The Nepalese Version of the Suśrutasaṃhitā, Uttaratantra 27-38: Kumāratantra The Suśruta Project SS.utt.2021-04

Copyright Notice

Copyright (C) Dominik Wujastyk

Distributed by SARIT under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License.

Under this licence, you are free to Share — to copy, distribute and transmit the work to Remix — to adapt the work

Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work in the manner specified by the author or licensor (but not in any way that suggests that they endorse you or your use of the work). Share Alike — If you alter, transform, or build upon this work, you may distribute the resulting work only under the same or similar license to this one.

More information and fuller details of this license are given on the Creative Commons website.

SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes the rights of any copyright owners, known or unknown.

University of Alberta
The Suśruta Project 2020 The University of Alberta The Suśruta Project (https://sushrutaproject.github.io)
NE The Jalpakalpataru, JKTJalpakalpataru śa and sa not distinguished. ba and va not distinguished.
Began this file. Added 6.65 Added draft chapters of all remaining adhyāyas based on K. Cleaned up the files, removing transcription codes. Split the uttaratantra files from 31-end into 31-44 and 45-66. Updated all the file and folder names accordingly. Put caesuras after each lable, for clarity when reading on screen. Restructuring of the Uttaratantra xml files. The xml files are now divided according to the internal naming of the sections, Śālākyatantra (adhyāyas 1-26), Kumāratantra (27-38), Kāyacikitsātantra (39-59), Bhūtavidyātantra (60-62), Tantrabhūṣaṇādhyāya (63-66). Moved vulgate 6.38 to the Kāyacikitsā
[Uttaratantra 25-35 Kumāratantra (Adhyāyas 27-37 of the vulgate)]
[Adhyāya 25, (Kumāratantra 1), Adhyāya 27 in the vulgate] Draft based on MS K. athāto navagrahavijñānīyam adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.27.1 bālagrahāṇām vijñānaṃ sādhaṇāṃ cāpy anantaraṃ | utpattiṃ kāraṇāṃ caiva suśrutaikamanā śṛṇu | cf. 1938 ed. 6.27.3 skandagrahas tu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca | śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā | cf. 1938 ed. 6.27.4 pūtanā śītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā | navamo naigameṣaś ca yaḥ pitṛgrahasaṃjñitaḥ || cf. 1938 ed. 6.27.5 dhātrīmātroś caupacārāparadvāñ chaucabhraṣṭaṃ maṅgalācārahīnāṃ | trastāṃ bhītāṃ tritāñs tarjitān vā pūjā hi syur ete kumārāṃ | cf. 1938 ed. 6.27.6 aiśvaryasthāste na śakyam viśanto deaṃ draṣṭuṃ mānuṣair viśvarūpā | āptaṃ vākyaṃ samyagīkṣyābhidhāsye liṅgānyeṣāṃ yāni deheṣu tāni | cf. 1938 ed. 6.27.7 stabdhākṣaḥ kṣatavasagandhikaḥ stanadviḍ vakrāsyo hatacaraṇekapatranetraḥ | udvignaḥ salulitacakṣuralparogī skandārtto bhavati ca gāḍhamuṣṭivardhā | cf. 1938 ed. 6.27.8 niḥsaṃjña bhavati punarlabhet ca sañjñaṃ saṃrabdhaḥ karacaraṇaiś ca nṛtyatīva | viṇmūtrasṛjati vinadya jṛmbhamāṇaṃ phenāñś ca sṛjati ca tatsakhābhipannaḥ || cf. 1938 ed. 6.27.9 srastāṃgo bhayacakito vihaṃgagandhā sā srāvavraṇaparipīḍitaḥ samantāt | sphoṭaiś ca pracitatanuḥ sadāhapākair niḥsaṃjño bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā || cf. 1938 ed. 6.27.10 raktāsyo haritamalobhipāṇḍudehaḥ śyāvo vā jvaramukhapākavedanārttaḥ | mṛdrīte vyāthitatanuś ca karṇanāsāṃ revatyā bhṛśamatipīḍitaḥ kumāraḥ || cf. 1938 ed. 6.27.11 srastāṅgaḥ svapiti sukhaṃ dinarātrau vinnāṃ sṛjati ca kākatulyagandhiḥ | chardyārto hṛṣitatanūruhaḥ kumāras tṛṣṇālur bhavati ca pūtanāgṛhītaḥ || cf. 1938 ed. 6.27.12 yo dveṣṭi stanam atisārakāsahikkāc charddirvā jvarasahitābhir ardyamānaḥ | durvarṇāḥ satatam athāpi cāmlagandhītaṃ yād upahatamandhapūtanāyāḥ | cf. 1938 ed. 6.27.13 ākrandatyati cakitas tu vepamānaḥ saṃlīnaḥ svapiti ca yasya cāntra kūjāḥ | srastāṅgo bhuśamatisāryate yaḥ syāttaṃ kuryād bhiṣagathaśītapūtanārtaḥ | cf. 1938 ed. 6.27.14 mlānāṅgaḥ surucirapāṇipādavakro vahvāśī kaluṣasirāvṛtodaro yaḥ | saṃsṛṣṭaḥ śiśurathavakrumaṇḍikāyāḥ sodvego bhavati ca vastumūtragandhaḥ || cf. 1938 ed. 6.27.15 yaḥ phenām vamati vināmyate ca madhye sodvego vihasati cordhvamīkṣamānaḥ | jvaryec ca pratatamatho vasāśragandhī sajñeyo bhavati hi naigameṣadaṣṭaḥ || cf. 1938 ed. 6.27.16 dhātrīstanadvidviṣṭava āviṣṭo muhyate muhuḥ | taṃ bālaṃ na cirādvanti grahaḥ sampūrṇalakṣaṇaṃ || cf. 1938 ed. 6.27.17 viparītamataḥ sādhyaṃ cikitsedacirārditaṃ | gṛhaṃ purāṇahaviṣābhyajya bālaṃ śucau śuciḥ | cf. 1938 ed. 6.27.18 sarṣapā prakiret tatra tailadīpañ ca kārayet | sadā sannihitañ cātra juhuyāddhvyavāhanaṃ | cf. 1938 ed. 6.27.19 sarvaranauṣadhīn vījāgandhapuṣpair alaṅkṛtāṃ | agnaye kṛttikābhyaś ca svāhā svāheti saṃtataṃ | cf. 1938 ed. 6.27.20 namas skandāya devāya grahādhipataye namaḥ | śirasā tv ābhivande haṃ pratigṛṇhīṣva me baliṃ | nīrujānirvvikāraś ca śiśurvāś ca jayatām iti || cf. 1938 ed. 6.27.21 kumāre || 1 || 0 ||
