdhaviddhābhidaṣṭayoḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         laulyād viṣārditam māṃsaṃ yaḥ khāden mṛta<cb n="1"/>mātrayoḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.34">yathāvi<subst><del resp="scribe" 
 +                            >ā</del><add>a</add></subst>ṣaṃ sa rogeṇa kliśyate mriyate pi vā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ataś cāpy anayor māṃsam abhakṣyaṃ mṛtamātrayoḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.35ab"> muhū<cb n="2"/>rtāt tad upādeyam prahā<subst><add 
 +                                place="inline">rā</add><del>ra</del></subst> daṃśavarjitaṃ </l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l corresp="#SS.1.45.205" xml:id="SS.5.3.35.2"> 
 +                        <metamark function="insertion_marker" place="inline">#</metamark> 
 +                        <add place="bottom"><metamark function="start_insertion" place="inline" 
 +                                >#</metamark><gap quantity="7" reason="damaged" unit="char" 
 +                                /><unclear>taikṣṇyoṣṇyād</unclear> 
 +                            <caesura/> 
 +                             vikāsitvāt tathaiva ca | </add></l> 
 + 
 +                    <!--     above material corresponds to SS.1.45.205ab,  
 +                        where it describes how alcohol affects the body --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.35.add-3"> 
 +                        <add place="bottom"> viṣam etair guṇair yuktaṃ 
 +                            <caesura/> 
 +                             kṣate samanudhāvati 
 +                            <caesura/> 
 +                             vātātapābhyāṃ nihataṃ nirvīyam upajāyate | 
 +                            <caesura/> 
 +                             tasmād viṣahataṃ sarvam 
 +                            <caesura/> 
 +                             bhakṣitan tu na mārayet <metamark function="end_insertion" 
 +                                place="inline">#</metamark> 
 +                        </add> 
 +                    </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.35cd">savātaṃ gṛhadhūmābhaṃ purīṣaṃ yo tisāryate | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.36cd"> phe<lb n="3"/>nam udvamate cāpi viṣapītan tam āviśet 
 +                        ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.37">viṣavyāptam ato hy agni hṛdayaṃ nirda<cb n="1"/>haty api | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tad dhi sthānañ cetanāyāḥ svabhāvād vyāpya tiṣṭhati ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.38">aśvatthadevāyatanaśmaśāna 
 +                        <caesura/> 
 +                         valmīkasandhyāsu catuṣpa<cb n="2"/>theṣu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yāmye ca daṣṭāḥ parivarjanīyāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ṛkṣe narā marmasu ye ca daṣṭāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.39">darvīka<lb n="4"/>rāṇām viṣam āśughāti 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvāṇi corjadviguṇaṃ labha<metamark function="insertion_mark"/>nte | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ajīrṇapittānilapī<cb n="1"/>ḍiteṣu 
 +                        <caesura/> 
 +                         vṛddheṣu vāleṣu vubhukṣiteṣu |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.39.add-1"> unmattamatteṣu bhayārditeṣu 
 +                        <caesura/> 
 +                         tīkṣī bhavet bhinnavalāsaheṣu <metamark function="insertion_mark" 
 +                            >卐</metamark> 
 +                    </l> 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.35.add-1"> 
 +                        <add place="bottom"> 
 +                            <metamark function="start_insertion">卐 </metamark> 
 +                                kṣīṇa<unclear>kṣa</unclear>te garbhiṇī<pc 
 +                                > </pc><unclear>kuṣṭhime</unclear>hi<unclear>rūkṣ</unclear>eṣu<lb 
 +                                n="6"/> deheṣv avaleṣu caiva <metamark function="end_insertion" 
 +                                >卍</metamark>| </add></l> 
 + 
 + 
 +                    <!--            <caesura/> 
 +                        <add place="lower-margin">kośa<unclear extent="12"/> valeṣu caiva</add></l> 
 + 
 +--> 
 + 
 + 
 +                    <!-- line 4 near 2nd hole --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.40cd">śastrakṣate ya<cb n="2"/>sya na raktam asti 
 +                        <caesura/> 
 +                         rājyo latābhiś ca na saṃbhavanti |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.41">śītābhir adbhiś ca na romaharṣo 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣā<unclear cert="low" reason="damage">bhi</unclear><lb n="5"/>bhūtaṃ 
 +                        parivarjayet taṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         jihmaṃ mukhaṃ yasya ca keśaśāto 
 +                        <caesura/> 
 +                         nā sāvasādaś ca sakaṇṭha<cb n="1"/>bhaṅgāḥ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.42">kṛṣṇaḥ saraktaḥ śvayathuś ca daṃśe 
 +                        <caesura/> 
 +                         hanvo sthiratvaṃ sa visarjanīyaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vartir ghanā yasya nireti vaktrād 
 +                        <caesura/> 
 +                         ra<cb n="2"/>ktaṃ sraved ūrdhvam adhaś ca yasya |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.43ab">daṃṣṭrānipātaś caturaś ca yasya 
 +                        <caesura/> 
 +                         taṃ cāpi vaidyaḥ parivarjayī<lb n="6"/>teti ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.3.colophon">kalpe 3 || ❈ ||</l> 
 + 
 +                    <!--naṃ 
 +                        parivarjayet taṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         jihmaṃ mukhaṃ yasya ca keśaśāto 
 +                        <caesura/> 
 +                        nāsāvasādaś ca  sakaṇṭha<cb n="1"/>bhaṅgaḥ | </l> 
 +                     
 +                    <l xml:id="SS.5.3.42.bis">kṛṣṇaḥ saraktaḥ śvayathuś ca daṃśe  
 +                    <caesura/> 
 +                        hanvo sthiratvaṃ sa visarjanīyaḥ || 
 +                    <caesura/> 
 +                         vartir ghanā yasya nireti vakrād 
 +                        <caesura/> 
 +                         ra<cb n="2"/>ktaṃ sraved ūrdhvam adhaś ca yasya |</l> 
 +                     
 +                    <l xml:id="SS.5.3.43.bis">daṃṣṭānipātaś caturaś ca yasya 
 +                        <caesura/> 
 +                        taṃ cāpi vaidyaḥ parivarjayī <lb n="6"/>naṃ 
 +                        parivarjayet taṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                        jihmaṃ mukhaṃ yasya ca keśaśāto 
 +                        <caesura/> 
 +                        nāsāvasādaś ca  sakaṇṭha<cb n="1"/>bhaṅgaḥ | </l> 
 +                     
 +                     
 +                    <l xml:id="SS.5.3.44cd.bis"></l> 
 + 
 +                     
 + 
 +                    --> 
 + 
 +                </div> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                <div n="4" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--            <p resp="Harshal Bhatt" style="prose"> In 5.4, <list> 
 +                            <item>verse no. 29-30 is given after 31</item> 
 +                            <item>32-33 are missing.</item> 
 +                            <item>In the KL 699, Metre Break at SS.5.4.20cd</item> 
 +                    </list></p>--> 
 + 
 + 
 +                    <milestone n="147v" unit="digital_image"/> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.1">athātaḥ sarpa<pc> </pc>daṣṭa<pc> </pc>viṣa<pc 
 +                        > </pc>vijñānīyaṃ kalpaṃ <abbr>vyā</abbr><ex>khyāsyāmaḥ</ex> ||<cb n="1" 
 +                        /></l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.3">dhanvantariṃ mahāprājñaṃ sarvaśāstraviśāradaṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         caraṇāv upasaṅgṛhya suśrutaḥ paripṛcchati ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.4">sarpasaṃkhyāṃ vibhāgaṃ ca da<cb n="2"/>ṣṭalakṣaṇam eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jñānañ ca viṣavegānāṃ bhagavaṃ vaktum arhasi |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.5">tasya tad va<del>va</del>canaṃ śrutvā prā<lb n="7"/>vravīd 
 +                        bhiṣajām varaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         asaṃkhyeyā mahātmāno vāsukītakṣakādayaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.6">ma<cb n="1"/>hīdharāś ca nāgendrāḥ hutāgni<pc 
 +                        > </pc>samavarcasaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ye cāpy ajasraṃ garjanti varṣanti ca tapanti ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.7">sasāgaragiridvīpā<cb n="2"/> yaiś ca sandhāryate mahī | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kruddhā niśvāsadṛṣṭibhyāṃ ye hanyur akhilaṃ jagat |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.8">namas tebhyo<milestone facs="148r IMG_0025.JPG" n="148r" 
 +                            unit="digital-image"/><pb facs="125" n="148r"/><lb n="1"/><unclear 
 +                            reason="torn"> na taiḥ ki</unclear>ñcit kāryam atra cikitsayā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ye tu daṃṣṭrāviṣā bhaumā ye daśaṃte ca mānavān<cb n="1"/></l
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.9">teṣāṃ saṃkhyāṃ pravakṣyāmi yathāvad anupūrvaśaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         aśītir eva sarpāṇāṃ bhidyate te tu pañcadhā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.10">darvīkarā | maṇḍalino rā<cb n="2"/>jīmanta<add 
 +                            place="above"><unclear extent="1" unit="syllable"/></add>s tathaiva ca 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         nirviṣā vaikarañjāś ca trividhās te punaḥ smṛtāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.11">viṃśatiḥ<lb n="2"/> phaninas teṣāṃ ṣaṭ ca maṇḍalinaḥ punaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāvanta eva vijñeyā rājīmantas trayoda<cb n="1"/>śa |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.12">nirviṣā dvādaśa proktā vaikarañjās traya smṛtāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.13">pādābhimṛṣṭā duṣṭā vā kruddhā grāsārthino pi vā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.14">te daśanti mahā<cb n="2"/>krodhās tac ca trividham ucyate 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarpitan daritam vāpi tṛtīyam atha nirviṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarpa<choice cert="low"> 
 +                            <seg>grā</seg> 
 +                            <seg>srā</seg> 
 +                        </choice><lb n="3"/>trāhataṅ kecid icchanti khalu tadvidaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.15">padāni yatra dantānā<del>ṃ</del>m eka<unclear> 
 +                            dve</unclear> vā vahūni vā |<cb n="1"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         nimagnāny alparaktāni yāny udvṛttaḥ karoti caḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.16">cuñcumālakayuktāni vaikṛtyakaraṇāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saṃkṣiptāni saśo<cb n="2"/>phāni vidyāt tat sarpitaṃ bhiṣak |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.17">rājyāḥ salohitā yatra nīlā vā yadi vā sitā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vi<lb n="4"/>jñeyan daritan tat tu bhiṣajālpaviṣānvitaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.18">aśopham alpaduṣṭāsṛk prakṛtistha<cb n="1"/>sya dehinaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         padaṃ padāni vā vidyād aviṣāṇi cikitsakaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.19">sarpaspṛṣṭasya bhīror hi bhayena kupito 'nilaḥ |<cb n="2"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         kasyacit kurute śophaṃ sarpagātrāhatan tu tat |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.20">vyādhitodvignadaṣṭāni jñeyāny alpa<lb n="5"/>viṣāṇi tu || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tathātivāla<pc> </pc>vṛddhadaṣṭam alpaviṣaṃ smṛtaṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.21">suparṇṇadevavrahmarṣi<cb n="1"/><pc> </pc>bhūta<pc 
 +                        > </pc>siddhaniṣevite | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣaghnauṣadhajuṣṭe ca deśe na kramate viṣaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.22">rathāṅgalāṅgalacchatrasvastikāṃkuśadhāri<cb n="2"/>ṇaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jñeyā darvīkarāḥ sarpāḥ phaṇinaḥ śīghragāminaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.23">maṇḍalair vividhaiś ci<lb n="6"/><unclear>ttrāḥ</unclear> 
