LondonUnited KingdomBritish LibraryIOLR Taylor 1842 (Eggeling 2646)LSPŚ[description of manuscript]SuśrutaSuśrutapāṭhaśuddhiCandraṭa[title of commentary][Sanskrit in Devanagari script.]Devanagariunknown[record of ownership][how it was acquired]Started the fileSplit the uttaratantra files from
31-end into 31-44 and 45-66. Updated all the file and folder names
accordingly.Restructuring of the Uttaratantra
xml files. The xml files are now divided according to the internal naming of the
sections, Śālākyatantra (adhyāyas 1-26), Kumāratantra (27-38), Kāyacikitsātantra
(39-59), Bhūtavidyātantra (60-62), Tantrabhūṣaṇādhyāya (63-66).More restructuring of the
Uttaratantra xml files in line with the manuscript colophons and verse
SS.SS.6.66.17ii. The final ten xml files are now brought together as a single
group, combining the last 3 adhyāyas of the vulgate's Kāyacikitsātantra and all of
the vulgate's Bhūtavidyātantra (60-62) and Tantrabhūṣaṇādhyāya (63-66).
athāta's taṃtrayuktim adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ || || śāstre dvādaśatriṃśat taṃtrayuktayo
bhavaṃti |
tad yathā || adhikaraṇaṃ| yogaḥ|
padārtho| hetvarthaḥ | uddeśo| nirdeśaḥ | upadeśo| 'padeśaḥ | pradeśo| 'tideśaḥ | pavargro vākyaśeṣo 'rthāpatti| viparyayaḥ|
prasaṃga| ekāṃto|
naikāṃtaḥ| pūrvapakṣo|
nirṇayo| 'numataṃ|
vidhāna|m anāgatāvekṣaṇa|m
atikrāṃtāvekṣaṇaṃ| saṃśayo| vyākhyānaṃ| svasaṃjñā| nirvacanaṃ| nidarśanaṃ| niyogaḥ| samuccayo| vikalpaḥ| ūhya|m iti || atrāsāṃ taṃtrayuktīnāṃ kiṃ prayojanam iti ced atrocyate ||
kvākyayojanam arthaprayojanaṃ ca || ślokāś cātra bhavaṃti ||
asadvādaprayuktānāṃ vākyānāṃ pratiṣedhanaṃ ||
svavākyasiddhir api ca kriyate taṃtrayuktibhiḥ ||1|| vyatyāsoktāś ca ye ty arthā līnā ye cāpy anirmalāḥ ||
leśoktā ye ca kecit syus teṣāṃ cāpi prasādhanaṃ ||2|| yathāṃbujavanasyārkaḥ pradīpo veśmano yathā ||
prabodhasya prakāśārthaṃ tathā taṃtrasya yuktayaḥ ||3|| tatra yad artham adhikṛtyocyate tad
adhikaraṇaṃ | yathā rasaṃ yathā doṣaṃ ca || yena vākyaṃ yojyate sa yogaḥ |
yathā vityāsenoktānāṃ sannikṛṣṭaviprakṛṣṭapadānāṃ padārtham
ekīkaraṇaṃ yogaḥ || tailaṃ pibec cāmṛtavalliniṃbahiṃsrāhvayāvṛkṣakapippalībhiḥ ||
siddhaṃ balābhyāṃ ca sadevadāru hitāya nityaṃ galagaṃḍarogī ||4||
tailaṃ siddhaṃ pibed iti prathamam eva vaktavye tṛtīyapāde siddhaṃ
yuktam evaṃ dūrasthānām api padānām ekīkaraṇaṃ yogaḥ || yo rtho bhihitaḥ sūtre pade vā sa padārthaḥ |
padasya padayoḥ padānāṃ vā yo 'rthaḥ | aparimitāś ca padārthāḥ |
yathā snehasvedābhyaṃjaneṣu nirddiṣṭeṣu dvayos trayāṇāṃ
vārthānām upapattir dṛśyate sa padārthaḥ | tatra yo 'rthaḥ pūrvāparayogasaṃsiddho bhavati sa gṛhītavyaḥ | yathā vedotpattim
adhyāyaṃ vyākhyāsyāma ity ukte saṃdihyate buddhi kasya vedasyottpattir vakṣyata iti vā ṛgvedādayaś ca vedās tatra pūrvāparayogam upalabhya viṃdatīty etayoś ca dhātvor ekārthayoḥ
paścāt padaṃ bhavati āyurvedotpattim ayaṃ vivakṣur ity eṣa padārthaḥ || yad anyad uktam anyārthasādhakaṃ bhavati sa hetvarthaḥ
|
yathā mṛtpiṃḍo 'dbhiḥ praklidyate tathā māṣadugdhaprabhṛtibhir vraṇaḥ praklidyate || samāsavacanam uddeśaḥ |
yathā śalyam iti
vistaravacanaṃ nirddeśaḥ |
yathā śārīram āgaṃtuṃ ceti |
evam ity upadeśaḥ |
yathā na jāgṛyād rātrau divāsvapnaṃ ca varjayet_ iti ||
anena kāraṇenety uapadeśaḥ |
yathāpadiśyate madhureṇa śleṣmā varddhate ||