[Adhyāya 26, (Kumāratantra 2), Adhyāya 28 in the vulgate] Draft based on MS K. athātaḥ skandagrahapratiṣedham adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.28.1 skandagrahopasṛṣṭānāṃ kumārāṇām praśasyate | vātaghnadrumapatrāṇāṃ ḥ kvāthaḥ pariṣecane | cf. 1938 ed. 6.28.3 teṣāṃ mūleṣu siddhañ ca tailamabhyañjane hitaṃ | aśvagandhasurāmustākotaryām api ceṣyate | cf. 1938 ed. 6.28.4 siddhaṃ sarppiś ca sakṣīraṃ pānam asyopakalpayet | devadāruṇi rāsnā ca madhureṣv adrijeṣu ca | cf. 1938 ed. 6.28.5 sarṣapā sarpanirmokaṃ vacāṃ kākādanī ghṛtaṃ | uṣṭrājāvigavām vāpi romāṇyuddhūpanaṃ bhavet | cf. 1938 ed. 6.28.6 somavallīmindravallīṃ śamīvilvāc ca vandakaṃ | mṛgādanyāś ca mūlāni grathikānyapi dhārayet | cf. 1938 ed. 6.28.7 raktāni mālyāni tathā patākaṃ raktāṃś ca gandhāṃ vividhāṃś ca bhakṣyāṃ | ghaṇṭā ca devāya balinnivedya sakukkuṭāḥ skandahate hitāya | cf. 1938 ed. 6.28.8 snānas trirātran niśi catvare ca kuryāt paraṃśāliyavair nivedya | gāyatri pūtānibhir ayobhir agnim prajvālayed āhrtibhiś ca dhīmān | cf. 1938 ed. 6.28.9 rakṣām anupravakṣāmi vālānām pāpanāśanī | ahanyahani karttavyā yā bhiṣag niratandritaiḥ | cf. 1938 ed. 6.28.10 tapasān tejasāñ caiva vapuṣāṃ yaśasān tathā | nidhānaṃ yovyayo devaḥ sa te skandaḥ prasīdatu | cf. 1938 ed. 6.28.11 grahasenāpatirdevo devasenāpatirvibhuḥ | devasenāripuharaḥ pātu tvāṃ bhagavāṃ guhaḥ | cf. 1938 ed. 6.28.12 devadevasya mahataḥ pāvakasya ca yaḥ sutaḥ | gaṅgomākṛttikānāñ ca sa te śarma prayacchatu | cf. 1938 ed. 6.28.13 raktamālyām varadharo raktacandanabhūṣitaḥ | raktadivyavapuḥ śrīmāṃ pātutvāṃ krauñcasūdana iti || cf. 1938 ed. 6.28.14 kumāre || 2 || 0 ||
[Adhyāya 27, (Kumāratantra 3), Adhyāya 29 in the vulgate] Draft based on MS K. athātaḥ skandopasmārapratiṣedham adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.29.1 vilvaṃ śirīṣaṃ golomī surasādirgaṇaś ca yaḥ | pariṣeke prayoktavyaḥ skandāpasmāraśāntaye | cf. 1938 ed. 6.29.3 vastumūtravipakvam tu tailam abhyañjane hitaṃ | kṣīravṛkṣakaṣāye ca kākolyādau gaṇe tathā | cf. 1938 ed. 6.29.4 vipaktavyaṃ ghṛtañ cāpi pāṇīyam payasā saha | cf. 1938 ed. 6.29.5ab gṛdhrolūkapurīṣāṇi keśāhaste nakhaṃ ghṛtaṃ | vṛṣabhasya ca romāṇi yojyāny uddhūpane pi ca | cf. 1938 ed. 6.29.6 anantāṃ kukkuṭīṃ vimvīṃ markaṭīñ cāpi dhārayet | pakvāpakvāni māṃsāni prasannā rudhiraṃ payaḥ | cf. 1938 ed. 6.29.7 bhūtodano nivedyaś ca skandāpasmāraṇo vato | catuṣpathe ca kartavyāḥ snānam asya yatātmanā cf. 1938 ed. 6.29.8 skandāpasmārasaṃjño yaḥ skandasya dayitaḥ sakhā | viśākhasaṃjñaḥ saśiṣāḥ śivos tu vitānena iti || cf. 1938 ed. 6.29.9 kumāre || 3 || 0 ||