 +                        pṛthavo mandagāminaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jñeyā maṇḍalinaś cāpi jvalitāgnisamā viṣaiḥ |<cb n="1"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.24">snigdhā vividhavarṇṇābhis tiryag ūrdhvañ ca rājibhiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vicitrā iva ye bhānti rājīmantas tu te smṛtāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.25">muktārūpyapra<cb n="2"/>bhā ye ca kapilā ye ca pannagāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         suvarṇṇābhāḥ sugandhāś ca te jātyā vrāhmaṇāḥ smṛ<lb n="7"/>tāḥ</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.26">kṣatriyāḥ snigdhavarṇṇās tu pannagā bhṛśakopanāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sūryaś candraḥ<cb n="1"/> kṣitiś chatraṃ lakṣyaṃ teṣān tathādrijaṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.27">kṛṣṇā vajraprabhā ye ca lohitā varṇṇatas tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dhūmrāḥ pārāvatābhā<cb n="2"/>ś ca vaiśyās te pannagāḥ smṛtāḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.28"><milestone facs="148v IMG_0026.JPG" n="148v" 
 +                            unit="digital-image"/><pb facs="126" n="148v"/><lb n="1" 
 +                                />mahiṣa<subst><del>dvi</del><add>dvī</add></subst>pivarṇṇābhās 
 +                        tathaiva paruṣatvacaḥ |<cb n="1"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhinnavarṇṇāś ca ye kecic chūdrās te parikīrttitāḥ ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.31">rajanyāḥ prathame yāme sarvāś citrāś caranti ha | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śeṣās tv atho maṇḍali<cb n="2"/>no divā darvīkarās tathā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.29">kopayaṃty anilañ jantoḥ phaṇinaḥ sarva<lb n="2"/> eva tu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pittaṃ maṇḍalinaś cāpi kaphaṃ cānekarājayaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.30">atyalpasamavarṇṇābhyāṃ<cb n="1"/> dvidoṣakaralakṣaṇaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dampatyayogād vijñeyaṃ paravādañ ca vakṣyati |</l> 
 + 
 +                    <!--      
 + 
 +                    --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.34.add-1"> tatra darvīkarāḥ kṛṣṇasarpo mahākṛṣṇaḥ kṛ<cb n="2" 
 +                        />ṣṇodaraḥ | sarvakṛṣṇaḥ śvetaḥ kapoto valāhako mahāsarpaḥ śaṃkhapālo 
 +                            lohi<lb n="3"/>tākṣo gavedhukaḥ parisarpaḥ khaṇḍaphaṇaḥ kūkuṭaḥ padmo 
 +                            mahāpadmaḥ<cb n="1"/> darbhapuṣpo dadhimukhaḥ puṇḍarīkamukho 
 +                        vabhrūkuṭīmukho vicitra puṣpābhikīrṇṇābho girisarpo rijusarpaḥ śve<cb n="2" 
 +                        />tadaro mahāśīrṣo lagardaś ceti || </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.34.add-2"> maṇḍalinas tu ādarśamaṇḍalaḥ śvetamaṇḍalo rakta<lb 
 +                            n="4"/>maṇḍalaḥ pṛṣato devadinnaḥ pilindako vṛddhagonasaḥ panasako 
 +                            mahāpa<cb n="1"/>nasakaḥ veṇupatrakaḥ śiśuko madanakaḥ pālindakaḥ 
 +                        tantukaḥ puṣpapāṇḍuḥ ṣaḍaṅgā gniko vabhru kaṣāyaḥ <cb n="2"/> khaluṣaḥ 
 +                        pārāvato hastābharaṇakaḥ tatraś citrakaḥ eṇīpadaś ceti || </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.34.add-3"> rājīmantas tu<lb n="5"/> puṇḍarīko rājicitro 
 +                        aṅgulirājiḥ dvyaṅgulirājiḥ | vindurājiḥ karda<cb n="1"/>mas tṛṇaśoṣakaḥ 
 +                        svetahanur darbhapuṣpo lohitākṣaś cakrakaḥ kikkisādaś ceti || </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.34.add-4"> nirviṣās tu valāhako hi patā<cb n="2"/>kaḥ 
 +                        śukapatro jagaro dīpyakaḥ | ilikinī | varṣāhīko <unclear>dvyā</unclear>hikaḥ 
 +                        | kṣīrikāpu<lb n="6"/>ṣpaḥ puṣpasakalī 
 +                            jyot<subst><del>i</del><add>ī</add></subst>ratho vṛkṣakaś ceti || </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.34.add-5"> vaikarañjās tu trayāṇāṃ varṇṇā<cb n="1"/>nāṃ 
 +                        vyatirekajās tad yathā | mākuliḥ poṭagalaḥ snigdharājiś ceti || tatra 
 +                        kṛṣṇasarpeṇa gonasyāṃ vaiparī<cb n="2"/>tena vā jāto mākuliḥ | rājilena 
 +                        gonasyāṃ vaiparītyena jātaḥ poṭa<unclear reason="torn">gala</unclear>ḥ || 
 +                            <unclear reason="torn">kṛṣṇa</unclear><lb n="6"/>sarpeṇa rājimatyāṃ 
 +                        vaiparītyena vā jātaḥ snigdharājir iti || teṣāṃ pitṛ<cb n="1"/>vad viṣam 
 +                        utkarṣād dva ꣸ ꣸ ꣸ ꣸ ꣸ ꣸ yor mātṛ<add place="below">va</add>d ity eke | </l> 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.34.5a">evam eṣāṃ sarpāṇām aśītir vyākhyā<cb n="2"/>tāḥ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.35">tatra mahānetrajihvāśirasaḥ <milestone facs="149r 
 +                            IMG_0017.JPG" n="149r" unit="digital-image"/><pb facs="127" n="149r" 
 +                            /><lb n="1"/>pumāṃsaḥ | sūkṣmanetrajihvāśirasaḥ striyaḥ | ubhayalakṣaṇā 
 +                        mandaceṣṭākrodhā na<cb n="1"/>puṃsakā iti ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.36">tatra sarveṣām eva sarpāṇāṃ sāmānyata eva daṣṭalakṣaṇam 
 +                        upadekṣyāmaḥ | kiṃ kāraṇaṃ viṣaṃ hi huta<pc> </pc>hu<cb n="2" 
 +                            />tavaha<pc> </pc>niśita<pc> </pc>nistriṃśāśani<pc> </pc>kalpam āśukāri 
 +                        muhūrttam apy upekṣitam āturam atipāta<lb n="2"/>yati | na cāvakāśo 
 +                            sti<unclear rend="faint">ḥ</unclear> vāksamūham anusartuṃ | pratyekam 
 +                        api ca duṣṭalakṣaṇe<cb n="1"/> bhihite sa<del>rva</del>rpatraividhyāt 
 +                        kriyātraividhyaṃ bhavati | tasmāt traividhyena vakṣyāmaḥ | etad dhy 
 +                        āturahitam asaṃmohakarañ cā<cb n="2"/>sminn eva ca sarvavyañjanāvarodha iti 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.37">tatra 
 +                        dar<subst><del>va</del><add>vī</add></subst>karaviṣeṇa tvaṅ<pc 
 +                            > </pc>nakha<pc> </pc>nayana<pc> </pc>vadana<lb n="3"/><pc 
 +                            > </pc>mūtra<pc> </pc>purīśa<pc> </pc>daṃśa<pc> </pc>kṛṣṇatvaṃ raukṣyaṃ 
 +                        sandhivedanā śirogauravaṃ kaṭīpṛṣṭhagrīvādaurva<cb n="1"/>lyaṃ jṛmbhaṇaṃ 
 +                        svarāvasādaḥ kharukharuko jaḍatā śuṣkodgāraḥ kāsaḥ śvāso hikkā vāyor 
 +                        urdhvagamanaṃ śūlodveṣṭa<cb n="2"/>naṃ kṛṣṇalālāsravaṇaṃ phenāgamanaṃ 
 +                        srotovarodhas tās tāś ca vātavedanā bhavanti ||<lb n="4"/> maṇḍalaviṣeṇa tu 
 +                            tvaṅ<pc> </pc>nakha<pc> </pc>nayana<pc> </pc>daśana<pc 
 +                            > </pc>vadana<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīśa<pc> </pc>daṃ<add 
 +                            hand="later" place="below">śa</add><pc> </pc>pītatvaṃ śītā<cb n="1" 
 +                        />bhilāṣaḥ paridhūpāyanaṃ dāhas tṛṣṇā mado mūrcchā jvaraḥ śoṇitāgamanam 
 +                        ūrdhvam adhaś ca māṃsavasāvasādaḥ | śva<cb n="2"/>yathur daṃśakotho 
 +                        viparītadarśanam āturakopas tās tāś ca pittavedanā bhavanti || <unclear 
 +                            reason="torn">rā</unclear><lb n="5"/>jīmadviṣeṇa tu tvaṅ<pc 
 +                            > </pc>nakha<pc> </pc>nayana<pc> </pc>da<del>ṃ</del>śana<pc 
 +                            > </pc>vadana<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīśā<pc> </pc>daṃśa<pc 
 +                        > </pc>pāṇḍutvaṃ śīta<cb n="1"/>jvaro romaharṣa stavdhatvaṃ gātrāṇām 
 +                        ādaṃśaśophaḥ sāndrakaphaprasekaś chardir akṣṇoḥ kaṇḍū khurakhurakaḥ | 
 +                            ucchvāsa<cb n="2"/> nirodhas tās tāś ca kaphavedanā bhavanti ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.38">tatra puruṣeṇa da<unclear>ṣṭa</unclear> ūrdhvaṃ prekṣate | 
 +                            striyā<lb n="6"/>s tiryaṅ napuṃsakenādha iti || garbhiṇyā pāṇḍumukho 
 +                        ādhmātaś ca bhavati ||<cb n="1"/> sūtikayā kukṣiśūlārttaḥ sarudhiraṃ mehati 
 +                        grāsārthimānnam ākāṃkṣati | vṛddhena cirān mandāś ca vegā bhavanti ||<cb 
 +                            n="2"/> vālenāśus tīkṣṇaś ca | nirviṣeṇāviṣaliṅgaṃ | andhāhikenāndhatvam 
 +                        eke | grasa<unclear reason="torn">nā</unclear><lb n="7"/>d ajagaraḥ 
 +                        prāṇaharo na viṣād iti ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.39">tatra sarvasarpaviṣāṇāṃ sapta<cb n="1"/>viṣavegā bhavanti 
 +                        | tatra darvīkarāṇāṃ prathame vegaviṣaṃ śoṇitaṃ dūṣayati | tatpraduṣṭaṃ 
 +                        kṛṣṇatām upaiti |<cb n="2"/> tena kārṣṇya pipīlikāparisarpa<choice> 
 +                            <orig><unclear>ñca</unclear></orig> 
 +                            <corr>ṇa</corr> 
 +                        </choice>m iva cāṃge bhavanti || <milestone facs="149v IMG_0018.JPG" 
 +                            n="149v" unit="digital-image"/><pb facs="128" n="149v"/><lb n="1" 
 +                        />dvitīye māṃsaṃ dūṣayati | tenātyarthakṛṣṇatā granthayaś ca bhavanti || 
 +                        tṛtīye me<add place="above">do</add> dūṣa<cb n="1"/>yati | tena daṃśakledaḥ 
 +                        śirogauravaṃ cakṣurgrahaṇañ ca bhavati | caturthe koṣṭham anupraviśati | 
 +                        tataḥ kaphapra<cb n="2"/>bhavān doṣāṃ kopayati tena tandrīkaphaprasekaḥ 
 +                        sandhiviśleṣaś ca bhavati || pa<unclear reason="torn">ñca</unclear><lb n="2" 
 +                        />me sthīny anupraviśati tena parvabhedo hikkā dāhaś ca bhavati || ṣaṣṭhe 
 +                        majjām a<cb n="1"/>nupraviśati | tena grahaṇīdoṣā gātragauravam atīsāro 
 +                        hṛtpīḍā mūrcchā ca bhavati || saptame śukram anupraviśa<cb n="2"/>ti vyānañ 
 +                        cātyarthaṃ kopayati kaphañ ca sūkṣmaṃ srotobhyaḥ pracyāvayati | tena 
 +                            śleṣma<lb n="3"/>prādurbhāvaḥ kaṭīpṛṣṭhaskandabhaṅgaḥ 
 +                        sarvaceṣṭhāvighātaḥ ucchvāsavirodho<cb n="1"/> bhavatīti || maṇḍalinān tu 
 +                        prathame vege viṣaḥ śoṇitaṃ dūṣayati | tatpraduṣṭaṃ pītatām upaiti | tena 
 +                            pī<cb n="2"/>tāvabhāsatā paridāhaś ca bhavati || dvitīye māṃsaṃ dūṣayati 
 +                        | tena cātyarthapītā<lb n="4"/>ṅgatā<unclear> śvartha</unclear>paridāho 
 +                            daṃśa<del>ś ca</del> śvayathur bhavati || tṛtīye medo dūṣayati tena<cb 
 +                            n="1"/> kṛṣṇādaṃśakledaḥ svedaś ca bhavati || caturthe pūrvavad 
 +                        anupraviśya jvaram āpādayati || pañcame dāhaṃ sarvagātre<cb n="2"/>ṣu karoti 
 +                        | ṣaṣṭhasaptamayoḥ pūrvavad iti | rājīmatāṃ tu prathame vege śoṇi<lb n="5" 
 +                        />tan dūṣayati || tatpraduṣṭaṃ pāṇḍutām upaiti tena romaharṣaḥ 
 +                        pāṇḍvāvabhāsaś ca puru<cb n="1"/>ṣo bhavati || dvitīye māṃsaṃ dūṣayati tena 
 +                        pāṇḍur atyarthajāḍyañ ca bhavati | tṛtīye medo <add place="below" 
 +                        >dū</add>ṣayati tena daṃśakle<cb n="2"/>do kṣināsāsrāvaś ca bhavati || 
 +                        caturthe pūrvavad anupraviśya manyāstambhaśirogaurava<lb n="6"/>ñ cāpādayati 
 +                        || pañcame vāksaṃgaḥ śītajvarañ ca || ṣaṣṭhasaptamayoḥ pū<cb n="1"/>vad iti 
 +                        ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.40">bhavati || dhātvaṃtareṣu yāḥ sapta kalāḥ saṃparikīrttitāḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="faded">tāḥsv</unclear> ekaikam atikramya vegaṃ prakuru<cb 
 +                            n="2"/>te viṣaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.41">yenāntareṇa tu kalāḥ kālakalpaṃ bhinatti ha | 
 +                        <caesura/> 
 +                         samīraṇenohyamānaṃ<lb n="7"/> tat tu vegāntaraṃ mataṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.42">śūnāṅgaḥ prathame vege paśuḥ pradhyāti duḥkhitaḥ ||<cb 
 +                            n="1"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         dvitīye lālimān kiñci<unclear>ddhṛ</unclear>ṣṭāṅgaḥ pīḍyate hṛdi |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.43">tṛtīyasya śiroduḥkhaṃ karṇṇagrīvāñ ca bhajyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturthe<cb n="2"/> vepate mūḍhaḥ khādaṃ dantāñ jahāty asūn |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.44">kecid vegatrayaṃ prāhur anta<unclear>sve</unclear>deṣu 
 +                            ta<milestone facs="150r IMG_0015.JPG" n="150r" unit="digital-image"/><pb 
 +                            facs="129" n="150r"/><lb n="1"/>dvidaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         vede tu prathame pakṣī dhyāti muhyaty ataḥ paraṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.4.45">dvitīye vihvalaḥ kūjan pakṣī<cb n="1"/>maraṇam arcchati | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kecid ekaṃ vihaṅgeṣu viṣaveṣam uṣanti vai || 
 +                        <caesura/> 
 +                         mārjāranakulādīnāṃ viṣaṃ nātipravartata iti ||</l> 
 + 
 +                    <l ana="trailer" style="prose">kalpe<cb n="2"/><unclear>4</unclear> ||</l> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 +                <div n="5" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--                       <note resp="Harshal Bhatt"> In 5.5, <list> 