[Adhyāya 28, (Kumāratantra 4), Adhyāya 30 in the vulgate] Draft based on MS K. athātaḥ śakunīpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.30.1 śakuny ābhiparītasya kāryaṃ vaidhyena dhīmatā | vetasāmrakapitthānāṃ niḥkvāthaḥ pariṣecane | cf. 1938 ed. 6.30.3 kaṣāyamadhurais tailaiḥ kāryañjābhyañjanaṃ śiśāḥ | cf. 1938 ed. 6.30.4ab vraṇeṣūktāni cūrpathyāni vidhadhīta ca | cf. 1938 ed. 6.30.5cd skandagrahadhūpanāni pathyānīha bhavanti ca | cf. 1938 ed. 6.30.6ab skandāpasmāraṇamanaṃ ghṛtañ cāpīha pūjitaṃ | cf. 1938 ed. 6.30.9ab tilataṇḍulakaṃ malyāṃ haritālam manaḥśīlā | cf. 1938 ed. 6.30.7cd balir eṣa karañjais tu nivedyo niyatātmanā | niḥkuṭo ca prayoktavyam snānam asya yathāvidhiṃ || cf. 1938 ed. 6.30.8 antarikṣacarā devī sarvālaṅkārabhūṣitā | ayomukhī tīkṣṇamukhī devatā te prasīdatu | cf. 1938 ed. 6.30.10 durdarśanā mahākāyā piṅgākṣī bhairavasvanā | lambodarīśaṅkukarṇī śakunī te prasīdatām iti || cf. 1938 ed. 6.30.11 kumāra || 3 || ❈ ||
[Adhyāya 29, (Kumāratantra 5), Adhyāya 31 in the vulgate: draft edition based on MS K] athāto revatīpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.31.1 aśvagandhājaśṛṅgī ca śārivātha purnarnnavā | sahavidārī ca tathā kaṣāyaḥ pariṣecane | cf. 1938 ed. 6.31.3 tailam abhyaṅgane kāyaṃ kuṣṭhe sarjarase tathā | palaṃ kaṣāyainalade tathā girikadaṃbake | cf. 1938 ed. 6.31.4 vaṭāś ca karṇṇakakubhadhātakītindūkeṣu ca | kākolyādau gaṇecāpi pāṇīyaṃ sarpir iṣyate | cf. 1938 ed. 6.31.5 gṛdhrolūkapurīṣāṇi tathā yavaphalāghṛtaṃ | cf. 1938 ed. 6.31.6cd saṃdhyayor ubhayoḥ kāryam etad uddhūpanaṃ śiśā | varuṇāriṣṭakamayaṃ rumakaṃ saindhavaṃ tathā | cf. 1938 ed. 6.31.7 dhārayed yāpi satataṃ vacā putrakajīvake | śuklāḥ sumanaso lājapayaḥ śālyodanaṃ tathā | cf. 1938 ed. 6.31.8 valin nivedya gotīrthe revatyaiprayatātmanā | saṃgame ca bhiṣak snānaṃ kuryād dhātrīkumārayoḥ | cf. 1938 ed. 6.31.9 nānāvastradharādevī citramālyānulepanā | calatkuṇḍalinī śyāmā revatīte prasīdatu | cf. 1938 ed. 6.31.10 yām upāsannisatataṃ devyo vividhabhūṣaṇāḥ | lamvākarālāvinatā tathaiva vahuputrikā | raivatī śuṣkanāsā ca sā ca devī prasīdatām iti || cf. 1938 ed. 6.31.11 kumāra || 3 || ❈ ||