 +                                    <item>Missing verses 23cd, 24ab, 25cd, 28cd, 33, 47cd, 51cd, 52, 
 +                                        54cd, 55, 58cd, 78cd, 79-83, 84cd, 85ab</item> 
 +                                    <item>Additions 58.1, 52.1,</item> 
 +                                    <item> Observations - KL 699 Metre break 7ab, 20cd</item> 
 +                                    <item> Missing 25</item> 
 +                                </list> 
 +                            </note> 
 +                    --> 
 +                    <milestone n="150r IMG_0016" unit="digital_image"/> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.1">athātaḥ sarpa<pc> </pc>daṣṭa<pc> </pc>cikitsitaṃ 
 +                            kalpaṃ<abbr>vyā</abbr><ex>khyāsyāmaḥ</ex> ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.3">sarvair evāditaḥ sarpaiḥ<lb n="2"/> śākhādaṣṭasya dehinaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vadhnīyād gāḍham upari daṃśāt tu caturaṃgulaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.4">plotacarmānta<cb n="1"/>valkānāṃ mṛdunānyatamena vā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         na paryeti <del>cā</del>viṣaṃ deham ariṣṭābhir nivāritaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.5">dahed daṃśam athoddhṛtya yatra vandho na jāya<cb n="2"/>te 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ācūṣaṇacchedadāhāḥ sarvatraiva tu pūjitāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.6">pratipūrya mukhaṃ pāṃśo<unclear reason="faded">r</unclear> 
 +                        hitam ā<lb n="3"/>cūṣaṇaṃ bhavet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sandaṣṭavyo thavā sarpo daṣṭamātreṇa jānatā ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.7">atha maṇḍalida<cb n="1"/>ṣṭan tu na kathañ ca dāhayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sa pittaviṣavāhulyād daṃśo dāhād vināśayet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.8">ariṣṭāv api mantrais tu vadhnīyān ma<cb n="2"/>ntrakovidaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sā tu rajvādibhir vaddhā viṣapūtikarī matā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.9">devavrahmarṣivihitāḥ ma<lb n="4"/>ntrāḥ satyatapomayāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavaṃty anatyayāḥ kṣipraṃ viṣaṃ hanyuś ca dustaraṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.10">viṣaṃ te<cb n="1"/>jomayair mantraiḥ satyavrahmatapomayaiḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         yathā nivāryate kṣipraṃ prayuktair na tathauṣadhaiḥ</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.11">mantrāṇāṃ grahaṇaṃ kāryaṃ strī<cb n="2"/>māṃsamadhuvarjinā 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yatāhāreṇa śucinā kuśāstaraṇaśāyinā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.12">gandhamālyopahā<lb n="4"/>raiś ca valibhiś cāpi devatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pūjayet mantrasidhyarthaṃ japahomaiś ca yatnataḥ ||<cb n="1"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.13">mantrās tv avidhinā proktā hīnā vā svaravarṇṇataḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yasmān na siddhim āyāṃti tasmād yojyo gadakramaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.14">daṃśāt samantāc ca<cb n="2"/> sirāṃ vyadhayet kuśalo 
 +                        bhiṣak | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śākhāśrayāṃ lalāṭo ca veddhavyā visṛte viṣe |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.15"><unclear reason="torn">rakta</unclear> ni<lb n="6" 
 +                        />rhriyamānan tu kṛtsnaṃ nirharate viṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmād visrāvayed raktaṃ sā hy asya paramā<cb n="1"/> kriyā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.16">daṃśaṃ samantād agadaiḥ pracchayitvā ca lepayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         candanośīrasiktena vāriṇā cāpi secayet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.17">pā<cb n="2"/>yayec cāgadāṃ tās tāṃ dadhikṣaudraghṛtādibhiḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tadalābhe hitā vā syāt kṛṣṇavalmīkamṛttikā<lb n="7" 
 +                                /><subst><add>|</add><del>ḥ</del></subst></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.18">kovidāraśirīṣārkaṃ kaṭabhīr vāpi bhakṣayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         na pivet tailakaulatthaṃ<cb n="1"/> madyaṃ sauvīrakaṃ ca na |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.19">dravam anyat tu yat kiñcit pītvā pītvā tad uddharet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         prāyo hi vamanenaiva sukhaṃ nirhriyate<cb n="2"/> viṣaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.20">phaṇināṃ viṣavege tu prathamaṃ śoṇitaṃ haret | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dvitī madhusarpirbhyām agadaṃ sa<unclear reason="torn">ha 
 +                            pā</unclear><milestone facs="150v IMG_0014.JPG" n="150v" 
 +                            unit="digital-image"/><pb facs="131" n="150v"/><lb n="1"/>yayet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.21">nastaḥ<pc> </pc>karmāñjane yuṃjyāt tṛtīye viṣanāśanaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vānte caturthe viṣaghnāṃ yavā<cb n="1"/>gūṃ pāyayed bhiṣak <add 
 +                            hand="second_scribe" place="bottom">* śītopacāraṃ puruṣaṃ vegayoḥ 
 +                            pañcaṣaṣṭhayoḥ pāyayet chodhanaṃ tīkṣṇaṃ yavāgūñ cāpi kīrttitā saptame 
 +                            tv avapīḍena śiras tīkṣṇena śodhayet pūrvā maṇḍalināṃ vegā darvīkaravad 
 +                            ācaret tṛtīye ca viriktasya *</add></l> 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.22"><add>śītopacāraṃ puruṣaṃ vegayoḥ pañcaṣaṣṭhayoḥ pāyayet 
 +                            chodhanaṃ tīkṣṇaṃ yavāgūñ cāpi kīrttitā</add></l> 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.23"><add>saptame tv avapīḍena śiras tīkṣṇena 
 +                        śodhayet</add></l> 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.24"><add>pūrvo maṇḍalināṃ vego darvīkaravad ācaret</add></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.26"><add>tṛtīye ca viriktasya </add> 
 +                        <!-- 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.22"> 
 +                        <add place="below"> 
 +                            <unclear reason="faded">śītopacāraṃ puruṣaṃ vegayoḥ 
 +                                pañcaṣaṣṭhayoḥ 
 +                                <caesura/> 
 +                                 pāyayet chodhanaṃ tīkṣṇaṃ yavāgūñ cāpi kīrttitā</unclear> 
 +                        </add> 
 +                    </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.23"> 
 +                        <add place="below">saptame tv avapīḍena śiras tīkṣṇena 
 +                            śodhayet</add> 
 +                    </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.24"> 
 +                        <add place="below">pūrvā maṇḍalināṃ vegā darvīkaravad ācaret</add> 
 +                    </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.26"><add place="below">tṛtīye ca viriktasya</add> 
 +                        yavāgūn dāpayed dhitām | 
 +                        --> yavāgum dāpayed dhitāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturthe pañcame cāpi darvīkaravad ācaret |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.27">kākolyādir hitaḥ ṣa<cb n="2"/>ṣṭhe peyaś ca madhuro gadaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         hito vapīḍe tv agadaḥ saptame viṣanāśanaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.28">atha rāji<lb n="2"/>matāṃ vege prathame śoṇitaṃ haret 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.29">vāṃtaṃ dvitīye tv agadaṃ pāyayed viṣanāśanaṃ |<cb n="1"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛtīyādiṣu triṣv eva vidhir dārvvīkaro hitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.30">ṣaṣṭhe ñjanaṃ tīkṣṇatamam avapīḍaś ca saptame | 
 +                        <caesura/> 
 +                         garbhiṇīvālavṛddhānāṃ si<cb n="2"/>rāvedhavivarjitaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.31">viṣārttiṣu yathoddiṣṭaṃ vidhānaṃ mṛdu śasyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         raktāvasekā<lb n="3"/>ñjanāni naratulyā<subst><del n="2" type="chars" 
 +                                /><add>ny ajā</add></subst>vike |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.32">gavāśvayos ta dviguṇāṃ triguṇaṃ mahiṣoṣṭrayoḥ |<cb n="1"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         caturguṇaṃ tu nāgānāṃ kevalaṃ sarvapakṣiṇāṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.34">deśe prakṛti<pc> </pc>sātmya<pc> </pc>ntu<pc 
 +                        > </pc>viṣavegavalāvalaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pradhārya nipunaṃ vudhyā<cb n="2"/> tataḥ karma samācaret |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.47cd">niḥśeṣaṃ nirharec cainaṃ viṣaṃ paramadurjayaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.48">svalpam a<unclear reason="torn">py a</unclear><lb n="4" 
 +                        />vatiṣṭhaṃ hi bhūyo vegāya kalpate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuryād vā sādavaivarṇṇyajvarakāsasirorujaḥ |<cb n="1"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.49">śoṣaśophapratiśyāyatimirāruci<pc> </pc>jāḍyatāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāsu cāpi yathāyogaṃ pratikarma prayojayet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.50">viṣārttopa<cb n="2"/>dravāṃś cāpi yathāsvaṃ samupācaret || 
 +                        <caesura/> 
 +                         athāriṣṭāṃ vimucyāśuḥ pracchayitvāṃkitaṃ ta<lb n="5"/>yā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.51">vidyāt tatra viṣaṃ skannaṃ bhūyo vegāya kalpate |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.52.add-1"> viṣāpāye nilaṃ kruddhaṃ ja<cb n="1"/>yed 
 +                        anilavāraṇaiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.53">taila<pc> </pc>madya<pc> </pc>kulatthāmbla<pc 
 +                        > </pc>varjair viṣaharāyutaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pittaṃ pittajvaraharaiḥ kaṣāyasneharecanaiḥ |<cb n="2"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.54">kapham āragvadhādyena sakṣaudreṇa gaṇena tu ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.56">gāḍhaṃ vaddhe riṣṭayā pracchite vā tīkṣṇair le<lb n="6" 
 +                        />pair viṣaśeṣeṇa vāpi | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śūne gātre klinnam atyarthapūti śīrṇṇaṃ māṃsaṃ viṣapūti pra<cb n="1" 
 +                        />diṣṭaṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.57">sadya kṣataṃ pacyate yasya jantoḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṛṣṇaṃ raktaṃ sravate dahyate ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śyāvībhūtaṃ klinnam atyarthapūti 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṣatāt māṃsaṃ śī<cb n="2"/>ryate yasya cāpi |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.58">tṛṣṇā mūrcchā jvaradāhau ca yasya digdhāhataṃ taṃ manujam 
 +                        vyavasyet ||<lb n="7"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.58.add-1"> liṅgāny etāny eva vā yasya vidyād vraṇe viṣaṃ yasya 
 +                        dattaṃ pramādāt | 
 +                        <caesura/> 
 +                         digdhāhataṃ vi<cb n="1"/>ṣaṃ juṣṭaṃ vraṇañ ca ye cāpy anye viṣapū<add 
 +                            place="above">tivraṇārttāḥ ||</add></l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.59cd"> 
 +                        <add> teṣāṃ dhīmāṃn adhimāṃsāny apohya jallaukābhiḥ śoṇitaṃ cāpahṛ<cb n="2" 
 +                            />tvā</add> 
 +                    </l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.60">hṛtvā doṣān ūrdhvamadhaś ca samyak | siñcec chītaiḥ 
 +                        kṣīriṇāṃ tvakaṣāyaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vastrā<milestone facs="151r IMG_0018.JPG" n="151r" type="digital_image" 
 +                            unit="folio"/><pb facs="132" n="151r" type="digital_image"/><lb n="1" 
 +                        />ntarāṃ dāpayec ca pradehāñ cchītair dravyai ghṛtayuktair viṣaghnaiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.61"> kṣate sthitiḥ sa viṣair e<cb n="1"/>ṣa eva vidhiḥ kāryaḥ 
 +                        pittaviṣe tathaiva || 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛvṛd viśalyā madhukaṃ haridre mañjiṣṭha<pc> </pc>va<unclear reason="faded" 
 +                            >krau</unclear> lavaṇaś ca sarvaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.62">kaṭutrikaṃ cai<cb n="2"/>va vicūrṇṇitāni śṛṅge nidadhyāt 
 +                        madhusaṃyutāni | 
 +                        <caesura/> 
 +                         eṣo gado hanti viṣaṃ prayuktaḥ pā<lb n="2"/>nāñjanābhyañjana<pc 
 +                            > </pc>nasya<pc> </pc>yogaiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.63">avāravīryo viṣavegahantā mahāgado nāma<cb n="1"/> 
 +                        mahāprabhāvaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         viḍaṅga<pc> </pc>pāṭha<pc> </pc>triphalājamoda hiṃguni vakraṃ trikaṭuṃ 
 +                        tathaiva |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.64">sarvaś ca vargo lavaṇaḥ sasūkṣmaḥ sa<cb n="2" 
 +                        />citrakakṣaudrayuto nidheyaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śṛṃge gavāṃ śṛṃgamayena caiva pracchāditaḥ pakṣam upekṣi<lb n="3"/>taś ca 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.65">eṣo gada sthāvarajaṅgamānāñ jetā viṣāṇām ajito hi nāmnā || 
 +                        <caesura/> 
 +                         prapau<cb n="1"/>ṇḍarīkaṃ suradāru rāsnā kālānusārī kaṭurohaṇīś ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.66">sthauṇeyakadhyāmaka<pc> </pc>padmakāni punnāga<pc 
 +                            > </pc>tālīsa<pc> </pc>suva<cb n="2"/>rcikāś ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuṭannaṭailāsitasinduvārāḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         śaileyakuṣṭhe tagaraṃ priyaṃṅguḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.67">lodhraṃ <lb n="4"/> tathā guggula<pc> </pc>gairikañ ca 
 +                        <caesura/> 
 +                         sasaindhave pippalināgare ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sūkṣmāṇi cūrṇṇāni samā<cb n="1"/>ni kṛtvā śṛṅge nidadhyāt madhusaṃyutāni 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.68">eṣo gadas tārkṣya iti pradiṣṭo viṣan nihanyād api 
 +                        takṣakasya || 
 +                        <caesura/> 
 +                         māṃsī<cb n="2"/>hareṇutriḥphalāmuruṅgī mañjiṣṭha<pc 
 +                            > </pc>yaṣṭyāhvaya<pc> </pc>padmakāni |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.69">viḍaṅgatālīsasu<unclear reason="torn">ga</unclear><lb 
 +                            n="5"/>ndhikailā tvakkuṣṭhavakrāṇi sacandanāni | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhārgī paṭolīkiṇi hī sapāṭhā mṛ<cb n="1"/>gādanī kroṣṭakamekhalā ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.70">pālindyaśokau kramukaṃ surasyā prasūnam āruṣkarajañ ca 
 +                        puṣpaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         cūrṇṇāny athaiṣāṃ ni<cb n="2"/>hitāni śṛṅge deyāni pittāni samākṣikāni 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.71">varāhagodhāśikhiśalyakānāṃ mā<lb n="6"/>rjārajaṃ 
 +                        pārṣatanākule ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yasyāgado yaṃ sukṛto gṛhastho nāmnārṣabho nāma<cb n="1"/> nararṣabhasya 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.72">na tatra sarpāḥ kuta eva kīṭās tyajanti vīryāṇi viṣāṇi 
 +                        caiva | 
 +                        <caesura/> 
 +                         etena bheryaḥ paṭahāś ca di<cb n="2"/>gdhāḥ nānadyamānā viṣam āśu hanyuḥ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.73">digdhāḥ patākāś ca nirīkṣya sadyo viṣābhi<cb n="7"/>bhūtāḥ 
 +                        sukhino bhavanti || 
 +                        <caesura/> 
 +                         lākṣā hareṇvau naladapriyagvau mañjiṣṭhayaṣṭyāhva<cb n="1"/>yapṛthvikāś ca 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.74">cūrṇṇīkṛto yaṃ rajanāvimiśro vargo nidheyo 
 +                        madhusarpiṣāktaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śṛṅge gavāṃ pūrvavad ā pi<cb n="2"/>dhāṇas tataḥ prayojyo ñjana<pc 
 +                            > </pc>pāna<pc> </pc>nasyaiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.75">sañjīvano nāma gatāśukalpā<unclear reason="torn">n <damage 
 +                                extent="2" unit="char"/></unclear><milestone facs="151v 
 +                            IMG_0018.JPG" n="151v" unit="folio"/><pb facs="133" n="151v"/><lb n="1" 
 +                        />gado jīvayatīha martyān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śleṣmātakīkaṭphalamātuluṅga svetā giri<unclear>hvā</unclear> kiṇihī si<cb 
 +                            n="1"/>tā ca ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.76">sataṇḍulīyo gada eṣa mu<unclear>khyo</unclear> viśeṣu 
 +                        darvīkararājilānāṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         drākṣāśvagandhā gajavṛttikā ca svetā ca piṣṭā sa<cb n="2"/>mabhāgayuktāḥ 
 +                        ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.77">deyo dvibhāgaḥ surasacchadasya kapitthavilvād api <unclear 
 +                            reason="damage">dāḍimāc ca</unclear> 
 +                        <caesura/> 
 +                        <lb n="2"/> tathā ca bhāgo sitasinduvārād aṅkollavījād api gairikāc ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.78ab">eṣo gado kṣaudra<cb n="1"/>yuto nihanti viseṣato 
 +                        maṇḍalinām viṣāṇi ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.84ab">somarājīyavahulā kadalī sinduvārakaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.85cd">śyāmāmvaṣṭhā tāla<cb n="2"/>patrī tathāmrāśmantako pi ca 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.85.add-1"> maṇḍūkaparṇṇī varuṇaḥ saptalā sa punarṇṇavā || </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.84cd"> co<lb n="3"/>rako nāgavi<unclear>nnā</unclear> ca tathā 
 +                        sarpasugandhikā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.5.86">bhūmī kuravakaś caiva gaṇa ekarasa<pc> </pc><cb n="1" 
 +                        />smṛtāḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ekaikaśo dvandvaśo vā prayoktavyo viṣāpaham iti || </l> 
 + 
 +                    <p style="prose" xml:id="SS.5.5.trailer"> kalpe 5 || ❈ || </p> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 + 
 +                <div n="6" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--  This is adhyāya 5.6 in the MS, 5.7 in the vulgate. 
 +                         
 +                    Missing verses 17cd, 18, 34cd, 35, 36, 39, 45ab, 49cd, 50ab, 52cd, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59ab, 60cd, 61ab, 63cd, 64, 65 
 +                    Additions 63.1 
 +                    Metre Break 62ab 
 +                    --> 
 + 
 +                    <milestone ana="line 3" facs="151v IMG_0019.jpg" n="151v" unit="digital_image"/> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.1">|| athāto mūṣikākalpaṃ <abbr>vyā<ex>khyāsyāmaḥ</ex></abbr> 
 +                            ||<cb n="2"/></l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.3">pūrvam uktāḥ śukraviṣā<del>ḥ</del> mūṣikā ye samāsataḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         nāmalakṣaṇabhaiṣajyair aṣṭādaśa<lb n="4"/> nibodha tāḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.4">lālanaḥ putrakaḥ kṛṣṇavasiraś cikkiras tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         cchucchundaro <cb n="1"/>ralaś caiva kaṣāyadaśano pi ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.5">kuliṅgaś cājitaś caiva capalaḥ kapilas tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kokilāruṇa<pc> </pc>saṃjñaś ca ma<cb n="2"/>hākṛṣṇas tathonduruḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.6">śvetaś ca mahatā sārdhaṃ kapilenākhunā tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mūṣikaś ca <unclear reason="torn">ka</unclear>po<lb n="5"/>tābhas 
 +                        tathaivāṣṭādaśaḥ smṛtāḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.7">śukraṃ patati yatraiṣāṃ śukraspṛṣṭaiḥ spṛśanti<cb n="1"/> 
 +                        vā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         nakhadantādibhis tasmiṃ gātre raktaṃ praduṣyati |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.8">jāya<unclear reason="faded">ṃ</unclear>te granthayaḥ śophāḥ 
 +                            <del resp="scribe">ki</del>karṇṇikā maṇḍalāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         piṭa<cb n="2"/>kopacayāś cogrāḥ visarpāḥ kiṭibhāni ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.9">parvabhedo rujaś cāpi jvaro mūrcchā ca <lb n="6"/> dāruṇāḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daurvalyam aruciḥ sādo vamathur lomaharṣaṇaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.10">daṣṭarūpaṃ samā<cb n="1"/>soktam etad vyāsam ataḥ śṛṇu || 
 +                        <caesura/> 
 +                         lālāsrāvo lālanā cchardi hikkā ca jāyate |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.11">taṇḍulīyakakalkaṃ tu lihyāt ta<cb n="2"/>tra samākṣikaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         putrakeṇāṃgasaṃsādaḥ <unclear reason="faded">pāṇḍu<pc> </pc>valguś ca 
 +                            jāyate |</unclear></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.12"><unclear reason="faded">cīyate</unclear> granthi<lb n="7" 
 +                        />bhiś cāṃgaṃ śiśur mūṣikasaṃsthitaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirīśeṅgudipatraṃ tu lihyāt tatra samākṣi<cb n="1"/>kaṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.13">kṛṣṇenāsṛk chardayati durdine tu viśeṣataḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="faded">śirīṣapatra kuṣṭhai</unclear>lā pivet 
 +                        kiṃśukabhasmanā ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.14">vasiro<cb n="2"/>ṇānnavidveṣo jṛmbho romnāñ ca kuṣṭhatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pived āragvadhādin tu vāntas tatrāśu mānavaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.15"><milestone facs="152r IMG_0016.JPG" n="152r" 
 +                            unit="digital-image"/><pb facs="134" n="152r"/><lb n="1"/>ci<unclear 
 +                            reason="unfocussed">kki</unclear>reṇa śiroduḥkhaṃ śopho hikkā 
 +                            va<unclear>mis tathā</unclear>
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="faded">suvānto</unclear> jālinīkvāthaiḥ sā<cb n="1" 
 +                            /><unclear reason="faded">ram aṅkollajam pivet |</unclear></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.16cd">cchucchundareṇa <unclear reason="faded" 
 +                                >viṭchaṅgaḥ<pc> </pc>grīvāstambha<pc> </pc>vijṛmbhikāḥ</unclear> | </l> 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.16ab"> yavanā<sic>lā</sic>rṣabhīkṣāraṃ vṛhatyau<unclear><gap 
 +                                extent="5" reason="faded" unit="char"/></unclear><lb n="2"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.17"> 
 +                        <unclear><gap extent="32" reason="faded" unit="char"/></unclear> 
 +                    </l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.19"><unclear><gap extent="6" reason="faded" unit="char" 
 +                            /></unclear>tatra samākṣikaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         nidrā kaṣāyadantena jāyate kārśyam eva ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.20">lihyāt tatra<cb n="1"/> śirīṣasya madhunā sāramāṣakān || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuliṅgena rujaḥ śopho rājyaś cā<pc> </pc>da<unclear>mśa</unclear><pc 
 +                        > </pc>maṇḍale |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.21">sahe sasinduvāre ca li<cb n="2"/>hyāt tatra samākṣike || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ajitena vamī mūrcchā hṛdgrahaḥ <unclear><gap extent="5" reason="faded" 
 +                                unit="char"/></unclear></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.22"><unclear><gap extent="5" reason="faded" unit="char" 
 +                            /></unclear><lb n="3"/>rayuktāṃ mañjiṣṭhāṃ madhunā lihet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         capalena bhavec chardiḥ mūrcchā ca saha tṛṣṇa<cb n="1"/>yā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.23">sabhasmakāṣṭhā sajaṭāṃ kṣaudreṇa triphalaṃ pivet || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kapilena vraṇaṃ kothaṃ jvaro graṃnthyudgamas tathā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.24">kṣaudre<cb n="2"/>ṇa lihyāc chvetātra śvetā vāpi 
 +                        punarṇṇavā || 
 +                        <caesura/> 
 +                         granthayaḥ kokilenoktā <unclear><gap extent="5" reason="faded" unit="char" 
 +                            /></unclear><lb n="4"/>haś ca dāruṇaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.25">nīlāvarṣābhuniḥkvāthaiḥ siddhaṃ tatra pived ghṛtaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         aruṇe<cb n="1"/>nānilaḥ kruddho vātajāṃ kurute gadāṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.26">mahākṛṣṇena pittañ ca śvete<add place="below" 
 +                        >na</add>kapha eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mahatā kapilenāsṛk kapo<cb n="2"/>tena catuṣṭayaṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.27">bhavanti caiṣān daṃśeṣu granthimaṇḍalakarṇṇikā || 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="faded">piḍakopacayā</unclear><lb n="4"/>ś cāṅge śophāś ca 
 +                            bhṛṣa<pc> </pc>dāruṇaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.28">dadhikṣīraghṛtaprasthāstrayaḥ pratyekaśo<cb n="1"/> mitāḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         karañjāragvadhaṃ vyoṣa vṛhaty<pc> </pc>aṃśumatī<pc> </pc>sthirā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.29">ni<unclear>ṣkvā</unclear>thya tasya kvāthasya caturthāṃśaḥ 
 +                        punar bhavet ||<cb n="2"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛvṛt<pc> </pc>tilvāmṛtā<pc> </pc>vakra<pc> </pc><unclear reason="faded" 
 +                            >sarvāgandhāgamṛttikā |</unclear></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.30">kapitthadāḍimatvak ca <unclear reason="faded" 
 +                            >ślakṣṇapiṣṭāni dā</unclear><lb n="5"/>payet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tat sarvam ekataḥ kṛtvā śanair mṛdvagninā pacet ||<cb n="1"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.31">pañcānām aruṇādīnāṃ viṣa<add place="below">m e</add>tad 
 +                        vyapohati | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kākādanīkākamācī svarasveṣv athavā kṛtaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.32">sirāś ca vyadhayet prā<cb n="2"/><unclear reason="faded" 
 +                            >ptāḥ kuryāt saṃśodhanāni ca |</unclear> 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear><gap extent="6" reason="faded" unit="char"/></unclear>kāryo 
 +                        mūṣikāṇām viṣeṣv a<unclear reason="torn">yaṃ</unclear>||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.33"> 
 +                        <milestone facs="152v IMG_0017.JPG" n="152v" unit="digital-image"/><pb 
 +                            facs="136" n="152v"/><lb n="1"/>dagdhvā visrāvayed daṃśaṃ pracchitaṃñ ca 
 +                        pralepayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirīṣarajanīvakraṃ kuṃkumair amṛtāyu<cb n="1"/>taiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.34ab">cchardanaṃ nīlinīkvāthaiḥ śukākhyāṅkollayor api |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.37">virecane tṛvṛddantītriphalākalka iṣyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śirovirecane <cb n="2"/>sāraḥ śirīśasya phalāni vā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.38">kaṭutrikāḍhyaś ca hi<unclear>to</unclear> go<lb n="2" 
 +                        />mayaḥ svaraso 'ñjane | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kapitthagomayarasau sakṣaudrau leha iṣyate |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.40">taṇḍulī<cb n="1"/>yakamūleṣu sarpiḥ siddhaṃ piven naraḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         āsphotamūlasiddham vā pañcakāpi<sic>tta</sic>m eva vā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.41">mūṣikāṇāṃ viṣaṃ prāyaḥ ku<cb n="2"/>pyaty abhreṣu nirhṛtaṃ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tatrāpy eṣa vidhiḥ kāryaḥ yaś ca dūṣīviṣāpahaḥ </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.42">sthirāṃ<unclear reason="illegible">manda</unclear><lb 
 +                            n="3"/>rujaś cāpi karṇṇikāṃ pracchayed bhiṣak | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvasminn eva tu viṣe vraṇavac cācaret kri<cb n="1"/>yāṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.43">śvaśṛgālavṛkavyāghratarakṣvāder viṣaṃ yadā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śleṣmā praduṣṭo <unclear>mu</unclear>ṣṇāti saṃ<sic>jñaṃ</sic> 
 +                        <unclear reason="eccentric_ductus">srotrovalāśritaḥ</unclear> ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.44">tadā prasra<cb n="2"/>stalāṃgūlahanuskandho 
 +                            <unclear>bhi</unclear>lālimān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         avyaktavadhiro 'ndhaś ca so nyonyam abhidhāvati |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.45">te<lb n="4"/>na daṣṭasya cāṅge syuḥ suptaḥ kṛṣṇaṃ kṣaraty 
 +                        asṛk ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.46">digdhaviddhasya liṅgena prāya<cb n="1"/>śaś cābhiliṅgitaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yena cāpi bhaved daṣṭas tasya ceṣṭārutan naraḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.47">vahuśaḥ pratikurvāṇaḥ kriyāhīno viśyati || 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṃṣṭriṇā yena daṣṭas tu taṃ daṣṭo yadi paśyati |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.48">apsu vā yadi vādarśeriṣṭaṃ tasya vinirdi<lb n="5"/>śet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yadi trasya<add place="below">tya</add>daṣṭo pi śabdasyarśanadarśanaiḥ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.49ab">jalatrāsaṃ tu taṃ vidyād daṣṭaṃ<cb n="1"/> tad api 
 +                        kīrttitaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.50cd">visrāvya daṃśaṃ taṃ daṣṭe sarpiṣā paridāhitaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.51">pradihyād agadaiḥ sarpiḥ purāṇaṃ cāpi pāyayet |<cb n="2"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         arkakṣīrayutañ cāpi śīghran dadyād virecanaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.52ab">śvetāṃ punarṇṇavāñ cāsyai dadyād dhuttūrakā<lb n="6" 
 +                        />yutāṃ |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.60ab">snāpayet taṃ nadītīre samantrair vā catuṣpathe |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.60.add-1"> vījaratnauṣadhīgarbhaiḥ kumbhaiḥ śītāmvupūritaiḥ 
 +                        ||</l> 
 + 
 +                    <!-- 59cd is given after 60 and given it above, id no. 60.1 --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.61cd">ala<cb n="2"/>rkādhipate yakṣa sārameyagaṇādhipa |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.62">alarkajuṣṭam etan me nirviṣaṃ kuru mā cirāt || <milestone 
 +                            facs="153r IMG_0019.JPG" n="153r" unit="digital-image"/><pb facs="137" 
 +                            n="153r"/><lb n="1"/>svāhā || 
 +                        <caesura/> 
 +                         dadyāt saśodhanan tīkṣṇam avasyāṃn tasyaṃ dehinaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.63ab">aśuddhasya surūḍhe pi vraṇe<cb n="1"/> kupyati tad viṣaṃ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.7.63.add-1"> prasupto votthito vāpi svasthaḥ <unclear 
 +                            reason="smudged">trasto</unclear> na sidhyati | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jalatrāsī ca yo martyo daṣṭe yaś ca prakupyatī<cb n="2"/>ti || </l> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.7.trailer">kalpe <unclear>6</unclear> || ❈ ||</l> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 + 
 +                <div n="7" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <!--               
 +                        adhyāya 5.7 in the MS, 5.6 in the vulgate 
 +                        Missing verses 8,9,10,11,22cd, 29, 30 
 +                        Additions 19cd 
 +                    --> 
 + 
 +                    <milestone ana="line 1" facs="153r IMG_0019.jpg" n="153r" unit="digital_image"/> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.1">athāto dundubhisvanīyaṃ kaṃlpa 
 +                            <abbr>vyā</abbr><ex>khyāsyāmaḥ</ex> ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.3">dhavāśvakarṇṇa<pc> </pc>tiniśa<pc> </pc>pi<lb n="1" 
 +                            />cumarda<pc> </pc>pāṭalī<pc> </pc>pāribhadrakodumvara<pc 
 +                            > </pc>karaghātakārjuna<pc> </pc>sarjja<pc> </pc>kapītana<pc 
 +                            > </pc>śleṣmātakā<cb n="1"/>ṅkoṭha<pc> </pc>kuṭaja<pc 
 +                            > </pc>śamī<pc> </pc>kapitthāśmantakārka<pc> </pc>cirivilva<pc 
 +                            > </pc>mahāvṛkṣārala<pc> </pc>madhuka<pc> </pc>madhukaṃśrigru<pc 
 +                            > </pc>śāka<pc> </pc>gojī<pc> </pc>bhūja<pc> </pc>tilvake<unclear 
 +                            cert="medium">kṣu</unclear><cb n="2"/>raka<pc> </pc>gopaghoṇṭārimedānāṃ 
 +                        bhasmāny āhṛtya gavāṃ mūtreṇa kṣārakalpena parisrāvya vi<lb n="3"/>pacet | 
 +                        dadyāc cātra pippalī<pc> </pc>pippalīmūla<pc> </pc>taṇḍulīyaka<pc 
 +                            > </pc>varāṃga<pc> </pc>coraka<pc> </pc>mañjiṣṭhā<pc> </pc><cb n="1" 
 +                            />karañjikā<pc> </pc>hastipippalī<pc> </pc>viḍaṅgā<pc 
 +                            > </pc>gṛhadhūmānanta<pc> </pc>soma<pc> </pc>sarala<pc 
 +                            > </pc>vā<unclear>vālhīka</unclear><pc> </pc>kuśāmra<pc> </pc>sarṣapa<pc> </pc>varuṇa<pc> </pc>plakṣa<pc> </pc>nicula<pc> </pc>vardhamāna<cb 
 +                            n="2"/><pc> </pc>vañjula<pc> </pc>putraśreṇī<pc 
 +                            > </pc>saptaparṇṇa<pc> </pc>ṭuṇṭukailavāluka<pc 
 +                            > </pc>nāgadanty<pc> </pc>ativiṣā<pc> </pc>bhadradāru<pc> </pc><lb n="4" 
 +                            />marica<pc> </pc>kuṣṭha<pc> </pc>vacā<pc> </pc>cūrṇṇāni lohānāṃ 
 +                        samabhāgāni tataḥ | kṣāravad āgatapākam a<cb n="1"/>vatārya lohakumbhe 
 +                        nidadhyāt |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.4">etena dundubhiṃ limpet patākāstaraṇāni ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         darśanāc chravaṇāc cāpi viṣān sarvā<cb n="2"/>n pra<pc> </pc>mucyate |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.5">eṣa kṣārāgado nāma śarkarāsv aśmarīṣu ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         arśassu vātagulmeṣu kā<lb n="5"/>saśūlodareṣu ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.6">ajīrṇṇe grahaṇedoṣe bhaktadveṣe ca dāruṇe | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śophe sarva<cb n="1"/>sare cāpi deyaḥ śvāse ca dustare |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.7">eṣa sarvaviṣārttānāṃ sarvathaivopayujyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tathā takṣakamukhyānām a<cb n="2"/>pi sarpāṃkuśo gadaḥ ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.12">apāmārgasya vījāni śirīṣasya ca māṣakāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śve<unclear reason="torn">te dve</unclear><lb n="6"/> kākamācīñ ca gavām 
 +                        mūtreṇa pīṣayet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.13">sarpir eteṣu saṃsiddhaṃ viṣasaṃśama<cb n="1"/>naṃ paraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         amṛtaṃ nāma vikhyātam api sañjīvayet mṛtaṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.14">candanāguruṇī kuṣṭhaṃ tagaraṃ tailaparṇṇikaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         prapau<cb n="2"/>ṇḍarīkan naladaṃ saralaṃ devadāru ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.15">bhadraśriyaṃ yavaphalāṃ bhārgīn nīlīṃ sugandhikāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kā<lb n="7"/>leyakaṃ padmakañ ca madhukaṃ sana<unclear>khaṃ </unclear>jaṭāṃ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.16"> punnāgailailavālūni gairikaṃ dhyā<cb n="1"/>makaṃ tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         toyaṃ sarjarasaṃ māṃsīṃ śatapuṣpāṃ hareṇukāṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.17">tālīsapatraṃ kṣudrailāṃ priyaṅgū sakuṭaṃnnaṭāṃ |<cb n="2"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         tilapuṣpaṃ saśaileyam patraṃ kālānusārivāṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.18">kaṭutrikaṃ śītaśivaṃ<unclear reason="faded" 
 +                            >kāśmaryaṃ</unclear> kaṭuro<milestone facs="153v IMG_0020.JPG" n="153v" 
 +                            unit="digital-image"/><pb facs="138" n="153v"/><lb n="1"/>hiṇīṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         somarājīmativiṣāṃ pṛthvīkāmindravāruṇīṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.19">uśīre dve varuṇakaṃ kustumvu<cb n="1"/>ryo nakhāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tvacaṃ taskarasāhvañ ca granthilāṃ saharītakīṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śvete haridre sthauṇeyaṃ lākṣāñ ca lavanāni ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.20">kumudotpala<cb n="2"/>padmāni puṣpañ cāpi tathārjakaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         campakāśoka<pc> </pc>sumanā<pc> </pc>tilaka<pc> </pc>prasavāni ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.21">pāṭa<lb n="1"/>līśālmalī<pc> </pc>śelū<pc> </pc>śirīśāṇān 
 +                        tathaiva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         surasyās tṛṇa<unclear>mū</unclear>lyasya sinduvārasya yāni<cb n="1"/> ca 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.22">dhavāśvakarṇṇayoś cāpi puṣpāni tiniśasya ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.23">etat sambhṛtya sambhāraṃ sūkṣmaṃ cūrṇṇaṃ tu kārayet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         gopittama<cb n="2"/>dhusarpirbhir yuktaṃ śṛṅge nidhāpayet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.24">bhagnaskandha<pc> </pc>vivṛttākṣaṃ mṛtyor daṃṣṭrāntaraṃ 