[Adhyāya 30, (Kumāratantra 6), Adhyāya 32 in the vulgate: draft edition based on MS K] athātaḥ pūtanāpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.32.1 kapotavaṃkāharalaḥ varuṇaḥ pāribhadrakaḥ | āsphotā caiva yojyāḥ syur bālasya pariṣecane | cf. 1938 ed. 6.32.3 vacā vayaḥ sthā golomī haritālaṃ manaḥ śilā | kuṣṭhaṃ sarjarasaṃ caiva tailārthe vargam iṣyate | cf. 1938 ed. 6.32.4 hitaṃ ghṛtan tukākṣīryāḥ siddhaṃ madhurakeṣu ca | kuṣthatālīsakhadirāḥ rṣapajñane tathā | cf. 1938 ed. 6.32.5 śaṇanākulakumbhīkā majjāno vadarasya ca | karkaṭāsthi ghṛtañ cāpi dhūpanaṃ saha sarṣapaiḥ | cf. 1938 ed. 6.32.7 kākādanīñ citraphalāṃ vimvīṃ guñjāñ ca dhārayet | matsyodanañ ca kurvīta kṛśaram palalaṃ tathā | śarāvasampuṭakṛtam valiṃ śūnyagṛhe haret | cf. 1938 ed. 6.32.8 utsṛṣṭān nābhiṣekaś ca śiśoḥ snapanam iṣyate || cf. 1938 ed. 6.32.9ab malināmvarasamvītā malinārūkṣamūrdhajā | śūnyāgāśrayādevī dārakaṃ pātu pūtanā iti || cf. 1938 ed. 6.32.10 kumāra || 3 || ❈ ||
[Adhyāya 31, (Kumāratantra 7), Adhyāya 33 in the vulgate: draft edition based on MS K] athātāndhapūtanāpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.33.1 tiktakadrumāṇāṃ patraiś ca kvāthaḥ kāryo vasecane | surā sauvīrakañ kuṣṭhaṃ haritālam manaḥ śilā | cf. 1938 ed. 6.33.3 tathā sarjarasaṃ cāpi tailārtham apasaṃharet || pippalīpippalīmūlaṃ vargam madhurakam madhuḥ | cf. 1938 ed. 6.33.4 sālaparṇī vṛhatyau ca ghṛtārtham api vuddhimāṃ | cf. 1938 ed. 6.33.5ab purīśaṃ kaukkuṭaṃ keśāḥ ścarmma sarvppatvageṣu ca | jīrṇṇāñ ca bhikṣusaṃghāṭīṃ dhūpanāyopakalpayet | cf. 1938 ed. 6.33.6 kukkuṭīṃ markaṭīvimvīm anantāś cāpi dhārayet || māṃsamāmaṃ tathā pakvaśoṇitañ ca catuḥ pathe| cf. 1938 ed. 6.33.7 nivedyam antañ ca gṛhe śiśoḥ snapanam iṣyate || cf. 1938 ed. 6.33.8 karālapiṃgalā muṇḍā kaṣāyam varadhāriṇī | devī bālam imaṃ prītā rakṣatām andhapūtanā iti || cf. 1938 ed. 6.33.9 kumāra || 7 || ❈ ||
[Adhyāya 32, (Kumāratantra 8), Adhyāya 34 in the vulgate: draft edition based on MS K] athātaḥ śītapūtanāpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.34.1 viṃvīkāpitthaṃ sūrasaṃ tathā vilvapracīvalau | nandībhallātakañ cāpi pariṣeke vacārayet | cf. 1938 ed. 6.34.3 vastamūtraṃ gavaṃ mūtramūstañ cāmaradārū ca | kuṣṭhañ ca sarvagandhañ ca tailārtham avacārayet | cf. 1938 ed. 6.34.4 rohiṇīsarjakhadirapalāśakakubhatvacaḥ | niḥkvāthya tasminniḥ kvāthe sakṣīraṃ vipaceddhṛtaṃ| cf. 1938 ed. 6.34.5 gṛdhrolūkapurīṣāṇi vastagandhāṃ sahāṃ vacāṃ | nivasya patrāṇi tathā dhūpanārthaṃ prayojayet | cf. 1938 ed. 6.34.6 dhārayed api guñjāñ ca lamvāṃ kākādanīn tathā | nadhyāṃ mudgadanaiś cāpi tarpayec chītapūtanāṃ | cf. 1938 ed. 6.34.7 jalāyaśānte bālasya spanaṃñ copadiśyate | cf. 1938 ed. 6.34.8cd mugdodanāśinī devī surāśoṇitapāyinī | jalāśayaratādevī pātu tvāṃ śītapūtanā iti || cf. 1938 ed. 6.34.9 kumāra || || 0 ||