 +                        gataṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         a<lb n="3"/>nenāgadamukhyena manuṣyaṃ punar ānayet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.25">eṣo 'gnikalpaṃ durvāraṃ kruddhasyāmita<cb n="1"/>tejasaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvanāga<pc> </pc>gater hanyād api vā vāsuker viṣaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.26">mahāsugandho nāmnāyaṃ pañcāśītyaṅgasaṃbhṛtaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         rājāgadā<cb n="2"/>nāṃ sarveṣāṃ rājño haste bhavet sadā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.27">tenānuliptaś ca nṛpo bhavet sarvajanapriyaḥ |<lb n="4"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhrājiṣṇutāñ ca labhate śatrumadhyagato pi saḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.28">uṣṇavarjyo vidhiḥ kāryo viṣārttā<cb n="1"/>nāṃ vijānatā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tyaktvā kīṭaviṣaṃ tad dhi śītenābhipravardhate |</l> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.31">divāsvapnaṃ vyavāyañ ca vyāyāmaṃ krodham ātapaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         surā<cb n="2"/>tilakulatthāṃś ca varjayīta viṣāturaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.6.32">prasannadoṣaṃ prakṛtisthadhātum annābhikāmaṃ<lb n="5"/> 
 +                            samamūtravi<unclear>ṭkaṃ</unclear>
 +                        <caesura/> 
 +                         prasannasarvendriyacittaceṣṭaṃ vaidyo vagacched aviṣaṃ manuṣyam <cb n="1" 
 +                        /></l> 
 + 
 +                    <l style="prose" xml:id="SS.5.6.trailer">iti || kalpe 7</l> 
 +                </div> 
 + 
 + 
 +                <div n="8" type="adhyāya"> 
 + 
 +                    <milestone ana="line 5" facs="153v IMG_0020.jpg" n="153v" unit="digital_image"/> 
 + 
 +                    <!--                          Missing verses 
 + 
 +27.3cd, 27.14, 27.15ab, 
 + 
 +Additions 
 + 
 +109cd 
 + 
 +Metre Break 
 + 
 +60, 71.3 --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.1">athātaḥ kīṭakalpaṃ <abbr>vyā</abbr><ex>khyāsyāmaḥ</ex> 
 +                        ||</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.3">sarpāṇāṃ śukraviṇmūtraśavapūtyaṇḍasambhavāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vāyvagnyamvupra<cb n="2"/>kṛtayaḥ kīṭās tu trividhāḥ smṛtāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.4">sarvadoṣaprakṛtibhir yuktāś cāpy apare matāḥ |<lb n="6"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         kīṭās te pi sughorās <sic>te</sic> sarva eva caturvidhā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.5">uṇḍunābhas tuṇḍikerī śṛṅgī śa<cb n="1"/>takulimbhakāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ucciṭiṅga<unclear>s tya</unclear>lpavācaḥ viciṭiṅgamasūrikāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.6">āvarttakas tathorabhraḥ śārikāmukhavaida<cb n="2"/>lau | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śatakurdo 'bhirājī ca paruṣaś citraśīrṣakaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.7cd">aṣṭādaśaite vāyavyāḥ kī<lb n="7"/>ṭāḥ vātaprakopanāḥ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.8">tair bhavantīha daṣṭānāṃ rogā vātanimittajāḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         kau<cb n="1"/>ṇḍinyaḥ kaṇabhaḥ svargo vāraṇīpatravṛścikaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.9">vināsikā vrahmaṇīkā vindulo bhramaras tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vāhyakaḥ pi<cb n="2"/>ccaṭāḥ kumbhīvarcaḥ kīro rimedakaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.10">padmakīṭo dundubhako maśakaḥ śatapāda<milestone facs="154r 
 +                            IMG_0020.JPG" n="154r" unit="digital-image"/><pb facs="139" n="154r" 
 +                            /><lb n="1"/>kaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pañcālakaḥ pākamatsya kṛṣṇatuṇḍo tha garbhabhī |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.11">kīṭāḥ krimisarāvī ca ya<cb n="1"/>ś cānyaḥ śleṣmakaḥ 
 +                        smṛtaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ete hy agniprakṛtayaś caturviṃśatir īritāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.12">tair bhavantīha daṣṭānāṃ vegā pittanimittajāḥ |<cb n="2"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         vaiśvambharaḥ pañcaśuklaḥ pañcakṛṣṇo tha kokilaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.13">śairyakaḥ pravalākaś ca bhaṭābhaḥ<lb n="2"/> kiṭibho ṭajī 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sūcīmukhaḥ kṛṣṇagodhā <unclear>kuṣṭaḥ</unclear> kāṣāyavāsikaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.14">trayodaśai<cb n="1"/>te saumyās tu kīṭāḥ śleṣmaprakopanāḥ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.15">tair bhavantīha daṣṭānāṃ rogāḥ śleṣmanimittajāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tuṅganāso valabhikaḥ<cb n="2"/> tolako nāhanas tathā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.16">ko<unclear>ṇṭā</unclear>gīrī krimikaro yaś ca 
 +                        maṇḍalapuṣpakaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tuṇḍavaktraḥ<lb n="3"/> sarṣapaka sphoṭakaḥ śamvukaś ca yaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.17">agnikīṭāś ca ghorā syu dvādaśaite trido<cb n="1"/>ṣajāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tair bhavanti ha daṣṭānāṃ vegajñānāni sarpavat |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.20cd">piṭakopacayaḥ śophāḥ granthayo maṇḍalāni ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.21ab">da<cb n="2"/>rdruś ca karṇṇikāś caiva visarpāḥ kiṭibhāni 
 +                        ca | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.21.add-1"> bhavanti daṃśaparyante dehe vāpi viṣāku<lb n="4" 
 +                        />le |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.25cd">ekajātīn atas tūrdhvaṃ kīṭān bhedena vakṣyate |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.26">sāmānyato daṣṭaliṅgaiḥ sādhyā<cb n="1"/>sādhyakramena ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         trikaṇṭakaḥ kunī cāpi hastikakṣyo parājitaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         catvāra ete kaṇabhāḥ vyākhyātās tīvrave<cb n="2"/>danāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.27-verse"> ebhir daṣṭeti gurutā gātrāṇām aṅgavedanā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         lālāsrāvaś ca bhavati gātrabheda<lb n="5"/>ś ca dāruṇaḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.28-verse-1"> pratisūryaḥ piṅgabhāso vahuvarṇṇo mahāśirāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tathā nirupa<cb n="1"/>maś cāpi paṇca godherakāḥ smṛtāḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.28-verse-2"> tair bhavantīha daṣṭānāṃ vegajñānāni sarpavat | 
 +                        <caesura/> 
 +                         rujaś ca vividhākārā grantha<cb n="2"/>yaś ca sudāruṇāḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.29-verse-1"> svetā kṛṣṇā kṛṣṇarājī raktā raktaiś ca maṇḍalaiḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarvasvetā sa<lb n="6"/>rṣa<cb n="1"/>pikā ṣaḍetā 
 +                            gṛhago<unclear>li</unclear>kāḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.29-verse-2"> tābhir daṣṭa daṃśatodo hṛtpīḍā dāha eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṃśaśophaś ca bhavati granthijanma ca dā<cb n="2" 
 +                            />ru<unclear>ṇaṃḥ</unclear> | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.30-verse-1"> paruṣā kṛ<lb n="6"/>ṣṇacitre ca kapilā pītikā 
 +                        tathā || 
 +                        <caesura/> 
 +                        <milestone facs="154v IMG_0021.JPG" n="154v" unit="digital-image"/><pb 
 +                            facs="140" n="154v"/><lb n="1"/>raktā svetāgnivarṇṇā ca śatapādyo ṣṭadhā 
 +                        smṛtāḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.30-verse-2"> tābhir daṣṭe rujās tīvrā daṃśaśophaś ca dāruṇaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṃśe ca piṭa<cb n="2"/>kotpattir mūrcchāṃ cāpi sudāruṇāḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.31-verse-1"> śvetaś ca kṛṣṇavarṇṇa<lb n="2"/>ś ca śaravarṇṇo 
 +                        yam aprabhaḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuharo haritaś cāpi bhṛkuṭī koṭikaś ca yaḥ | </l> 
 + 
 +                    <!-- dardura --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.31-verse-2"> aṣṭā<cb n="1"/>v ete kīṭāsañjñā dardurāḥ 
 +                        parikīrttitāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tair daṣṭaḥ kaṇḍusaṃyukto haritaṃ mūrchito vamet | </l> 
 + 
 +                    <!-- jalauka --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.31.add"> jalaukāḥ ṣaṭ samā<cb n="2"/>khyātāḥ 
 +                        salakṣaṇacikitsitāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ahikutthuḥ kutthukaś ca vṛttaśūkas tathaiva ca ||<lb n="3"/> 
 +                    </l> 
 + 
 +                    <!-- viśvambhara --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.32-verse"> trayo viśvambharāḥ proktāḥ dāhajvararujāvahāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tai daṣṭamātre śvayathur ādaṃ<cb n="1"/>śe kaṇḍur eva ca | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.34-verse-1"> phenāgamo tisāraś ca koṭhajanme ca dāruṇaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         gamvāhikā sthūlaśīrṣā vrāhmaṇy aṅgulikā ta<cb n="2"/>thā | </l> 
 + 
 +                    <!-- pipīlika --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.34-verse-2"> vivarṇṇā kapi<del>kā</del>lā cāpi <add 
 +                            hand="later_hand" place="below">ṣaṭ proktās tu pipīlikāḥ</add>
 +                        <caesura/> 
 +                         tābhir daṣṭe rujā dāhaḥ | kaṇḍuśvayathur eva ca |<lb n="4"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         viśeṣeṇa daṃśaty etāḥ netrayor netravallabhāḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.36-verse-1"> maṇḍalaḥ pārvataś caiva kṛ<cb n="1"/>ṣṇaḥ sāmudra 
 +                        eva ca | </l> 
 + 
 +                    <!-- maśaka --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.36-verse-2"> maśako hastināmā ca maśakāḥ pañcakīrttitāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tair daṣṭe roṣasaṃyuktāṃ śūnam ādaṃśama<cb n="2"/>ṇḍalaṃ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.36-verse-3"> vedanā rāgavahulaṃ kaṇḍūyuktaṃ kṣaraty asṛk | </l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <!-- godheraka --> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.38">godherakaḥ sthālakā ca <lb n="5"/>ye ca śvetāgnisaprabhe | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhṛkuṭī koṭikaś caiva na sidhyanty ekajātiṣu |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.42">kī<cb n="1"/>ṭair daṣṭān ugraviṣaiḥ sarpavat samupācaret | 
 +                        <caesura/> 
 +                         trividhānān tu śeṣāṇāṃ traividhyaṃ bhavati kriyā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.43">svedāṃ vahuprakā<cb n="2"/>rāṃś ca yuñjyād anyatra 
 +                        mūrcchitāt |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.44ab">viṣaghnañ ca vidhiṃ kuryāt saṃśodhanāni ca<lb n="5" 
 +                        /></l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.56ef">trividhā vṛścikāḥ proktā mandamadhyamahāviṣāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.57cd">sarpakotthodbhavās tīkṣṇā di<cb n="1"/>gdhadaṣṭaṃ viṣair 
 +                        hate |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.58">kothe madhye gavādīnāṃ śakṛtkotthe varāḥ smṛtāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saptaviṃśatirevaite saṅkhyayā parikī<cb n="2"/>rttitāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.59">kṛṣṇa syāvaḥ karvuro romaśaś ca gomūtrābhaḥ paruṣo dakaś 
 +                        ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śveto <milestone facs="155r IMG_0021.JPG" unit="digital_image"/><milestone 
 +                            n="155r" unit="digital-image"/><pb facs="141" n="155r"/><lb n="1"/>rakto 
 +                        romaśīrṣogradhūmraḥ sarve py ete mandaviṣā matās tu |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.60cd">ebhir daṣṭe vedanā ve<cb n="1"/>thuś ca gātrastavdhaḥ 
 +                        kṛṣṇaraktāgamaś ca |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.61">śākhāviddhe vedanāñ cordhvam eti daṃśasvedo mukhaśophaś ca 
 +                        tīvraḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         raktaṃ pītaṃ ka<cb n="2"/>pilaṃ codaran tu dhūmro varṇṇas tatra yo 
 +                        madhyavīryāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.63">jihvāśopho rasanasyopaghāto<lb n="2"/> mūrchā cogrā 
 +                        madhyaviṣābhidaṣṭe | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śvetaḥś citraḥ śavalo lohitābhaḥ kṛṣṇaḥ <cb n="1"/> śyāva<unclear>ś 
 +                            śve</unclear>tanīlodarau ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.64cd">rakto vabhru pūrvavad ekaparvā pūrvā cāpi parvaṇī dve ca 
 +                        yasya |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.65ab">nānāvarṇṇā rūpataś cāpi<cb n="2"/> ghorāḥ jñeyā hy ete 
 +                        vṛścikāḥ prāṇanāśāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.66">ebhir daṣṭe viṣavegapravṛttiḥ spho<lb n="3"/>ṭotpattir 
 +                        jvaradāhau bhramaś ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         khebhyaḥ kṛṣṇaṃ śoṇitaṃ catitīvraṃ tataḥ prāṇai<cb n="1"/>s tyājyate 
 +                        kṣipram eva |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.67ab">ugramadhyaviṣair daṣṭāṃś cikitset sarpadaṣṭavat |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.70">daṃśamandaviṣāṇān tu cakratailena secayet |<cb n="2"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         vidārigandhāditailena sukhoṣṇenāthavā punaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.71ab">kuryāc cotkārikāsvedaṃ viṣaghnai<lb n="4"/>r upanāhanaiḥ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.67cd"> ādaṃ<add place="margin"><unclear reason="illegible" 
 +                                >śaṃ</unclear></add> sveditaṃ cūrṇṇaiṃḥ pracchitaṃ pratisārayet | </l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.68"> rajanīsaindha<cb n="1"/>vavyoṣaśirīṣaphalapuṣpajaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         mātuluṃgāmlagomūtrapiṣṭañ ca surasāgrajaṃ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.69"> lepe sukhoṣṇañ ca tathā goma<cb n="2"/>yaṃ hitam ucyate 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarpiḥ kṣaudrayutaṃ pāne kṣīram vā vahuśarkaraṃ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.71cd"> guḍodakaṃ vā suhi<lb n="5"/>taṃ caturjātavāsitaṃ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.72cd">śikhikukkuṭavarhāṇi saindhavaṃ tailam eva ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.73">dhūpo<cb n="1"/> hanti prayukto yaṃ śīghraṃ vṛścikajaṃ 
 +                        viṣaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kusuṃbhapuṣpaṃ rajanī niṣyā vā kṣaudrakam tṛṇaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.74">ebhir ghṛtāktair dhūpas tu<cb n="2"/> pāyudeśaprayojitaḥ 
 +                        || 
 +                        <caesura/> 
 +                         nāśayed āśu kīṭotthaṃ vṛścikasyā ca yad viṣaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.75">lūtāviṣaṃ gho<lb n="6"/>ratamaṃ durvijñeyatamañ ca yat | 
 +                        <caesura/> 
 +                         duścikitsyatamañ cāpi bhiṣagbhir mandavu<cb n="1"/>ddhibhiḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.76">saviṣaṃ nirviṣañ cedam ity evaṃ saviśaṃkite | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣaghnam eva karttavyam avirodhi yad auṣadhaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.77">agadānāṃ<cb n="2"/> hi saṃyogo viṣaduṣṭasya yujyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         nirviṣe mānave yukto gadaḥ saṃpadyate gadaḥ |<lb n="7"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.78">tasmāt sarvaprayatnena jñātavyo viṣaniścayaḥ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         ajñātvād viṣasadbhāvaṃ<cb n="1"/> bhiṣag vyāpādayen naraṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.79">yadvat prasūtena navāṃkureṇa na vyaktajāti pratibhāti 
 +                        vṛkṣaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tadvad durālakṣyatamaṃ hi<cb n="2"/> tāsāṃ viṣaṃ rśarīre pravikīrṇṇamātraṃ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.80">īṣatsakaṇḍū pracalañ ca koṭham 
 +                        <caesura/> 
 +                         avyaktavarṇṇaṃ <milestone facs="155v IMG_0022.JPG" n="155v" 
 +                            unit="digital-image"/><pb facs="142" n="155v"/><lb n="1"/>prathame hani 
 +                        syāt | 
 +                        <caesura/> 
 +                         anteṣu śūnaṃ parinimna<pc> </pc>madhyam 
 +                        <caesura/> 
 +                         pravyaktavarṇṇañ ca dine dvitī<cb n="1"/>ye |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.81">tryaheṇa tad darśayatīha daṃśaṃ viṣaṃ caturthe hani kopa 
 +                        meti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ato dhike hni prakaroti janto viṣaprakopaprabha<cb n="2"/>vān vikārān |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.82">ṣaṣṭhe dine viprasṛtan tu sarvān marmapradeśān bhṛśam 
 +                        āvṛṇoti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tat sa<lb n="2"/>me tyarthaparītagātraṃ vyāpādayet martyam atipravṛddhaṃ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.83">yāstīkṣṇacaṇḍogravi<cb n="1"/>ṣā hi lūtāstāḥ saptarātreṇa 
 +                        naraṃ nihanyuḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ato dhikenāpi nihanyur anyā yeṣāṃ viṣaṃ madhyamavīryamuktaṃ |<cb n="2" 
 +                        /></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.84">yāsāṃ kanīyo viṣavīryamuktaṃ tāḥ pakṣamātreṇa vināśayanti 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmāt prayatnaṃ bhi<lb n="3"/>ṣagatrakuryād ā daṃśapātād viṣaghātavegaiḥ 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.85">viṣaṃn tu lālānakhamūtradaṃṣṭrā <cb n="1"/>rajaḥ<pc 
 +                        > </pc>purīṣair atha cendriyeṇa | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saptaprakāraṃ visṛjanti lūtās tad ugramadhyāvaravīryam uktaṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.86">koṭhaṃ sagaṇḍa<cb n="2"/>sthiram alpamūlaṃ lālākṛtaṃ 
 +                        mandarujaṃ vadanti | 
 +                        <caesura/> 
 +                         coṣaś ca kaṇḍūś ca pulāyikāś ca dhū<lb n="4"/>māyanaṃ caiva nakhāgradaṃśe 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.87">daṃśe tu mūtreṇa sakṛṣṇamadhyaṃ | saraktaparya<cb n="1" 
 +                        />ntam avaihi dīrṇṇaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṃṣṭrābhir ugraṃ kaṭhinaṃ vivarṇṇaṃ | jānīṣva daṃśaṃ sthiramaṇḍalañ ca 
 +                        |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.88">rajaḥpurīṣendriyajañ ca<cb n="2"/> viddhi sphoṭaṃ 
 +                        prapakvāmalapīlupāṇḍuṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         etāvad etat samudāhṛtaṃ te vakṣyāmi lūtāpra<lb n="5"/>bhavaṃ pramānaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.89">sāmānyato daṣṭam asādhyasādhyaṃ cikitsitaṃ cāpi viśeṣa<cb 
 +                            n="1"/>ṇañ ca ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.90">viśvāmitro nṛpavaraḥ kadācid ṛṣisatta<add place="margin" 
 +                            >maṃ</add> 
 +                        <caesura/> 
 +                         vaśiṣṭhaṃ kopayāmāsa gatvāśramapadaṃ kila |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.91">kupitasya<cb n="2"/> munes tasya lalāṭāt svedavindavaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         niyetur darśanād eva raves tatsamavarcasaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.92ab">lū<lb n="6"/>ne tṛṇe maharṣiṇā 
 +                                <choice><orig>ven</orig><corr>dhe</corr></choice>nvarthe sambhṛte pi 
 +                        caḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.92ef"> apakārāya varttante nṛpaśāsa<cb n="1"/>navāhane |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.93">yasmāḥ lūnaṃ tṛṇaṃ prāptān munes te svedavindavaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tasmāl lūtā vibhāvyante saṃkhyayā tāś ca ṣoḍaśaḥ |<cb n="2"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.94">kṛcchrasādhyās tathāsādhyā lūtās tu dvividhāḥ smṛtāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tāsām aṣṭau kṛcchrasādhyā varjyā<lb n="7"/>s tāvatya eva tu ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.95">trimaṇḍala tathā svetā kapilā pītikā tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         alamū<cb n="1"/>traviṣe raktā kasanā cāṣṭamī smṛtāḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.96">tābhir daṣṭe śiroduḥkham ādaṃśe kaṇḍur eva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         bhavanti ca viśeṣeṇa<cb n="2"/> gadāḥ śleṣmikavātikāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.97">sauvarṇṇikā lājavarṇṇā jāliny eṇīpadī tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kṛ<milestone facs="156r IMG_0024.JPG" n="156r" unit="digital-image"/><pb 
 +                            facs="143" n="156r"/><lb n="1"/>ṣṇāgnimukhyau kākāṇḍā mālāguṇy aṣṭamī 
 +                        smṛtāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.98">tābhir daṣṭe daṃśakothaḥ pravṛttiḥ<cb n="1"/> kṣatajasya 
 +                        ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jvaro dāho 'tisāraś ca gadāḥ syuś ca tridoṣajāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.99">piṭakā vividhākārā maṇḍalāni mahānti ca || 
 +                        <caesura/> 
 +                         śo<cb n="2"/>phā mahānto mṛduvo raktāḥ śyāvāś calās tathā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.100">sāmānyaṃ sarvalūtā<add place="above">nā</add>m etad 
 +                            ādaṃśala<lb n="2"/>kṣaṇaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viśeṣalakṣaṇaṃ tāsāṃ vakṣyāmi sacikitsitaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.101">trimaṇḍalāyā vahalaṃ daṃ<cb n="1"/>śaḥ kṛṣṇaṃ kṣaraty 
 +                        asṛk | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vādhiryaṃ kaluṣā dṛṣṭis tathā dāhaś ca netrayoḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.102">tatrārkamūlaṃ rajanī nākulī pṛśnipa<cb n="2"/>rṇṇikā || 
 +                        <caesura/> 
 +                         nastaḥ karmaṇi śasyante pādābhyaṅgāñjaneṣu ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.103">śvetāyāḥ piḍakā<lb n="3"/> daṃśe śvetā kaṇḍūmatī bhavet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dāhamūrcchājvaravatī visarpakledarukkarī<cb n="1"/></l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.104">tatra candanarāsnailahareṇunalavañjulāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuṣṭhalāmajjakaṃ vakraṃ naladaṃ cāgado hitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.105">ādaṃśe piṭakās tā<cb n="2"/>mrā sthirā kapilayā bhavet | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śiraso gauravaṃ dāho bhavej jantoś ca netrayoḥ </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.106">padma<pc> </pc><lb n="4"/>padmaka<pc 
 +                            > </pc>kuṣṭhaila<pc> </pc>karañja<pc> </pc>kakubha<pc> </pc>tvacaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sthirā<pc> </pc>kampilyapāmārga<pc> </pc>dūrvā<pc> </pc>vrāhmyau<cb n="1"/> 
 +                        viṣāpahāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.107">ādaṃśe piṭakā pītā pītayā jāyate sthirā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         tathā cchardijvaraḥ śūlo rakte syātāñ ca loca<cb n="2"/>ne |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.108">tatreṣṭhāḥ kakubhośīramuñjāvalvajavañjalāḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kuśakāśavaṃśakiṇihī śi<lb n="5"/>rīṣakakubhatvacaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.109">raktamaṇḍalavaddaṃśe piṭakāḥ sarṣapā iva | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dū<cb n="1"/>yate tāluśoṣaś ca dāhaś calaviṣānvite |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.110">tatra priyaṃguhrīverakuṣṭhalāmajjakāni vā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         agadaḥ śatapu<cb n="2"/>ṣpā ca sapippalavaṭāṅkurāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.111">pūtimūtraviṣādaṃśo visarpī kṛṣṇaśoṇitaḥ |<lb n="6"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         kāsaśvāsavamīmūrcchājvaradāhasamanvitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.112">manaḥśilālamadhukakuṣṭha<pc> </pc><cb n="1" 
 +                        />padmakacandanaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         lāmajjakayutais tatra viṣanāśaḥ prakīrttitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.113">daṃśaḥ sapāṇḍupiṭako dāhakledasamanvi<cb n="2"/>taḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         raktayā raktaparyanto vijñeyaś coṣasaṃyutaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.114">cikitsā tatra hrīveracandano<lb n="7"/>śīrapadmakaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         karttavyārjunaśelubhyāṃ tvagbhir <damage agent="torn" cert="high" 
 +                                ><supplied>āmrātaka</supplied></damage>sya ca |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.115">picchilaṃ<cb n="1"/> kasanādaṃśā rudhiraṃ śītalaṃ sravet 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         śvāsakāsau ca <damage agent="torn" cert="high" 
 +                                ><supplied>tatroktaṃ</supplied></damage> raktalūtācikitsitaṃ |</l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.120">sarveṣām eva yuñjī<cb n="2"/>ta viśe śleṣmātakatvacaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dhīraḥ sarvavikāreṣu tathā cākṣīvapippalaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.121">kṛ<milestone facs="156v IMG_0025.JPG" n="156v" 
 +                            unit="digital-image"/><pb facs="144" n="156v"/><lb n="1"/>cchrasādhyā 