[Adhyāya 33, (Kumāratantra 9), Adhyāya 35 in the vulgate: draft edition based on MS K] athāto muṇḍikāpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.35.1 kapitthavilvau tarkārīvaṃśagandharvahastaka | kuverākṣī ca yojyāni bālasya pariṣecane | cf. 1938 ed. 6.35.3 svarasair bhṛṅgavṛkṣāṇāṃ tathaiva hayagandhayā | tailaṃ vasāṃ ca saṃyojya paced abhyañjanaṃ śiśāḥ | cf. 1938 ed. 6.35.4 madhūlikā payasyā ca tugākṣīdyo gaṇau na ca | madhuraiḥ pañcamūlyāś ca kanīyasyā ghṛtam pacet | cf. 1938 ed. 6.35.5 yavāḥ sarjarasaḥ kuṣṭhaṃ sarpiścoddhūpanahitaṃ | dhārayed api jihvāś ca cāṣavaiḍālasatyajāḥ | cf. 1938 ed. 6.35.6 varṇakaṃ cūrṇakaṃ mālyamañjanām pārataṃ tathā | manaḥ śilāṃ copaharet goṣṭhamadhye valiṃ śuciḥ | cf. 1938 ed. 6.35.7 mantrapūtābhir adbhiś ca tatraiva snapanam bhavet || cf. 1938 ed. 6.35.8cd alaṃkṛtā rūpavatī subhagā kāmarūpiṇī | goṣṭhamadhyālayā devī pātu tvāṃ mukhamaṇḍikā iti || cf. 1938 ed. 6.35.9 kumāra || || 0 ||
[Adhyāya 34, (Kumāratantra 10), Adhyāya 36 in the vulgate: draft edition based on MS K] athāto naigameṣapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ || cf. 1938 ed. 6.36.1 vilvāgnimanthapūtīkāḥ kāśmaryāḥ pariṣecane | savījañ cāpi dhānyāmlam pariṣekapraśasyate | cf. 1938 ed. 6.36.3 priyaṅgu saralānantā śatapuṣpākuṭannaṭaiḥ || pacet tailaṃ surātakradadhimastvāmlakāñjikaiḥ | cf. 1938 ed. 6.36.4 pañcamūladvayakvāthaiḥ kṣīre madhurakeṣu ca | paced ghṛtañ ca matimāṃ kharjūryā mastakena ca | cf. 1938 ed. 6.36.5 vacā vayasthā ¦ ¦ ¦ ¦ sahitāṃ jaṭilāṃ cāpi dhārayet | cf. 1938 ed. 6.36.6ab tilataṇḍulakaṃ mālyaṃ bhakṣāṃś ca vividhāni ca | kumārapitṛmeṣāya vṛkṣamūle nivedayet | cf. 1938 ed. 6.36.9 adhastān kṣīravṛkṣasya snapanañ copadiśyate | cf. 1938 ed. 6.36.10ab ajānanañ calākṣibhrū kāmarūpī mahāyaśāḥ | bālaṃ bālapitā devo naigameṣo bhirakṣatām iti || cf. 1938 ed. 6.36.11 kumāra || || ❈ ||
[Adhyāya 35, (Kumāratantra 11), Adhyāya 37 in the vulgate: draft edition based on MS K] athāto grahotpattiṃ vyākhyāsyāmaḥ | cf. 1938 ed. 6.37.1 atha khalu vatsa suśruta || navaskandādayaḥ proktā bālānāṃ ya ime grahāḥ | śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāṃ || cf. 1938 ed. 6.37.3 ete guhasya ra kṛttikomāgniśūlibhiḥ | sṛṣṭāḥ śaravanasthāsya rakṣitasatmatejasā | cf. 1938 ed. 6.37.4 strīvigrahāgrahā ye tu nānārūpā mayeritāḥ | devīnāṃ kṛttikānān te bhāgā rājasatāmatāḥ | cf. 1938 ed. 6.37.5 naigameṣas tu pārvatyāḥ sṛṣṭo meṣānano grahaḥ | kumāradhāro devasya guhasyātmodbhavasya vai | cf. 1938 ed. 6.37.6 skandāpasmāraṃ sañjayaḥ so 'gnināgnisamadyutiḥ | saivaskandasakho nāmnā viśākha iti cocyate | cf. 1938 ed. 6.37.7 skandaḥ sṛṣṭo bhagavatā devena tripurāriṇā | bibharti cāparaṃ saṃjñaṃ kumāra iti saṃgrahaḥ | cf. 1938 ed. 6.37.8 bālalīlādharo yo 'yaṃ devo rudrāgnisambhavaḥ | mithyā bāleṣu bhavavāṃ na khalv eṣu pravarttate | cf. 1938 ed. 6.37.9 kumāraskandasāmānyād atra kecid apaṇḍitāḥ | gṛṇhātīty aparijñānād bruvate dehacintakāḥ | cf. 1938 ed. 6.37.10 tato bhagavati skande devasenāpatau kṛte | upatasthur grahās dyute dīptaśaktidharaṃ guhaṃ || cf. 1938 ed. 6.37.11 ūcuḥ prāñjalaś caivanaṃ vṛttin no vidhdhātsv iti | teṣām arthe tataḥ skandaḥ śivaṃ devam acodayat | cf. 1938 ed. 6.37.12 tato grahāṃ tān uvāca bhagavāṃ bhaganetrahā | tairyagyonim mānuṣañ ca devañ ca tritayaṃ jagat | cf. 1938 ed. 6.37.13 parasparopakāreṇa varttate dhāryate tathā | devamanuṣyāṃ prīṇanti tairyagyonin tathaiva ca | cf. 1938 ed. 6.37.14 yathākālaṃ pravarttanta uṣṇaṃ varṣahimādribhiḥ | ijyābalinamaskārair japya homais tathaiva caḥ | cf. 1938 ed. 6.37.15 samyak prayuktaiś ca naraiḥ prīṇayaṃty atu devatāḥ | bhāgadheyā vibhaktāś ca śeṣaṃ kiñcin na vidyate | cf. 1938 ed. 6.37.16 tad yuṣmākaṃ śubhā vṛttiḥ pūjāsv eva bhaviṣyati | kuleṣu yeṣu nejyaṃte devatāpitaras tathā | cf. 1938 ed. 6.37.17 vrāhmaṇāḥ sādhavo vāpi guravo 'tithayas tathā nivṛtta śaucācāreṣu tathā klaśopajīviṣu | cf. 1938 ed. 6.37.18 utsannabhikṣavaliṣu tathā bhinnagṛheṣu ca | gṛheṣu yeṣu te bālāms tān hiṃsaṃ dhvamaśaṅkitāḥ | cf. 1938 ed. 6.37.19 tatra vo vipulā vṛttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati | evaṃ grahāḥ samutpannā bālā hiṃsanti cāpy ataḥ | cf. 1938 ed. 6.37.20 grahopasṛṣṭā bālās tu duścikitsyatamāḥ smṛtāḥ | vaikalyam maraṇam cāpi dhruvaṃ skandagrahe nṛṇām iti || cf. 1938 ed. 6.37.21 kumārabhṛtye || || 0 || cf. 1938 ed. 6.37.21a skandagrahas tu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca || śakunī revatī caiva pūtanā cāndha pūtanā | cf. 1938 ed. 6.37.22 pūtanāśītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā | navamo naigameṣaś ca yaḥ pittagrahasaṃjñitaḥ | cf. 1938 ed. 6.37.23 prathamagrahaliṅgaṃ ca anta ca grahasambhavaḥ | sampiṇḍe na hi bālānām adhyā yādamacaiva ca || cf. 1938 ed. 6.37.24 samāptaṃ kumārabhṛtyam iti || 0 || 0 || 0 || 0 ||