 +                        viṣā hy aṣṭau lūtāḥ proktā yathāgamaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <unclear reason="torn"><supplied>avārya</supplied></unclear><pc 
 +                        > </pc>viṣavīryāṇāṃ lakṣaṇā<cb n="1"/>ni nivodha me |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.122">dhyātaḥ sauvarṇṇikādaṃśaḥ sapheno<unclear reason="torn"> 
 +                            matsyagandhi</unclear>kaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         kāsaśvāso jvaras tṛṣṇā mūrcchā cātra sudāruṇāḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.123">dhyāmaḥ pūti sraved raktam ā<unclear>dāṃśe</unclear> 
 +                        lājavarṇṇayā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dāho mūrcchātisārau ca śiroduḥkha<lb n="2"/> ca jāyate |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.124">ghoro daṃśaś ca jālinyā rājimāṇ avadīryate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         stambhaḥ śvāsas tamo<cb n="1"/>vṛddhis tāluśoṣaś ca tatkṛtaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.125">eṇīpadā mahādāho daṃśaḥ kṛṣṇatilākṛtiḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         tṛṣṇāmūrcchājvaracchardiḥ śvāsakāsasama<cb n="2"/>nvitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.125.add-1"> 
 +                        <unclear>kṛṣṇayā kṛṣṇa</unclear>paryanto nimnamadhyo ticoṣavān | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pāṇḍumūrcchāvamīdāhaḥ śvā<lb n="3"/>sakāsasamanvitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.125.add-2"> daṃśo gnimukhyo vijñeyo dagdhaḥ sphoṭāḥ savedanaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         coṣa<cb n="1"/>kaṇḍūromaharṣo dāhajvaranipīḍataḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.126">daṃśaḥ kākāṇḍikādaṣṭe pāṇḍurakto tivedanaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         hikkākāsas tṛṣāmūrcchā<cb n="2"/>nidrāhṛdrogapīḍitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.127">rakto daṃśo madhūgandhir mālāguṇyātivedanaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vidīryate ca va<lb n="4"/>hudhā dāhamūrcchājvarānvitaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.128">asādhyānām api bhiṣak prayuñjīta cikitsitaṃ |<cb n="1"/>
 +                        <caesura/> 
 +                         doṣocchrāyo viśeṣeṇa cchedakarmavivarjitaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.129">sādhyābhir atha lūtābhir daṣṭamātrasya dehinaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vṛddhipatreṇa ma<cb n="2"/>timāṃ samyag ādaṃśam uddharet |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.129.add-1"> jamvoṣṭhena sutaptena dahed ākaravāraṇāt | </l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.131ab">madhusaindha<lb n="5"/>vasaṃyuktair agardai lepayet 
 +                        tataḥ |</l> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.133ab">kṣīriṇāṃ tvakkaṣāyeṇa kusumbhamadhusaindhavaiḥ |<cb 
 +                            n="1"/></l> 
 + 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.137">kiṇva<pc> </pc>guggula<pc> </pc>godantapārāvatamalair api 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         viṣavṛddhikarañ cānnaṃ hitvā saṃbhojanaṃ hitaṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.138">viṣebhyaḥ khalu sarvebhyaḥ<cb n="2"/> karṇṇikām arujāṃ 
 +                        sthirāṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         pracchayitvā madhuyutaiḥ śodhanīyair upācaret | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.138.add"> sadāhapā<lb n="6"/>kāny annena cikitsed dṛṣṭavā 
 +                        bhiṣak |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.139">saptaṣaṣṭhasya kīṭānāṃ śatasyaitad vibhāga<cb n="1"/>śaḥ 
 +                        | 
 +                        <caesura/> 
 +                         daṣṭalakṣaṇam ākhyātaṃ cikitsāñ cāpy ataḥ paraṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.140">saviṃśam adhyāyaśatam etad uktaṃ vibhāgaśaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         ihoddiṣṭā<cb n="2"/>n anirdiṣṭān arthā vakṣyāmi cottare ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.140.add-1"> śāstraṃ śāstrasamutpattiṃ vyādhikāryavālāvalaṃ 
 +                        <caesura/> 
 +                         sū<lb n="7"/>trabhūtaṃ samāsena ślokasthānaṃ pracakṣate ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.140.add-2"> doṣāhārāpacāraiś ca sāgantuvyā<cb n="1" 
 +                        />dhilakṣaṇaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         avasthālakṣaṇañ caiva nidānaṃ sthānam ucyate ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.140.add-3"> sambhavaś caiva dehasya dhāturindriyamarmasu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sirā<cb n="2"/>dīnāñ ca sarveṣāṃ śārīre kathitam mayā |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.140.add-4"> yathāsthānopadiṣṭānāṃ viditānāñ ca lakṣaṇaiḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                        <milestone facs="157r IMG_0023.JPG" n="157r" unit="digital-image"/><pb 
 +                            facs="145" n="157r"/><lb n="1"/>vyādhīnā sādhanaṃ śāstre cikitsitam iti 
 +                        smṛtāṃ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.140.add-5"> sthāvare jaṅgame caiva viśe hitavika<cb n="1" 
 +                        />lpanaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sādhanaṃ caiva kārtsnye kalpasthānaṃ tad ucyate ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.140.add-6"> sāhasro vistaraḥ pūrvaṃ prajāpatimukhodbhavaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saviṃśadadhyāya<cb n="2"/>śataṃ mayā va<add place="above"><unclear 
 +                                reason="faded" resp="m. sec.">tsa</unclear></add> prakīrttitaṃ 
 +                        ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.141">sanātanatvāt vedānām akṣaratvāt tathaiva ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dṛṣṭādṛṣṭaphalatvāc ca<cb n="2"/> hitatvāc cāpi dehināṃ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.142">vāksamūhārthavistārāt pūjitatvāc ca dehiṣu | 
 +                        <caesura/> 
 +                         cikitsitā<cb n="1"/>t puṇyatamaṃ na kiñcidapi suśrutaḥ |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.143">ṛṣer indraprabhāvasya tasmād amṛtajanmanaḥ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         dhārayitvedam amalaṃ matam paramasamma<cb n="2"/>taṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         uktācārasamācāraḥ pretya ceha ca nandati |</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.143.add-1"> śeṣāṇām api tantrāṇāṃ yuktijño lo<lb n="3" 
 +                        />kavāndhavaḥ | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.143.add-2"> 
 +                        <caesura/> 
 +                         yat kiṃcid ābādhakaran tad yasmāc chalyasañjñitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         vyāptāny aṅgāny atas te<cb n="1"/>na śalyajñānena sūriṇā | </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.143.add-3"> ataś cāsya viśeṣeṇa gatir na pratiṣidhyate | 
 +                        <caesura/> 
 +                         yathā svaviṣayasthasya rājño valavato gatiḥ |<cb n="2"/> 
 +                    </l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.143.add-4"> upadravānāṃ nirdeśo nidānaṃ vyañjanāni ca | 
 +                        <caesura/> 
 +                         jvarādīnāñ cikitsārtham uttaran tantram u<lb n="4"/>cyate ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.143.add-5"> bhavati cātra ||<lb n="4"/> 
 +                        <caesura/> 
 +                         idan tu yaḥ pañcasu sanniveśitaṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         saviṃśadadhyāyaśataṃ<cb n="1"/> sahottaraṃ | 
 +                        <caesura/> 
 +                         paṭhet sa rājño rhati vaidyapūjitaḥ 
 +                        <caesura/> 
 +                         kriyām prayoktuṃ bhiṣag āgatakramaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.143.add-6"> annarakṣā sthā<cb n="2"/>varaviṣaṃ jaṅgamañ ca 
 +                        viṣaṃ tathā | 
 +                        <caesura/> 
 +                         sarpadaṣṭaviṣājñanaṃ sarpadaṣṭacikitsitaṃ || 
 +                        <caesura/> 
 +                         mū<lb n="4"/>ṣikā dundubhiś caiva kīṭākalpena cāṣṭamaḥ ||</l> 
 + 
 +                    <l xml:id="SS.5.8.trailer2">sauśrute śalyatantre kalpasthānaṃ<cb n="1"/> 
 +                        samāptaḥ || ❈ ||</l> 
 + 
 + 
 +                    <milestone ana="line 4" facs="157r IMG_0023.JPG" n="157r" unit="digital_image"/> 
 + 
 + 
 +                </div>
  
-               <l xml:id="SS.5.1.85">pippalīmadhukakṣaudraśarkarekṣurasāmvubhiḥ | 
-                  <caesura/> 
-                  chardayed guptahṛdayo yadi<cb/> pītaṃ bhaved viṣam iti || kalpe 1 ||<unclear 
-                     extent="1" unit="char"/>||</l> 
             </div>             </div>
-         </div+        </body
-      </body+    </text
-   </text>+ 
 +    <!--    <facsimile> 
 +        <graphic url="https://zenodo.org/api/iiif/record:6474120/manifest"/> 
 +    </facsimile>--> 
 + 
 +    <facsimile> 
 +        <graphic url="https://wujastyk.github.io/sushrutaproject/kl_699_manifest.json"/> 
 +    </facsimile> 
 + 
 + 
 +    <!-- 
 +    <facsimile> 
 + 
 +        <graphic n="143r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/143r.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="143v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/143v%20IMG_0013.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="144r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/144r%20IMG_0010.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="144v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/144v%20IMG_0011.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="145r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/145r%20IMG_0081.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="145v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/145v%20IMG_0082.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="146r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/146r%20IMG_0013.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="146v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/146v%20IMG_0014.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="147r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/147r%20IMG_0022.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="147v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/147v%20IMG_0023.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="148r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/148r%20IMG_0025.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="148v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/148v%20IMG_0026.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="149r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/149r%20IMG_0017.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="149v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/149v%20IMG_0018.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="150r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/150r%20IMG_0015.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="150v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/150v%20IMG_0014.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="151r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/151r%20IMG_0018.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="151v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/151v%20IMG_0019.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="152r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/152r%20IMG_0016.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="152v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/152v%20IMG_0017.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="153r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/153r%20IMG_0019.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="153v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/153v%20IMG_0020.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="154r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/154r%20IMG_0020.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="154v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/154v%20IMG_0021.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="155r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/155r%20IMG_0021.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="155v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/155v%20IMG_0022.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="156r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/156r%20IMG_0024.JPG"/> 
 + 
 +        <graphic n="156v" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/156v%20IMG_0025.JPG"/> 
 + 
 + 
 +        <graphic n="157r" url="https://zenodo.org/records/6474120/files/157r%20IMG_0023.JPG"/> 
 + 
 + 
 +    </facsimile> 
 +-->
 </TEI> </TEI>